I AGa 173/19
Sądy powszechne2020-10-02
Sygnatura
I AGa 173/19
Data orzeczenia
2020-10-02
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Grzegorz KrężołekJerzy Bess (PRESIDING_JUDGE)Robert Jurga
Podstawa prawna
Streszczenie
Jeżeli podstawą wierzytelności powoda jest weksel własny in blanco, nie puszczony w obieg zarzut, ze posiadacz /remitent/ wypełnił niezgodnie z zawartym porozumieniem, ocenia się wyłacznie na podstawie art 10 w zw z art 104 prawa wekslowego.
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt I AGa 173/19</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 2 października 2020 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="219"/>
<col width="398"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Jerzy Bess</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Grzegorz Krężołek (spr.)</p>
<p>SSA Robert Jurga</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>Iwona Mrazek</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 2 października 2020 r. w Krakowie na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa<span class="anon-block">(...)</span> Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">J. M. (1)</span>
</p>
<p>o zapłatę</p>
<p>na skutek apelacji pozwanego</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach</p>
<p>z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt VII GC 206/18</p>
<p>1.
<strong>
<!-- -->oddala apelację; </strong>
</p>
<p>2.
<strong>
<!-- -->zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.</strong>
</p>
<p>SSA Grzegorz Krężołek SSA Jerzy Bess SSA Robert Jurga</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt : I AGa 173/19 </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W pozwie wniesionym w postępowaniu nakazowym , <span class="anon-block">(...)</span> spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">K.</span>, domagała się zasądzenia od pozwanego <span class="anon-block">J. M. (1)</span> kwoty 778.197,04 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz obciążenia go kosztami procesu.</p>
<p>Uzasadniając żądanie wskazała, że prowadziła z pozwanym współpracę handlową polegającą na tym, że dostarczała J. <span class="anon-block">M. (1)</span>towar, który ten następnie zbywał innym kontrahentom .</p>
<p>Zabezpieczeniem świadczeń należnych spółce był m. in. weksel in blanco wystawiony przez pozwanego. Każda taka transakcja pomiędzy stronami była dokumentowana fakturą obejmującą jej cenę. Pomimo wezwań o zapłatę należności wynikających z tych dokumentów pozwany nie uregulował jej.</p>
<p>W tej sytuacji <span class="anon-block"> spółka (...)</span> wypełniła weksel zgodnie z treścią podpisanej przez strony deklaracji wekslowej , datowanej na 20 marca 2017r. Wezwanie <span class="anon-block">J. M. (1)</span> do zapłaty kwoty wekslowej okazało się nieskuteczne .</p>
<p>W dniu 18 kwietnia 2018r. Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">K.</span>wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym.</p>
<p>W zarzutach od tego orzeczenia pozwany , kwestionując je w całości, domagał się jego uchylenia i oddalenia powództwa oraz obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania.</p>
<p>Podnosił , że powódka nie określiła jaki stosunek prawny jest podstawą dochodzonego przez nią roszczenia.</p>
<p>Twierdził , że weksel nie został prawidłowo wypełniony albowiem jego treść jest sprzeczna z brzmieniem deklaracji wekslowej. Taki sposób wypełnienia tego dokumentu jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10 prawa wekslowego</a>, stanowiąc wystarczającą podstawę do oddalenia powództwa.</p>
<p>Ponadto wada wypełnienia polega także nieprawidłowym określeniu w treści weksla nazwy firmy spółki / remitenta / w której w miejsce litery „ S „ jest cyfra „ 9 „. Ta nieprawidłowość sama w sobie decyduje o nieważności weksla , powodując ten sam, co wynikający z pierwszego zarzutu, skutek w odniesieniu oceny roszczenia powódki.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. M. (1)</span> kwestionował także istnienie pomiędzy stronami stosunku podstawowego , bliżej swojej oceny nie uzasadniając.</p>
