III Ko 349/24

Sądy powszechne2025-08-29

Sygnatura

III Ko 349/24

Data orzeczenia

2025-08-29

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Magdalena Zapała-Nowak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 115 § 2 kpw

Treść orzeczenia

Sygn. akt III Ko 349/24 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 29 sierpnia 2025 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w Wydziale III Karnym w składzie: Przewodniczący sędzia Magdalena Zapała- Nowak Protokolant Magdalena Mazurkiewicz przy udziale prokuratora Jacka Ciupy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 roku sprawy z wniosku pełnomocnika P. C. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania orzeka 1. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 kpw</a> oddala wniosek pełnomocnika wnioskodawcy P. C. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwe niesłuszne zatrzymanie; 2. ustala, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt III Ko 349/24 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> W dniu 20 grudnia 2020 roku około godziny 18:00 doszło do zdarzenia drogowego z udziałem P. C., który na trasie (...) na 346 km drogi w kierunku Ł. najechał na znak drogowy „U21”. P. C. został przebadany na zawartość alkoholu urządzeniem A. z wynikiem 0,17 mg/l, odmówił kolejnego badania. P. C. został zatrzymany o godzinie 18:34 i następnie przewieziony do K. w P., gdzie został jeszcze pięciokrotnie przebadany na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikami odpowiednio: 08mg/l, 0,07 mg/l, 0,08 mg/l i dwukrotnie 0,00 mg/l. Po przeprowadzonych czynnościach funkcjonariusze policji w uzgodnieniu z dyżurnym K. w P. osadzili P. C. w PdOZ. W dniu 21 grudnia 2020 roku o godzinie 13:10 dokonano czynności przesłuchania P. C., który został obwiniony o to, że: I. w dniu 20 grudnia 2020 roku o godz. 18:00 na 346 km autostrady (...) w okolicy P. (...) woj. (...) prowadził na drodze publicznej samochód marki K. (...) o nr rejestracyjnym (...) z prędkością niezapewniającą panowania nad w/wymienionym pojazdem w wyniku czego doszło do jego zderzenia ze znakiem „U-21” tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 97)">art. 97</a> kw w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art. 19 ust. 1 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym</a> II. w dniu 20 grudnia 2020 roku o godz. 18:00 na 346 km autostrady (...) w okolicy P. (...) woj. (...) prowadził w ruchu lądowym, samochód marki K. (...) o nr rejestracyjnym (...) będąc w stanie po spożyciu alkoholu z wynikami badania: I pomiar 0,17 mg/l tj. o czyn z art. 87 § 1 kw. Czynność przesłuchania zakończono o godz. 14:00 po czym P. C. został zwolniony. Pojazd marki K. (...), którym kierował P. C. był to pojazd służbowy będący własnością W. (...) w K., gdzie wnioskodawca był zatrudniony jako główny specjalista t. /dokumenty zawarte w aktach sprawy (...) k. 1- 9v, 11/ W dniu 15 stycznia 2021 roku za pośrednictwem K. w P. obrońca P. C. wniósł do Sądu Rejonowego w P. zażalenie na jego zatrzymanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. / dokumenty zawarte w aktach sprawy (...) k. 30-34/ W dniu 23 grudnia 2020 roku (...) W. (...) rozwiązał z P. C. umowę o pracę bez wypowiedzenia. /dokumenty zawarte w aktach sprawy k. 58-59/ W dniu 21 stycznia 2021 roku Komendant (...)Policji w P. skierował do Sądu Rejonowego w P. wniosek o ukaranie P. C. obwinionego o w/w wykroczenia. / dokumenty zawarte w aktach sprawy k. 28-28v/ Postanowieniem z dnia 5 marca 2021 roku w sprawie (...) Sąd Rejonowy w P. nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na zatrzymanie. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł obrońca P. C.. