VIII U 104/20

<p>Sygn. akt VIII U 104/20</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Postanowienia z dnia 23 września 2020 roku</strong> </p> <p>Decyzją z dnia 5 listopada 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> po rozpatrzeniu wniosku <span class="anon-block">K. K.</span> z dnia 8 października 2019 roku odmówił przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że przyczyną odmowy było:</p> <dl> <dt>⚫</dt> <dd> <p>przystąpienie przez wnioskodawcę do otwartego funduszu emerytalnego i niezłożenie wniosku o przekazanie zgromadzonych tam środków na dochody budżetu państwa;</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>do dnia 1 stycznia 1999 roku skarżący nie osiągnął 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego (udokumentowany okres 18 lat, 8 miesięcy i 19 dni);</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>nieudowodnienie przez odwołującego wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (udokumentowany okres 11 lat, 2 miesiące i 19 dni);</p> </dd> <dt>⚫</dt> <dd> <p>nieudokumentowanie rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem ustalenia prawa do emerytury.</p> </dd> </dl> <p> <em> <!-- --> (decyzja - nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt ZUS) </em> </p> <p>W odwołaniu od w/w decyzji wnioskodawca wniósł o jej zmianę i przyznanie świadczenia emerytalnego. W jego ocenie spełnił wszystkie niezbędne przesłanki do uzyskania wcześniejszej emerytury.</p> <p> <em> <!-- -->(odwołanie – k. 3-4 verte)</em> </p> <p>W dniu 14 stycznia 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> wniósł o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w związku z dostrzeżonym błędem w zaskarżonej decyzji z dnia 5 listopada 2019 roku wydano nową decyzję z dnia 2 grudnia 2019 roku, uchylającą jednocześnie zaskarżoną decyzję. Tym samym substrat zaskarżenia został uchylony z obrotu prawnego.</p> <p> <em> <!-- -->(wniosek – k. 5)</em> </p> <p>Na rozprawie w dniu 23 września 2020 roku wnioskodawca poparł odwołanie. Jednocześnie oświadczył, że nie ma 15 lat w szczególnych warunkach przed dniem 1 stycznia 1999 roku, a także że nie otrzymał decyzji ZUS z dnia 2 grudnia 2019 roku, ani żadnej innej decyzji co do wniosku o emeryturę pomostową. W tym stanie rzeczy cofnął odwołanie w zakresie zaskarżonej decyzji i wniósł o zobowiązanie ZUS celem wydania decyzji w zakresie emerytury pomostowej.</p> <p> <em> <!-- -->(protokół rozprawy z dnia 23 września 2020 r. – 00:00:57 – 00:28:43 – płyta CD – k. 13)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 2)">art. 203 § 1 i 2 k.p.c.</a> Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego, zaś § 4 stanowi, że Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.</p> <p>Możliwość cofnięcia środka odwoławczego należy do uprawnień ubezpieczonego. Może on więc skutecznie cofnąć odwołanie.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 469)">art. 469 k.p.c.</a>, sąd uzna cofnięcie odwołania za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała interes ubezpieczonego.</p> <p>W świetle poczynionych ustaleń czynność wnioskodawcy, w ocenie Sądu, nie jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego, nie zmierza do obejścia prawa, ani też nie narusza słusznego interesu ubezpieczonego.</p> <p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 k.p.c.</a> Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.</p> <p>Przytoczone przepisy mają zastosowanie również do postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> </p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 k.p.c.</a>, orzekł jak w pkt. 1. sentencji postanowienia i umorzył postępowanie w sprawie.</p> <p>W przedmiocie zaś wniosku <span class="anon-block">K. K.</span> o zobowiązanie ZUS do wydania decyzji w zakresie emerytury pomostowej to tutejszy Sąd przekazał go Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">G.</span> do rozpoznania z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej, albowiem organ rentowy w tym zakresie nie zajął żadnego stanowiska. Należy zauważyć, iż tak sprecyzowane roszczenie, nie było przedmiotem rozpoznania organu rentowego.</p> <p>Zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 476;art. 476 § 2)">art. 476 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2)">art. 2 k.p.c.</a> przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących ubezpieczenia społecznego i kategorii spraw wymienionych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (pkt. 1;pkt. 2;pkt. 3;pkt. 4;pkt. 5;§ 2;art. 476)">pkt 1-5 § 2 art. 476 k.p.c.</a> </p> <p>Na obecnym etapie postępowania, wobec braku decyzji organu rentowego w zakresie roszczenia wnioskodawcy o przyznanie emerytury pomostowej, zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej, a właściwym do rozpoznania roszczeń pozostaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, od decyzji którego będzie przysługiwać wnioskodawcy prawo wniesienia odwołania do Sądu zgodnie z powołanymi przepisami.</p> <p>Sąd Okręgowy rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych bezwzględnie związany jest zakresem decyzji organu rentowego. Oznacza to, że treść decyzji wyznacza zakres i przedmiot rozpoznania sądowego, w którym sąd rozstrzyga o zasadności wniosku w granicach przedmiotu zaskarżonej decyzji. Sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego, w związku z czym nie ustala <em> <!-- -->ab initio</em> prawa do świadczeń i choć samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie związane z prawem lub wysokością świadczenia objętego decyzją, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do zaskarżonej decyzji. Przed sądem wnioskodawca może żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Z tego względu odwołanie wnoszone od decyzji organu ubezpieczeń społecznych nie ma charakteru samodzielnego żądania, a jeżeli takie zostanie zgłoszone, sąd nie może go rozpoznać.</p> <p>W wyroku z dnia 9 września 2010 roku wydanym w sprawie II UK 84/10 (opubl: <span class="anon-block">L.</span>) Sąd Najwyższy wskazał, że przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. Oznacza to więc, że spór sądowy w konsekwencji odwołania od decyzji ogranicza się do okoliczności w niej uwzględnionych, ale tylko tych, które są sporne między stronami. A contrario, okoliczności niesporne między stronami jak i sporne lecz nie uwzględnione w decyzji pozostają poza granicami tego postępowania sądowego. Powyższe wynika wprost z charakteru postępowania sądowego z zakresu ubezpieczeń społecznych, które ma charakter rozpoznawczy i kontrolny. Tym samym bezwzględnie postępowanie sprowadza się do oceny zasadności rozstrzygnięcia dokonanego przez organ rentowy w zakresie wyznaczonym przez treść zaskarżonej decyzji. (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 roku, II UZ 51/99 OSNP 2000/15/601; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2011 roku, w sprawie o sygn. akt II UZ 1/11, LEX; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 roku, w sprawie o sygn. akt II UK 275/1111 LEX oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 stycznia 2013 roku, w sprawie o sygn. akt III AUa 940/12, LEX).</p> <p>Z uwagi na powyższe tj. na czasową niedopuszczalność drogi sądowej Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 464;art. 464 § 1)">art. 464 § 1 k.p.c.</a> orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego.</p> </div>