<p>Wobec zarzutów byłego kontrahenta , <span class="anon-block"> spółka (...)</span> złożyła na rozprawie w dniu 25 marca 2019r , protokół zawierający zeznania pozwanego, w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową <span class="anon-block">(...)</span> oznaczonej sygnaturą <span class="anon-block">(...)</span>W ówczesnym przesłuchaniu <span class="anon-block">J. M. (1)</span> potwierdził zadłużenie wobec powodowej spółki na około 800 000 zł, wskazał jak wyglądała wzajemna współpraca handlowa stron oraz jakie przyczyny decydowały o tym , iż jego zadłużenie wobec niej , z biegiem czasu , narastało.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 29 marca 2019r , Sąd Okręgowy w Kielcach :</p>
<p>- utrzymał w mocy w całości nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z dnia 8 kwietnia 2018r. w sprawie o sygnaturze <span class="anon-block">(...)</span> [ pkt I ], ,</p>
<p>- zasądził od <span class="anon-block">J. M. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w <span class="anon-block">K.</span>kwotę 3.600 zł , tytułem kosztów procesu[ pkt II] oraz</p>
<p>- nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa [ pkt III sentencji wyroku] .</p>
<p>Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia:</p>
<p>
<span class="anon-block"> Spółka z ograniczoną odpowiedzialności (...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>prowadziła z pozwanym <span class="anon-block">J. M. (1)</span>, w ramach jego jednoosobowej działalności gospodarczej pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span>, współpracę handlową. Polegała ona na tym , iż spółka dostarczała pozwanemu towar do dalszej sprzedaży, a on był zobowiązany do zapłaty za dostarczony towar.</p>
<p>Na tej podstawie powódka wystawiła pozwanemu faktury VAT nr:</p>
<p>
<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>,<span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, obejmujące należności za poszczególne partie tego towaru.</p>
<p>Wynikające z tych dokumentów zadłużenie <span class="anon-block">J. M. (1)</span> zostało pomniejszone o wystawioną przez powódkę fakturę korygującą nr <span class="anon-block"> (...)</span> (do <span class="anon-block">faktury (...)</span>) oraz o dokonaną przez pozwanego wpłatę , na jego poczet , w wysokości 6.000 zł.</p>
<p>Na datę orzekania przez Sąd Okręgowy , zobowiązanie pozwanego wynikające z tych dokumentów , to kwota 765.034.68 zł, wraz z odsetkami.</p>
<p>Zabezpieczeniem spłaty zobowiązań wynikających ze współpracy stron był weksel in blanco , wystawiony przez <span class="anon-block">J. M. (1)</span>. Powódka wypełniła ten dokument zgodnie z deklaracją wekslową z dnia 20 marca 2017 r.</p>
<p>Na podstawie tego weksla z daty 6 marca 2018 r., opiewającego na kwotę 778.197,04 zł płatnego w <span class="anon-block">K.</span>, w dniu 13 marca 2018r, pozwany jest zobowiązany do zapłaty sumy wekslowej , na która składają się:</p>
<p>kwota 765.034,68 zł z tytułu niezapłaconych faktur VAT oraz</p>
<p>13.162,36 zł z tytułu odsetek za zwłokę w spłacie należności stwierdzonych wskazanymi wyżej fakturami -wyliczonych na dzień wypełnienia weksla przez powódkę.</p>
<p>Z dalszej części ustaleń Sądu wynika , że w dniach 1 lutego 2018 r. i 1 marca 2018r, remitent wystosowała do dłużnika wezwania do zapłaty, w których zobowiązywała go do niezwłocznego zaspokojenia długu. Wezwania okazały się nieskuteczne.</p>
<p>W czasie przesłuchania pozwanego w Prokuraturze Rejonowej<span class="anon-block">K.</span> , w sprawie oznaczonej sygnaturą <span class="anon-block">(...)</span> , <span class="anon-block">J. M. (1)</span> przyznał , iż jest zadłużony wobec powódki kwotą około 800 000 złotych.</p>
<p>Oceniając roszczenie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zgłoszone w pozwie za usprawiedliwione , Sąd I instancji uznał , iż wykazane zostało tak co do zasady jak i wysokości przedstawionymi przez spółkę dowodami , w szczególności dowodami z dokumentów.</p>
<p>Odnosząc się do poszczególnych zarzutów którymi bronił się przed żądaniem byłej kontrahentki <span class="anon-block">J. M. (1)</span> , uznając je za nietrafne , wskazał , że :</p>