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2021 roku odmówiono przyjęcia tegoż zażalenia wobec wniesienia go po terminie. / dokumenty zawarte w aktach sprawy k. 65-65v, 73-74,76/ W dniu 17 marca 2021 roku Sąd Rejonowy w P. w sprawie (...) wydał wobec P. C. wyrok nakazowy, którym to wyrokiem został uznany winnym tego, że w dniu 20 grudnia 2020 roku o godz.18:00 na 346 km Autostrady (...) w okolicy P. (...) woj. (...) prowadził na drodze publicznej samochód marki K. (...) o nr rejestracyjnym (...) będąc w stanie po spożyciu alkoholu (o godzinie 17:30) w postaci kieliszka wina (próba badania o godzinie 18:34 – 0,17 mg/l) stracił panowanie nad pojazdem i uderzył w znak „U-21” tj. czyn z art. 97 kw i art. 87 § 1 kw i wymierzył mu 500 złotych grzywny (na poczet której zaliczono okres zatrzymania), orzekł też zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy ( na poczet którego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy). W dniu 7 kwietnia 2021 roku obrońca P. C. wniósł sprzeciw od powyższego wyroku nakazowego, na skutek którego sprawę skierowano do rozpoznania na rozprawie w trybie zwykłym. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 12 października 2021 roku, w sprawie (...) P. C. został uznany winnym tego, że w dniu 20 grudnia 2020 roku ok. godz.18:00 na 346 km Autostrady (...) w okolicy P. (...) woj. (...) prowadził na drodze publicznej samochód marki K. (...) o nr rejestracyjnym (...) będąc w stanie po spożyciu alkoholu prowadzącym do stężenia o godzinie 18:34 – 0,17 mg/l, stracił panowanie nad pojazdem i uderzył w znak „U-21” tj. czynu z art. 97 kw i art. 87 § 1 kw w zw. z art. 9 § 1 kw. P. C. wymierzono 500 złotych grzywny, na poczet której zaliczono okres jego zatrzymania od dnia 20 grudnia 2020 roku od godz. 22:05 do dnia 21 grudnia 2020 roku godz. 14:00, orzeczono także 10 miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów, na poczet którego zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy. Wyrok uprawomocnił się w dniu 11 listopada 2021 roku. / dokumenty zawarte w aktach sprawy k. 70-70v,80-82, 136-136v/ Dyżurny Komendy (...) Policji A. B. został przez Sąd Rejonowy w P. uznany winnym czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 kk</a> polegającego na tym, że w dniu 20 grudnia 2020 roku w P. (...) będąc funkcjonariuszem publicznym pełniąc funkcję dyżurnego K. w P. (...) przekroczył swoje uprawnienia, zarządzając wbrew przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia</a>, zatrzymanie sprawcy wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji P. C., którego zatrzymano i osadzono w dniu 20 grudnia 2020 roku o godz. 18:34, a zwolniono w dniu następnym o godz. 14:00. Funkcjonariusz policji został skazany na karę grzywny. Zasądzono również od niego na rzecz P. C. środek kompensacyjny w postaci nawiązki w kwocie 3 000 złotych. / wyrok k. 12-13- z akt III Ko 349/24 W dniu 30 listopada 2023 roku reprezentujący P. C. r.pr F. B. skierował do Sądu Rejonowego w P. (...) Wydział Cywilny pozew o zapłatę 10 000 złotych wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 15 lutego 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych i doznaną krzywdę oraz kwotę 800 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania co miało podstawy w dokonanym w dniu 20 grudnia 2020 roku jego zatrzymaniu. / pozew k. 3-8/ W odpowiedzi na pozew z dnia 4 marca 2024 roku Komendant K. w P. wniósł o przekazanie sprawy do III Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w P. jako właściwego do jej rozpoznania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 1)">art. 115 § 1 kpw</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 114;art. 114 § 1)">art. 114 § 1 kpw</a>. Jednocześnie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 kpw</a>. / odpowiedź na pozew k. 33-33v/ Postanowieniem z dnia 14 marca 2024 roku w sprawie (...) Sąd Rejonowy w P. przekazał sprawę III Wydziałowi Karnemu w Sądzie Okręgowym w P.. Na wskazane postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia 9 października 2024 roku Sąd Okręgowy w P. w sprawie (...) oddalił przedmiotowe zażalenie. / postanowienie k. 36, 50-50v, 62/ Podczas rozprawy przed Sądem Okręgowym w P. w dniu 28 sierpnia 2025 roku P. C. podtrzymał swoje żądania zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w kwocie 800 złotych oraz zadośćuczynienia w kwocie 10 000 złotych za bezprawne pozbawienia go wolności, które miało miejsce 5 lat wcześniej, w 2020 roku. Wnioskodawca w swoich zeznaniach podkreślał krzywdę jakiej doznał w skutek dokonanego zatrzymania, utratę godności. Wspominając okres spędzony w pomieszczeniu dla zatrzymanych jako najgorsze co go spotkało w życiu. P. C. wskazał, że przez to