VIII U 959/20

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 959/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 29 września 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na posiedzeniu niejawnym w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="557"/> <col width="442"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: sędzia Jolanta Łanowy - Klimek </strong> </p> </td> <td> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 29 września 2020 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy </strong> <span class="anon-block">A. S.</span> ( <span class="anon-block">S.</span>)</p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o </strong> prawo do emerytury, prawo do emerytury górniczej</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">A. S.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji </strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 18 czerwca 2020r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>25 czerwca 2020r. nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję dnia 25 czerwca 2020r. , w ten sposób , że przyznaje ubezpieczonemu <span class="anon-block">A. S.</span> prawo do emerytury górniczej od dnia 1 maja 2020r. oraz zobowiązuje organ rentowy do ustalenia jej wysokości przy zastosowaniu 24 % kwoty bazowej , obowiązującej w miesiącu złożenia wniosku, w części socjalnej świadczenia,</p> <p>2.  oddala odwołanie od decyzji z dnia 18 czerwca 2020r.</p> <p>(-)sędzia Jolanta Łanowy -Klimek</p> <p>Sygn. akt VIII U 959/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 18 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">A. S.</span> prawa do emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, ponieważ do dnia 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie osiągnął 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.</p> <p>Decyzją z 25 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">A. S.</span> prawa do emerytury górniczej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a)">art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż decyzją z 18 września 2007 r. ubezpieczonemu ustalono już prawo do emerytury górniczej, zatem brak jest podstaw do przyznania kolejnej emerytury górniczej.</p> <p>Ubezpieczony wniósł odwołania od powyższych decyzji.</p> <p>W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.</p> <p>Pismem procesowym z 8 września 2020 r. ubezpieczony wskazał, że domaga się jedynie przyznania mu prawa do „nowej” emerytury górniczej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a)">art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> z zastosowaniem nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia (24% kwoty bazowej) z uwzględnieniem nowych przesłanek. Dodał, że ze względu na osiągnięty wiek ponad 50 lat oraz przepracowanie ponad 30 miesięcy ma prawo do „nowej” emerytury, w której 24% części socjalnej będzie obliczana z nowej kwoty bazowej. W związku z powyższym ubezpieczony domaga się zmiany zaskarżonych decyzji z 18 czerwca 2020 r. i z 25 czerwca 2020 r. i przyznania mu prawa do emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a)">art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">A. S.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> Wiek <span class="anon-block">50 lat ukończył (...)</span> </p> <p>Decyzją <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> z 18 września 2007 r. ubezpieczonemu przyznano na podstawie art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z FUS emeryturę górniczą od 8 września 2007 r., tj. od ustania zatrudnienia.</p> <p>W treści decyzji <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> zaliczył ubezpieczonemu 24 lata i 8 miesięcy okresów składkowych oraz 5 miesięcy okresów nieskładkowych.</p> <p>Po ostatecznym ustaleniu stażu pracy górniczej 110 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,8, zaś do 186 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,5.</p> <p>Kolejnymi decyzjami organ rentowy dokonywał waloryzacji świadczenia oraz przeliczenia jego wysokości z uwagi na doliczanie stażu pracy.</p> <p>W dniu 29 maja 2020 r. ubezpieczony złożył wniosek o prawo do emerytury z uwagi na przepracowanie 30 miesięcy po przejściu na emeryturę.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z 18 czerwca 2020 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ do dnia 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie osiągnął 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.</p> <p>Zaskarżoną decyzją z 25 czerwca 2020 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS z uwagi na to, że ubezpieczono przyznano już prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Ubezpieczony po uzyskaniu prawa do emerytury górniczej – od 8 września 2007 r. – przepracował ponad 30 miesięcy.</p> <p>W piśmie procesowym z 16 września 2020 r. organ rentowy wskazał, że odwołujący na dzień 1 maja 2020 r. spełniłby przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury górniczej w myśl art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Powyższy stan faktyczny jest bezsporny i wynika wprost z akt organu rentowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 25 czerwca 2020 r. zasługuje na uwzględnienie, zaś nie zasługuje na uwzględnienie odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 18 czerwca 2020 r.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie – w zakresie zaskarżonej decyzji z 25 czerwca 2020 r. – spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonemu przysługuje prawo do kolejnej emerytury w sytuacji, gdy wcześniej zostało mu ustalone prawo do emerytury górniczej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 e)">art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> – emerytura górnicza bez względu na wiek. Ubezpieczony domagał się bowiem przyznania kolejnej emerytury, gdyż pozwalałoby mu to – przy legitymowaniu się co najmniej 30‑miesięcznym okresem ubezpieczenia po przyznaniu pierwszej emerytury – na przeliczenie świadczenia od nowej kwoty bazowej w zakresie części socjalnej (24%).</p> <p>W myśl bowiem art. 53 ust. 1 powołanej ustawy emerytura wynosi:</p> <p>1) 24% kwoty bazowej, o której mowa w art.19, z zastrzeżeniem ust.3 i 4, oraz</p> <p>2) po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,</p> <p>3) po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych – z uwzględnieniem art. 55.</p> <p>Po myśli ust. 3 tego samego przepisu emeryturę, której podstawę stanowi kwota świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających od dnia nabycia uprawnień do emerytury.</p> <p>Z mocy zaś jego ust. 4, przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.