<p>- nie ma zarzucanej sprzeczności w nazwie firmy spółki , wskazanej w deklaracji wekslowej, z nazwą użytą w dokumencie weksla załączonym do pozwu , do której odwołuje się pozwany , widząc ją w użyciu cyfry „9” zamiast litery „ S”.</p>
<p>Analiza treści weksla przekonuje dostatecznie , iż oznaczenie w nim nazwy firmy spółki nastąpiło z użyciem dużej litery „ S” i jest w pełni prawidłowe , wykluczając zarzucaną sprzeczność pomiędzy obydwoma dokumentami.</p>
<p>Sąd I instancji wskazał w tym kontekście , iż pozwany nie dostrzegł że w treści weksla, przy określaniu sumy wekslowej jest użyta cyfra „ 9”, która swoim wyglądem zupełnie nie odpowiada dużej literze <strong>
<!-- -->
„S”
</strong> znajdującej się w nazwie firmy powódki „<span class="anon-block">(...)</span> jak też w skrócie spółki „<strong>
<!-- -->
S</strong>p”. Dodał również, że liczba „9” jest wskazana także w zapisie słownym sumy wekslowej w dokumencie weksla.</p>
<p>Za chybiony uznał także zarzut pozwanego, w ramach którego negował on źródło istnienia pomiędzy stronami stosunku podstawowego , z którego miały wynikać wierzytelności powódki zabezpieczone wekslowo dokumentem wystawionym przez <span class="anon-block">J. M. (1)</span>.</p>
<p>W tym zakresie , odwołując się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 2;art. 2 ust. 5;art. 2 ust. 5 zd. 1)">art. 2 ust. 5 zdanie pierwsze Prawa wekslowego</a>, stwierdził , iż pozwany skoro umościł swój podpis na dokumencie weksla, to odpowiada wekslowo wobec remitenta.</p>
<p>Granice tej odpowiedzialności określa treść porozumienia wekslowego wyrażona w deklaracji wekslowej. W granicach tego porozumienia [ a pozwany nie dowiódł , że zostały przekroczone przez spółkę remitenta przy wypełnianiu weksla ] weksel - o ile jest niezupełny - może zostać wypełniony przez wierzyciela.</p>
<p>Przedłożonymi w postępowaniu dokumentami <span class="anon-block"> spółka (...)</span> dowiodła , że służyły jej wobec pozwanego wierzytelności , które łącznie złożyły się na sumę wekslową , a uzupełnienie przez nią dokumentu weksla było zgodne z treścią uzgodnionej przez strony deklaracji wekslowej.</p>
<p>Odwołując się do faktów ustalonych w postępowaniu , Sąd Okręgowy uznał , że faktury VAT załączone do pozwu obejmowały dostarczony pozwanemu przez powódkę towar , który został mu wydany. Wydanie to potwierdzają podpisy osób odbierających towar oraz zaopatrzenie faktur pieczęcią firmową <span class="anon-block">J. M. (1)</span>.</p>
<p>Dodatkowym elementem faktycznym uzasadniającym taki wniosek jest to , że w ramach relacji stron , w tym związanych z wezwaniami do dobrowolnej zapłaty długu, pozwany nie podnosił , że przedmiotów świadczeń spółki z <span class="anon-block">K.</span>nie otrzymywał.</p>
<p>Sąd Okręgowy podniósł również , iż fakt istnienia zadłużenia wobec powódki , <span class="anon-block">J. M. (1)</span> potwierdził we wskazanym wyższej zaznaniu w Prokuraturze Rejonowej <span class="anon-block">K.</span>
</p>
<p>Podstawą oceny , iż powódka zasadnie dochodzi należności głównej wraz z ustawowymi odsetkami, w sposób oznaczony w żądaniu pozwu, była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 §1 i §2 k.c.</a>
</p>
<p>Podstawą orzeczenia o kosztach procesu był przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> i wynikająca z niego zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.</p>
<p>W apelacji od tego wyroku , zaskarżając go w całości, <span class="anon-block">J. M. (1)</span> w jej wniosku domagał się oddalenia powództwa oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania za obydwie instancje.</p>
<p>Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach :</p>
<p>- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści kwestionowanego wyroku istotne znaczenie , a to :</p>
<p>a/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 §2 kpc</a> / , w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie /, wobec błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W jej wyniku Sąd I instancji niezasadnie , zdaniem skarżącego , uznał , że powodowa spółka udowodniła podstawę dochodzenia roszczeń zgłoszonych w pozwie,</p>