zdarzenie leczył się psychiatrycznie przez około 3-4 miesiące, uległ bowiem pogorszeniu jego stan psychiczny, od czterech miesięcy uczęszcza na psychoterapię. Wnioskodawca leczy się kardiologicznie, po zatrzymaniu rozregulowało mu się ciśnienie, co spowodowało konieczność zmiany leków. Wnioskodawca po dziś dzień nie może pogodzić się z faktem, że został pozbawiony wolności. P. C. wskazał, że dyżurny został skazany za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 kk</a> za przekroczenie uprawnień, wobec funkcjonariuszy dokonujących jego zatrzymania prowadzone były postępowania dyscyplinarne, z nieoficjalnej wiedzy wynika, że zostali oni zdegradowani. Dyżurny uiścił na rzecz P. C. zasądzoną mu kwotę 3000 złotych. / zeznania P. C. k. 109v-110v/ Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. podniósł zarzut przedawnienia, a gdyby sąd się nie do niego nie przychylił wniósł o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty 2000 - 3000 złotych tytułem zadośćuczynienia, kwotę 10 000 złotych uznając za zbyt wysoką. Pełnomocnik Sądu Rejonowego w P. także podniósł zarzut przedawnienia, a kwotę zadośćuczynienia uznał za zbyt wysoką, w konkluzji wnosząc o oddalenie wniosku o zadośćuczynienie z uwagi na niespełnienie przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 114;art. 115)">art. 114 i 115 kodeksu postępowania w sprawie o wykroczenia</a>. Pełnomocnik wnioskodawcy poparł złożony wniosek, powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie III Kzp 5/06 (poprawna sygn. I KZP 5/06). P. C. przyłączył się do wniosku i stanowiska swojego pełnomocnika. Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione w oparciu o dokumenty zawarte w aktach sprawy (...) oraz dokumentację zawartą w aktach uzasadnianej sprawy Sądu Okręgowego sygn. III Ko 349/24. Żadne z dokumentów nie były kwestionowane, brak podstaw do uznania ich za niewiarygodne. Relacje P. C. sąd uznał za w pełni szczere i polegające na prawdzie. Zważywszy na podniesiony w toku postępowania zarzut przedawnienia zeznania F. C. i A. C. choć wiarygodne, sąd pominął. Wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie należało oddalić wobec skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia. Na wstępie wskazać należy, iż kwestię związaną z możliwością odwoływania się do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 kc</a>, przesądził tak Sąd Rejonowy w P. przekazujący niniejszą sprawę, jak i Sąd Okręgowy w P. rozpoznający zażalenie na owe przekazanie. Słusznie treści uzasadnień postanowień sądów obu instancji podkreślono, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 421)">art. 421 kc</a> wyłącza stosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417)">art. 417, art. 417</a> z nr 1 i nr 2 w sytuacji gdy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej jest uregulowana w przepisach szczególnych. Z tego względu w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy szczególne zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 114;art. 115)">art. 114 i 115 kpw</a> stanowiące lex specialis wobec uregulowań zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksie cywilnym</a>. Nie ma w niniejszej sprawie zatem także zastosowania termin przedawnienia roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych określony w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442)">art. 442</a> ₗ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kc</a> ( a konkretnie 20- letni termin przedawnienia sygnalizowany przez pełnomocnika). Wnioskodawca spełnił formalne warunki do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie, bowiem jego faktyczne pozbawienie wolności miało miejsce w sprawie, było ono niewątpliwe niesłuszne, dokonane z naruszeniem przepisów prawnych, o czym dobitnie świadczy rozstrzygnięcie wydane przez Sąd Rejonowy w P. w sprawie (...) przeciwko A. B.. Okolicznościami bezspornymi są, że P. C. został zatrzymany w dniu 20 grudnia 2020 roku o godz. 18:34. Zatrzymanie to odbyło się wbrew przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia</a>, bez znaczenia jest tu fakt, iż obrońca P. C. nieskutecznie (z przekroczeniem terminu) wnosił zażalenie na zatrzymanie, nie uzyskując stwierdzenia