I C 455/20

<p>Sygn. akt I C 455/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 30 września 2020 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Tadeusz Trojanowski</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 roku w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. K.</span> </p> <p>przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p>o uchylenie uchwały oraz wydanie orzeczenia zastępującego oświadczenie woli</p> <p>oddala powództwo (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1))">art. 191^{<!-- -->1} kpc</a>).</p> <p>SSO Tadeusz Trojanowski</p> <p>Sygn. akt I C 455/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">P. K.</span> reprezentowany przez adwokata domagał się uchylenia zaskarżonej uchwały <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 29 lipca 2020 roku podjętą przez pozwaną wspólnotę, wydanie przez Sąd orzeczenia zastępującego oświadczenie woli pozwanej oraz obciążenie pozwanej kosztami postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a> a nadto przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksu cywilnego</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji</a>. Z uzasadnienia pozwu wynika, iż powód jest w sporze z pozwaną wspólnotą w różnych kwestiach; zarzuca on wspólnocie ograniczanie go w prawach właściciela lokalu przez co jest zmuszony wytaczać różnego rodzaju powództwa.</p> <p>Z dołączonych do pozwu dokumentów wynika, iż w dniu 29 lipca 2020 roku w drodze indywidualnego zbierania głosów głosowano nad uchwałą nr <span class="anon-block">(...)</span> (numeracja przerobiona z <span class="anon-block"> (...)</span>) o treści następującej: „W związku z przegranym procesem sądowym sygn. akt I C 195/19 z dnia 11 marca 2020 roku Wspólnota Mieszkaniowa <span class="anon-block">W.</span> 10 postanawia zmienić stanowisko i wydać zgodę w formie niniejszej uchwały na przywrócenie wejścia na klatkę schodową i dalej do piwnicy z lokalu użytkowego będącego własnością <span class="anon-block">P. K.</span> zgodnie z oryginalnym nadprożem i wyrażoną zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia”. Za podjęcie uchwały głosowali właściciele reprezentujący 31,5% udziałów. Przeciwko uchwale oddali głos właściciele skupiający 68,50% udziałów.</p> <p>Żądanie powoda było niezasadne. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 23;art. 23 ust. 1;art. 23 ust. 2)">art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali</a> uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania. Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos. Treść tego przepisu a zwłaszcza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 23 ust. 2)">ust. 2</a> jednoznacznie wskazuje, iż uchwałą staje się taki akt (dokument) za podjęciem którego oddała głos większość głosów właścicieli lokali liczona bądź to według wielkości udziałów bądź według reguły „jeden właściciel – jeden głos”. Tylko takie uchwały (przegłosowane pozytywnie) podlegają zaskarżeniu w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 25)">art. 25 ustawy o własności lokali</a>.</p> <p>Zaskarżony dokument takiego wymogu nie spełnia. Wyżej przytoczono wyniki głosowania jakie otrzymało skarżone przez powoda rozstrzygnięcie (za 31,50%; przeciwko 68,50%). Projekt uchwały nie osiągnął wymaganej przepisami większości głosów. Stanowi on jedynie przegłosowany negatywnie projekt uchwały opisany w poprzedniej części uzasadnienia. „Uchwała” objęta pozwem nie istnieje w obrocie prawnym i w ocenie Sądu nie można jej zaskarżać. Orzecznictwo w tej sprawie nie pozostawia wątpliwości jednoznacznie wskazując, że skuteczne podjęcie uchwały we wspólnocie mieszkaniowej wymaga uzyskania więcej niż 50% głosów liczonych według wysokości udziałów w nieruchomości wspólnej, zatem niespełnienie tego wymogu powoduje, że uchwała w rzeczywistości nie istnieje (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. VI ACa 28/16; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2016 r. I ACa 290/16). Odmowa podjęcia postulowanej przez powódkę uchwały mogłaby stanowić ewentualny przyczynek do oceny pracy zarządu, zarządcy czy też postawy pozostałych członków wspólnoty jednakże temu celowi nie służy postępowanie o uchylenie uchwały.