<p>b/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a> , jako następstwa nie uwzględnienia wniosku pozwanego o jego przesłuchanie w charterze strony.</p>
<p>Pominiecie tego dowodu nastąpiło w warunkach, gdy dowód ten miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,</p>
<p>c/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 247)">art. 247 kpc</a> , w wyniku dokonania przez Sąd I instancji wadliwej wykładni tej normy , w następstwie której przyjął , że wnioski dowodowe składane przez pozwanego nie służyły ustaleniu zgodnej woli stron mimo , że dokument faktury VAT nie jest jednoznacznym dowodem wskazującym na treść umowy przez nie zawartej ,</p>
<p>- błędu w ustaleniach faktycznych wobec przyjęcia , że weksel , mimo podnoszonej przez apelującego wady w sposobie oznaczenia firmy pozwanego , mógł być podstawą przypisanej apelującemu odpowiedzialności dłużnej wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p>
<p>Tę nieprawidłowość <span class="anon-block">J. M. (1)</span> widział także w przyjęciu przez Sąd I instancji , że powódka wykazała , za pomocą powołanych przez siebie dowodów, zasadność dochodzonego przez siebie roszczenia,</p>
<p>- naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie :</p>
<p>1/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10 prawa wekslowego</a> .</p>
<p>Wskazywanej nieprawidłowości pozwany upatrywał w nie uwzględnieniu przez Sąd , że warunkach gdy weksel [ jak w tym przypadku ] nie był indosowany , roszczenie powódki powinno być oceniane na podstawie stosunku podstawowego istniejącego pomiędzy stronami,</p>
<p>2/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 17)">art. 17 prawa wekslowego</a>, wobec zastosowania tego przepisu dla oceny roszczenia spółki z <span class="anon-block">K.</span>i stwierdzenia , iż zobowiązanie pozwanego , jako mające charakter wekslowy jest abstrakcyjne , a wobec tego skarżący nie może , zwalczając zasadność żądania powódki- remitenta - odwoływać się do zarzutów dotyczących stosunku podstawowego.</p>
<p>Na rozprawie apelacyjnej reprezentujący <span class="anon-block">J. M. (1)</span> pełnomocnik podniósł kolejny zarzut , wady dokumentu weksla w postaci sfałszowania podpisu wystawcy. Zarzutu tego nie uzasadnił. /por. k. 231 v akt /.</p>
<p>Odpowiadając na apelację strona przeciwna domagała się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia <span class="anon-block">J. M. (1)</span> kosztami postępowania przed Sądem II instancji.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : </strong>
</p>
<p>Środek odwoławczy <span class="anon-block">J. M. (1)</span> jako nieuzasadniony podlega oddaleniu.</p>
<p>Nie ma racji pozwany podnosząc zarzuty procesowe.</p>
<p>Zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki.</p>
<p>Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść.</p>
<p>Biorąc pod rozwagę tę część uzasadnienia apelacji , która ma posłużyć motywacji tych zarzutów stwierdzić należy , iż jej autor nawet stara się nawet wskazywać na tę współzależność pomiędzy zarzucanymi wadami procesowymi postępowania Sądu niższej instancji , a ostatecznym wynikiem sprawy , wyrażonym w zaskarżonym orzeczeniu poddanym ocenie instancyjnej. Już to wyklucza ich podzielenie.</p>
<p>Nie ma racji pozwany skarżący podnosząc zarzut przekroczenia przez Sąd Okręgowy granic swobodnej oceny dowodów.</p>
<p>Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233§1 kpc</a> wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń.</p>
<p>W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia.</p>
<p>Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji.</p>
<p>/ por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/</p>
<p>Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza.</p>
<p>Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 §1 kpc</a> , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony.</p>
<p>Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować .</p>
<p>To , w jaki sposób skarżący motywuje ten zarzut , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony.</p>