na tym etapie nielegalności i niezasadności zatrzymania. Postanowienie takie w postępowaniu o zadośćuczynienie i odszkodowanie nie jest konieczne do dochodzenia roszczenia. Zwolnienie nastąpiło w dniu 21 grudnia 2020 roku o godz. 14:00. Poprzez niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie lub ukaranie należy rozumieć takie zatrzymanie, które nastąpiło z oczywistym dla każdego uczestnika postępowania naruszeniem obowiązujących przepisów prawa materialnego lub procesowego. Może to oznaczać zarówno błędną wykładnię tych przepisów, jak też nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. W przypadku zatrzymania naruszenie gwarancji wynikających z rozdziału 8 (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 45;art. 46;art. 47)">art. 45-47 kpw</a>). Z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem mamy do czynienia wówczas, jeżeli: -doszło do niego mimo braku przesłanek wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 45;art. 45 § 1)">art. 45 § 1 kpw</a>; -zatrzymanie trwało mimo, że ustały przyczyny zatrzymania, np. ustalono tożsamość zatrzymanego lub ustalono, iż nie ma podstaw do stosowania trybu przyspieszonego i utrzymywano stan zatrzymania aż do upływu okresów wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 46;art. 46 § 6)">art. 46 § 6 kpw</a>, wbrew nakazowi płynącemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 46;art. 46 § 5)">art. 46 § 5 kpw</a>; -zatrzymanie trwało ponad dopuszczalne okresy przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 46;art. 46 § 6)">art. 46 § 6 kpw</a>. Wobec wnioskodawcy brak było podstaw do zastosowania wobec niego zatrzymania na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ()">kpw</a>, zatem jego zatrzymanie uznać należy za niesłuszne. Mimo, iż zatrzymanie P. C. uznać należy za niewątpliwe niesłuszne to roszczenie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie, co jak wskazano powyżej wynikało ze skutecznego podniesienia przez stronę przeciwną zarzutu przedawnienia (zarówno przez prokuratora jak i pełnomocnika reprezentującego Sąd Rejonowy w P.). Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia</a> roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie przedawniają się z upływem 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego postępowanie o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 114;art. 114 § 1)">art. 114 § 1 kpw</a> albo od daty zwolnienia zatrzymanego. Samo językowe brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia tu najmniejszych wątpliwości. Jako, że zwolnienie P. C. nastąpiło w dniu 21 grudnia 2020 roku, toteż przedawnienie roszczenia nastąpiło w dniu 21 czerwca 2021 roku. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 2)">Artykuł 115 § 2 kpw</a> ustanawia termin 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego albo od daty zwolnienia zatrzymanego. Termin ten ma charakter cywilistyczny, nie instrukcyjny, prekluzyjny ani zawity. Termin ten nie podlega przywróceniu. Roszczenia odszkodowawcze, których można dochodzić na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 114;art. 114 § 2)">art. 114 § 2 kpw</a> przedawniają się po upływie 6 miesięcy liczonych od daty zwolnienia zatrzymanego, a nie od dnia prawomocnego zakończenia postępowania. Przekonuje o tym wykładnia literalna <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115)">art. 115 kpw</a>, który początek biegu tego terminu nakazuje liczyć od daty zwolnienia zatrzymanego. Dla zachowania tego terminu wystarczające jest złożenie pisma procesowego w ciągu 6 miesięcy od daty zwolnienia, przy czym decyduje data złożenia pisma na poczcie lub dzienniku podawczym sądu. Pozew skierowany do Sądu Rejonowego został w niniejszej sprawie wniesiony 30 listopada 2023 roku, a więc po upływie niemal trzech lat od momentu zwolnienia zatrzymanego P. C.. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 maja 2006 r., sygn. I KZP 5/06 (opubl. OSNKW 2006/6/55), na którą powoływał się pełnomocnik wskazał, że roszczenia przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552)">art. 552 k.p.k.