</p> <p>Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 powołanej ustawy podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, stanowi:</p> <p>1) podstawa wymiaru renty w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5.</p> <p>Z ust. 2 powyższego przepisu wynika, iż przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się przy ustalaniu podstawy wymiaru:</p> <p>1) emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury;</p> <p>2) renty z tytułu niezdolności do pracy dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do tej renty albo do emerytury.</p> <p>Zastosowanie art. 53 ust. 3 i 4 ustawy jest możliwe tylko w wypadku nabycia prawa do nowej emerytury ("stosuje się przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury - nowej - dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury").</p> <p>Tym samym, aby ubezpieczony mógł skorzystać z nowej kwoty bazowej do części socjalnej świadczenia, musi nabyć prawo do innej (nowej) emerytury oraz wykazać, co najmniej 30 miesięcy ubezpieczenia po nabyciu prawa do poprzedniego świadczenia.</p> <p>Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy prawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1) ukończył 55 lat życia;</p> <p>2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;</p> <p>3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.</p> <p>Zgodnie zaś z ust. 2 tegoż przepisu, wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.</p> <p>W uzasadnieniu do wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 marca 2013 r. sygn. akt III AUa 1117/12 Sąd ten wskazał, że przewidziana w art. 50a ustawy emerytalnej górnicza emerytura, której nabycie ustawodawca wiąże z osiągnięciem stosownego wieku, uzależnionego od określonego okresu pracy górniczej przewidzianej w art. 50c ust. 1 ustawy emerytalnej – pomimo, iż warunki do jej uzyskania określono w dwóch odrębnych ustępach tego przepisu, faktycznie stanowi rodzajowo tożsame świadczenie.</p> <p>Analizowane przez Sąd Apelacyjny przesłanki nabycia emerytury górniczej odnosiły się do dwóch ustępów tego samego przepisu, tj. art. 50a ust. 1 i 2 ustawy emerytalno-rentowej. Tym samym Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, iż emerytura górnicza przewidziana na podstawie art. 50a ust. 1 jest świadczeniem tożsamym rodzajowo z emeryturą górniczą przewidzianą w art. 50a ust. 2, oba te przepisy regulują bowiem nabycie prawa do emerytury górniczej po ukończeniu wymaganego wieku, tj. 55 i 50 lat życia.</p> <p>W tym samym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny w Katowicach zaznaczył, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> – wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 25 lat przyznawaną na podstawie jej art. 50e ust. 1 ustawy oraz przewidzianą w art. 50a ustawy emeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat, przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika (20/25 lat).</p> <p>Zatem są to dwa różne świadczenia.</p> <p>Sąd podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2014 r. sygn. I UK 169/14 (LEX nr 1642866), iż obecny <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 e)">art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, będący odpowiednikiem dawnego art. 48 tej ustawy, statuuje własny, odrębny od art. 50a ustawy układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnując z przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25 - letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z 1 kwietnia 2014 r., I UK 366/13 (LEX nr 1455428).</p> <p>Przepisy te różnią się zatem w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowania się odpowiednio okresem 20 i 25 pracy górniczej i równorzędnej, w tym okresem odpowiednio 10 i 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, art. 50e ust. 1 wymaga wykazania 25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z uwzględnieniem ust. 2), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1.</p> <p>Okoliczności faktyczne sprawy nie były sporne. Odwołujący udowodnił 30 miesięczny okres podlegania ubezpieczeniom społecznym po przyznaniu prawa do emerytury w grudniu 2011 r. Ubezpieczony posiada wymagany w art. 50a ust. 2 okres pracy górniczej, osiągnął również wiek 50 lat, co w ocenie Sądu należy uznać za spełnienie przesłanek z art. 50a ust. 2 ustawy, a zatem spełnienie przesłanek z przepisu, który w sposób odrębny statuuje nabycie prawa do emerytury górniczej od art. 50e ust. 1, na podstawie którego ubezpieczony nabył uprzednio emeryturę górniczą.</p> <p>Jak wyżej wskazano, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było sporne, że ubezpieczony spełnia przesłanki wskazane w art. 50a ust. 2 ustawy tak w zakresie wymaganego okresu pracy górniczej, jak i wieku.</p> <p>Mając powyższe na uwadze należało uznać, że ubezpieczony spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury górniczej w oparciu o inną podstawę prawną niż dotychczas przyznane świadczenie.</p> <p>Mając powyższe na uwadze należało uznać, że ubezpieczony spełnia przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury górniczej na innej podstawie prawnej, a mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 50 a)">art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, pozwalające na przyznanie mu prawa do tego świadczenia. Skoro zatem może mu zostać przyznane nowe świadczenie, to może być również na nowo ustalona jego wysokość, w sposób określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 53;art. 53 ust. 4)">art. 53 ust. 4</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (ust. 3)">ust. 3 tej ustawy z 17 grudnia 1998 r.</a> o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Z tych względów – na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14}§ 2 k.p.c.</a> – Sąd w pkt 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję z 25 czerwca 2020 r. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej od 1 maja 2020 r. oraz zobowiązał organ rentowy do ustalenia jej wysokości przy zastosowaniu 24% kwoty bazowej obowiązującej w dacie złożenia wniosku w części socjalnej świadczenia.</p> <p>Sąd w pkt 2 wyroku – na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 k.p.c.</a> – oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z 18 czerwca 2020 r., albowiem bezspornym w sprawie było, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 r. nie osiągnął 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego wymaganego do przyznania emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Wyrok został wydany w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> </p> <p>(-) sędzia Jolanta Łanowy-Klimek</p> </div>