<p>W miejsce rzeczowej , odniesionej do zindywidualizowanych dowodów , odwołującej się do kryteriów wskazanych w tej normie krytyki oceny przeprowadzonej przez Sąd oraz wynikających z jej konkluzji ustaleń faktycznych , <span class="anon-block">J. M. (1)</span> poprzestaje jedynie na ogólnikowych stwierdzeniach. Mają one stanowić wyraz dezaprobaty dla sposobu postępowania Sądu niższej instancji w zakresie dokonanej oceny oraz ustaleń.</p>
<p>Dezaprobata ta wynika stąd , że, jego zadaniem niepoprawnie , Sąd Okręgowy zweryfikował roszczenie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> jako udowodnione .</p>
<p>Przy czym argumentacji tej następnie nie rozwija , nie odnosząc jej w szczególności do tego , w jaki sposób zostały ocenione - z punktu widzenia wiarygodności - poszczególne dowody z dokumentów czy dowody osobowe na których zostały oparte doniosłe dla oceny roszczenia powódki ustalenia faktyczne.</p>
<p>Opisana niedoskonałość konstrukcyjna i treściowa stawianego zarzutu decyduje o jego odparciu , tym bardziej usprawiedliwiając wniosek o wyłącznie polemicznym jego charakterze.</p>
<p>Nie ma racji apelujący , gdy naruszenie tego przepisu łączy z normą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 328;art. 328 § 2)">art. 328 §2 kpc</a>.</p>
<p>Jak wynika z ukształtowanego i jednolitego , podzielanego przez Sąd Apelacyjny, w składzie rozstrzygającym sprawę, orzecznictwa Sądu Najwyższego może on być uzasadniony jedynie wyjątkowo , gdy konstrukcja pisemnych motywów orzeczenia Sądu niższej instancji jest tak wadliwa , iż nie zawierają one danych pozwalających na przeprowadzenie na ich podstawie kontroli instancyjnej orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut naruszenia tego przepisu jest uzasadniony wtedy , gdy uzasadnienie wyroku nie pozwala na stwierdzenie czy Sąd prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i [ lub ] procesowego.</p>
<p>/ por . w tej materii , powołany jedynie dla przykładu , judykat Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001, sygn. I CKN 185/01- za zbiorem Lex /.</p>
<p>Tego rodzaju zasadniczymi / konstrukcyjnymi / wadami motywy wyroku z 29 marca 2019r nie są dotknięte.</p>
<p>Wynika z nich z oparciu o jakie ustalenia i wnioski prawne , odwołane do mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego, Sąd oparł swoje rozstrzygniecie. Wiadomo jest z jego lektury także , w jaki sposób i dlaczego ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona we wskazany w uzasadnieniu sposób.</p>
<p>Odeprzeć , jako bezzasadny, należy zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 247)">art. 247 kpc</a>.</p>
<p>Biorąc pod uwagę jak <span class="anon-block">J. M. (1)</span> motywuje ten zarzut , powiedzieć należy , iż po pierwsze , wbrew jego stanowisku , Sąd I instancji nie oparł ustalenia dotyczącego warunków umowy łączącej strony tylko na przedłożonych przez spółkę z <span class="anon-block">K.</span>fakturach VAT.</p>
<p>Podstawą dla tej części ustaleń były również inne dowody z dokumentów oraz zeznań świadków powołanych przez <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Niezależnie od tego , jakim ustaleniom miały posłużyć dowody osobowe wnioskowane w czasie postępowania przed Sądem Okręgowym przez pozwanego , fakt ich nie przeprowadzenia nie stanowi podstawy do usprawiedliwionego twierdzenia o naruszeniu w ten sposób przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 247)">art. 247 kpc</a>.</p>
<p>Wobec , odwoływania się w motywach tego zarzutu , do wniosków dowodowych obecnie skarżącego trzeba jednak właśnie w tym miejscu wskazać , że decyzje procesowe Sądu Okręgowego , w następie których wnioski te nie zostały uwzględnione, były poprawne.</p>
<p>Wyrażając stanowisko odmienne autor apelacji pomija w zupełności , że postępowanie rozpoznawcze było prowadzone w reżymie postępowania nakazowego , a roszczenie powódki miało swoją podstawę w dokumencie weksla. Zatem, jak trafnie zauważa to powódka w odpowiedzi na apelację , <span class="anon-block">J. M. (1)</span> już w zarzutach od nakazu zapłaty powinien był powołać wszystkie twierdzenia i fakty , które miały je usprawiedliwić oraz wskazać na dowody potwierdzające zgodność podnoszonych okoliczności z rzeczywistym stanem rzeczy.</p>