</a>, w tym w jego § 4 ( odpowiednikiem którego jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 114;art. 114 § 2)">art. 114 § 2 kpw</a>) mają charakter cywilnoprawny. To zaś oznacza m.in.: że termin przedawnienia nie może być skracany ani przedłużany przez jakąkolwiek czynność prawną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 119)">art. 119 k.c.</a>), że ulega on zawieszeniu, jeżeli np. uprawniony z powodu siły wyższej nie może dochodzić roszczenia przed sądem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 121;art. 121 pkt. 4)">art.121 pkt 4 k.c.</a>), ale też, że bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1;art. 123 § 1 pkt. 1)">art. 123 § 1 pkt 1 k.c.</a>), a więc także przez złożenie żądania o odszkodowanie oraz że tak przerwany bieg przedawnienia biegnie na nowo dopiero po zakończeniu postępowania sądowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124)">art. 124 k.c.</a>), chyba że żądanie to zostanie cofnięte, jako że pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 2)">art. 203 § 2 k.p.c.</a>), a tym samym trzeba wówczas przyjąć, iż do przerwania biegu przedawnienia roszczeń nie doszło. Ponadto zaś – jak wskazuje się w orzecznictwie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2000 r., WA 7/00, OSNKW 2000, z. 7-8, poz. 73 czy z dnia 11 lipca 2002 r., IV KK 172/02, OSNKW 14 2003, z. 1-2, poz. 19) – w razie podniesienia przez prokuratora, w postępowaniu o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 58)">rozdziale 58 Kodeksu postępowania karnego</a>, zarzutu przedawnienia, może on być uznany przez sąd za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 117;art. 117 § 2)">art. 117 § 2 kc</a> zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc.</a> Zasady współżycia społecznego, o których stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> wywodzące się z tego samego źródła zasad prawnych, nakazują odstępstwo od formalizmu prawnego, w sytuacjach szczególnych, gdy byłby on sprzeczny z ideą społecznej ochrony ważniejszego prawa: prawa do wolności, do równego, sprawiedliwego traktowania i zasady rekompensowania krzywd i strat spowodowanych przez organy i funkcjonariuszy państwowych. Prawo ma służyć sprawiedliwości (wyrok SA w Warszawie z 20.05.2024 r., II AKa 445/23, LEX nr 3747980). Należy zauważyć, iż zarzut przedawnienia został podniesiony już na etapie odpowiedzi na pozew (vide k. 33-33v), następnie na rozprawie głównej podniósł go zarówno prokurator jak i pełnomocnik Sądu Rejonowego w P.. Ani wnioskodawca, ani jego pełnomocnik nie odnieśli się de facto do podniesionego zarzutu przedawnienia. Pełnomocnik powołał się wyłącznie na cytowaną wyżej uchwałę Sądu Najwyższego. Sąd z urzędu zbadał, czy podniesiony zarzut przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa i czy nie powinien zostać nieuwzględniony z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. W judykaturze przyjmuje się, że do wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie terminowi określonemu w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 555)">art. 555 kpk</a> ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 kpw</a> stanowiący jego odpowiednik) można w szczególności zaliczyć np.: długotrwałą obłożną chorobę, całkowity upadek sił powodujący konieczność zapewnienia opieki osoby trzeciej w sprawach codziennej egzystencji, chorobę psychiczną, ubezwłasnowolnienie, długotrwały pobyt za granica połączony z niemożnością nawiązania kontaktu z krajem (tak. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II AKa 70/13, LEX nr 1321971). W niniejszej sprawie żadna z takowych okoliczności nie zaistniała. P. C. nie był pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw w ustawowym terminie z uwagi na niedostateczną wiedzę prawną. Brak wykształcenia prawniczego oraz wystarczającego doświadczenia w dochodzeniu tego typu roszczeń nie oznacza automatycznie, że wnioskodawca mógł ich dochodzić w terminie nieograniczonym, zważywszy na fakt, że wnioskodawca już w toku postępowania w sprawie (...) był reprezentowany przez obrońcę z wyboru - F. B.. Brak wykształcenia prawniczego nie może stanowić o sprzecznym z zasadami współżycia społecznego podniesionym zarzucie przedawnienia, w sytuacji pełnej swobody realizowania swych uprawnień choćby za pośrednictwem osób świadczących