</p> <p>Nie można utożsamiać negatywnie przegłosowanego projektu uchwały z pozytywnie przegłosowaną uchwałą wyrażającą sprzeciw wobec konkretnego działania. Jest to rozumowanie ewidentnie sprzeczne z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 23;art. 23 ust. 2)">art. 23 ust. 2 ustawy o własności lokali</a>, nie do przyjęcia nawet przy najdalej idącym liberalizmie co do zastosowania reguł interpretacyjnych; analiza treści uchwały przy użyciu każdego możliwego rodzaju wykładni nie daje podstaw do takich wniosków. Podzielenie argumentacji powoda wprowadzałoby w błąd właścicieli lokali, samą wspólnotę czy też osoby trzecie; wprowadzałoby nieuzasadniony stan niepewności w obrocie prawnym co do stanowiska wspólnoty w tej konkretnej sprawie. W rozpatrywanym przypadku członkom wspólnoty poddano pod głosowanie projekt uchwały (zapewne z inicjatywy samego powoda) o konkretnej treści pozytywnej, w myśl którego wspólnota miała wyrazić zgodę na konkretną czynność. Wobec nie uzyskania większości głosów projekt ten nie stał się uchwałą; nie funkcjonuje w obrocie prawnym a co za tym idzie substrat zaskarżenia (przedmiot postępowania) zarówno w chwili składania pozwu nie istniał. Przedmiot zaskarżenia istniałby, gdyby wspólnota przegłosowała uchwałę literalnie wyrażającą sprzeciw wobec planów powoda (w tym wypadku odmowa zgody na przywrócenie wejścia na klatkę schodową i dalej do piwnicy) i projekt ten uzyskałby większość głosów. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi a zatem oddalenie żądania uchylenia uchwały jest uzasadnione.</p> <p>Oczywiście niezasadne jest również żądanie wydania orzeczenia zastępującego oświadczenie woli pozwanej wyrażające zgodę na wykonanie powyższych prac, żądanie to zostało zgłoszone na wypadek uwzględnienia żądania uchylenia uchwały; jest ono sprzeczne z istotą procesu o uchylenie uchwały w którym Sąd pełni funkcję jedynie kasatoryjną tj. może jedynie uchylić orzeczenie, nie może natomiast wydawać orzeczeń reformatoryjnych, zastępujących oświadczenia woli wspólnoty (uchwały). Byłoby to niedopuszczalne wkraczanie przez Sąd w samodzielność (samorządność) pozwanej wspólnoty oraz w sposób wykonywania przez nią prawa własności. W ocenie Sądu żądanie zostało zgłoszone przez powoda w celu obejścia prawa wymagającego przeprowadzenia ponownej procedury głosowania w przedmiocie objętym pozwem. Można jedynie domniemywać iż powód zakładał, iż rezultat takiego głosowania będzie dla niego niekorzystny i usiłował w taki sposób uzyskać pożądane przez siebie rozstrzygnięcie jednakże z powodów przytoczonych wyżej nie mogło ono zostać uwzględnione. Podkreślić należy akcesoryjność żądania wydania orzeczenia zastępującego uchwałę w stosunku do żądania uchylenia uchwały ,której w istocie nie ma. Ponadto próba uzyskania orzeczenia zastępującego uchwałę stanowiłaby obejście przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 26)">art. 26 ustawy o własności lokali</a> dotyczącego zarządcy przymusowego.</p> <p>Zagadnieniami omówionymi powyżej zajmował się już Sąd Apelacyjny w Katowicach. W uzasadnieniu wyroku z dnia 28 maja 2020 roku sygn .akt V ACa 65/20 ( I C 719/18) wyrażono pogląd :”Sąd w sprawie I C 613/18 wyjaśnił powodowi prawidłowo, że jeżeli jakaś „uchwała” nie uzyskała większości głosów „za”, to oznacza, że jest ona jedynie projektem uchwały, z oczywistych powodów nieobowiązującym w obrocie prawnym, zatem nie jest możliwym jej uchylenie, ani zaskarżenie do sądu” a także:” Nawet jeśli polegają na prawdzie twierdzenia powoda, ze zaskarżona uchwala jest wynikiem braku życzliwości sąsiadów, to trzeba wyraźnie podkreślić, że nie jest zadaniem Sądu naprawianie relacji pomiędzy powodem i sąsiadami w drodze kształtowania treści uchwał wspólnoty mieszkaniowej”.</p> <p>Biorąc pod uwagę wyżej wskazaną argumentację powództwo należało oddalić wobec nieistnienia przedmiotu postępowania jako oczywiście bezzasadne w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1))">art. 191^{<!-- -->1} kpc</a>. Zgodnie z tym przepisem Sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez nadawania sprawie biegu jak w klasycznym postępowaniu rozpoznawczym (tj. bez doręczania odpisu pozwu czy rozpoznawania zawartych w nim wniosków dowodowych). Z powyższych względów uzasadnienie wyroku sporządzono z urzędu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 191(1);art. 191(1) § 3)">art. 191^{<!-- -->1} par. 3 kpc</a>.</p> <p>Sygn. akt I C 455/20</p> <p>z./</p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>Gliwice, dnia 30 września 2020 roku</p> <p>SSO Tadeusz Trojanowski</p> </div>