fachową pomoc prawną. Postawienie tezy przeciwnej kłóciłoby się z pełną aktywnością wnioskodawcy dążącą do ochrony swoich interesów (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 stycznia 2013 roku, sygn. akt II AKa 511/12, opubl. Biuletyn Sądu Apelacyjnego w Katowicach nr 1/2013, poz. 13). Wnioskodawca reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika także w postępowaniu w sprawie (...), w którym skazany został dyżurny K. Policji w P., w której to sprawie zasądzono na rzecz P. C. nawiązkę w kwocie 3 000 złotych, którą funkcjonariusz uiścił. Nie ma żadnych podstaw do podważania zgodności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy. P. C. kardiologicznie leczony był jeszcze przed zatrzymaniem, okoliczność, że „rozregulowało mu się ciśnienie” nie powoduje niemożności realizacji uprawnienia do wniesienia odszkodowania. Nie był on osobą ciężko chorą, przykutą do łóżka. Stan psychiczny wnioskodawcy na niemożność taką także nie wskazuje. Wnioskodawca stwierdził, że leczył się psychiatrycznie 3-4 miesiące, z historii wizyt załączonej przez pełnomocnika wraz z pozwem- wnioskiem wynika, że miały miejsce 2 wizyty w dniu 8 stycznia 2021 roku i 27 stycznia 2021 roku, podczas których wykazywał afekt depresyjny, myśli rezygnacyjne. Przy czym na kanwie niniejszej sprawy trudno jednoznacznie określić czy miało to związek tylko i wyłącznie z jego z zatrzymaniem, czy też z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem i zwolnieniem z pracy. Niezależnie od powyższego w niniejszej sprawie nie sposób twierdzić, że wnioskodawca w okresie po zatrzymaniu był pozbawiony zdolności do podejmowania czynności procesowych. Podkreślić trzeba, iż uchybienie terminowi nie było niewielkie, a znaczne ponad dwuletnie. Jak bowiem wskazano powyżej termin przedawnienia upłynął z dniem 21 czerwca 2021 roku, bowiem wówczas upłynęło 6 miesięcy od daty zwolnienia wnioskodawcy, zaś roszczenie wniesiono do sądu w dniu 30 listopada 2023 roku. Na kanwie powyższych ustaleń Sąd doszedł do wniosku, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie było nadużyciem prawa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> Podniesienie przez prokuratora zarzutu przedawnienia i ustalenie przez sąd, że upływu określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 kpw</a> terminu nie usprawiedliwiają żadne wyjątkowe okoliczności, powoduje oddalenie wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Podzielić należy pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrażony w wyroku z dnia 29 września 2011 r., sygn. II AKa 343/11 (LEX nr 1102919), zgodnie z którym „konstytucyjny charakter prawa do żądania zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne pozbawienie wolności lub zatrzymanie, nie zwalnia uprawnionych z obowiązku respektowania przepisów regulujących sposób realizacji tego prawa, począwszy od terminowego zgłoszenia żądania, które ulega przedawnieniu po upływie określonego terminu, a także podjęcia ciężaru dowodzenia tegoż roszczenia. Nie można bowiem uznać za zasadny argument, że skoro okres przedawnienia roszczenia w przedmiocie zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie został przez ustawodawcę określony jako zbyt krótki, to podniesiony przez prokuratora zarzut przedawnienia jest niezgodny z zasadami współżycia społecznego.” Nie może w niniejszej sprawie umknąć także fakt, iż osoby winne niesłusznego zatrzymania wnioskodawcy poniosły z tego tytułu konsekwencje zarówno służbowe jak i odpowiedzialność karną, o czym zeznał sam P. C.. Co więcej jak wspomniano już uprzednio A. B. zapłacił wnioskodawcy zasądzoną na jego rzecz nawiązkę. Zatem jego krzywda w pewien sposób została złagodzona. Z przytoczonych względów roszczenie zawarte we wniosku pełnomocnika P. C. zostało oddalone. Koszty sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa mając na względzie treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011061148" title="Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 (art. 115;art. 115 § 3)">art. 115 § 3 kpw</a>, który statuuje zasadę, że postępowanie w sprawie o odszkodowanie za niesłuszne ukaranie oraz niewątpliwe niesłuszne zatrzymanie jest wolne od kosztów. </div>