<p>Było to tym bardziej niezbędne, gdy wziąć pod rozwagę , że już z treści pozwu oraz załączników do niego wynikało na jakiej podstawie powódka dochodzi roszczenia , i jaka treść stosunku podstawowego znajduje się u jego podstawy.</p>
<p>Tymczasem w zarzutach obecnie skarżącego , nie został powołany żaden dowód mający wspierać jego stanowisko o bezzasadności roszczenia <span class="anon-block"> spółki (...)</span> . /por . 72-76 akt/</p>
<p>Wnioski o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka <span class="anon-block">M. M. (1)</span> oraz stron zostały zgłoszone później , bez podania z jakich przyczyn są powoływane dopiero na tym etapie sporu. / por. k. 145-146 akt /</p>
<p>Już tego powodu w odniesieniu do zeznań M. <span class="anon-block">M. (1)</span>, wniosek jak spóźniony, nie powinien być uwzględniony.</p>
<p>Ale nawet w warunkach , gdy Sąd I instancji pomimo to zdecydował się na jego przeprowadzanie, świadek nie stawiła się pomimo wezwań, przy określeniu przez Sąd terminu granicznego przeprowadzenia tego dowodu. Dlatego oddalenie tego wniosku osobowego było prawidłowe.</p>
<p>W odniesieniu do pozostałych wniosków <span class="anon-block">J. M. (1)</span> o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków <span class="anon-block">G. B.</span> i <span class="anon-block">M. O.</span> / por k. 164 v akt / , zostały one zasadnie oddalone jako spóźnione z przyczyn o których była mowa wyżej.</p>
<p>Oddalenie wniosku o przesłuchanie stron , w tym w szczególności pozwanego, było konsekwencją tego , iż <span class="anon-block">J. M. (1)</span> pomimo prawidłowego wezwanie na rozprawę podczas której dowód ten miał być prowadzony nie stawił się / por. k. 157 i 162 akt/ .</p>
<p>W tych okolicznościach , prowadzenie dowodu z przesłuchania tylko reprezentanta powódki nie było celowe tym bardziej i przede wszystkim , że jak wynika z treści zgromadzonego materiału przeprowadzenie go wobec jego subsydiarnego charakteru , który wynika wprost z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a> , było co najmniej niecelowe.</p>
<p>Z podanych przyczyn bezzasadny jest również zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 kpc</a> , którego realizacji <span class="anon-block">J. M. (1)</span> upatruje tylko w nie przeprowadzeniu dowodu z jego przesłuchania w charakterze pozwanego.</p>
<p>Nie można podzielić zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.</p>
<p>Jest on zupełnie gołosłowny, skoro w uzasadnieniu apelacji skarżący nie poświęca jego umotywowaniu żadnej argumentacji.</p>
<p>Twierdzenie , iż wada ta polega na tym , że Sąd Okręgowy nietrafnie uznał roszczenie powódki za udowodnione jest , w świetle zgromadzonego materiału dowodowego , dowolne , nota bene nie odnosząc się do ustaleń ale do ich oceny prawnej , w zakresie realizacji przesłanek odpowiedzialności pozwanego za zapłatę dochodzonego przez<span class="anon-block">(...)</span> świadczenia.</p>
<p>Wskazywana nieprawidłowość nie może polegać , jak twierdzi <span class="anon-block">J. M. (1)</span> na tym , że weksel był dotknięty błędami w oznaczeniu nazwy jego firmy , albowiem w toku postępowania rozpoznawczego przed Sądem Okręgowym twierdził , że błądy te, mając rangę wady formalnej i skutkując nieważnością weksla , dotyczyły oznaczenia firmy powodowej spółki.</p>
<p>W tym zakresie Sąd odwoławczy podziela argumentacje Sądu I instancji zawartą w motywach kontrolowanego instancyjnie wyroku i nie jest celowym jej powtarzanie .</p>
<p>Podniesiony po raz pierwszy przed Sądem Apelacyjnym zarzut sfałszowania podpisu wystawcy na tym dokumencie jest po pierwsze procesowo spóźniony , a nadto w żaden sposób nie wykazany. Formułujący go ustnie na rozprawie w dniu 2 października 2020r , pełnomocnik procesowy <span class="anon-block">J. M. (1)</span> nie połączył tego zarzutu w jakimikolwiek wnioskami dowodowymi.</p>
<p>Uznanie , że żaden z zarzutów natury procesowej , ani ten kwestionujący poprawność ustaleń nie jest uzasadniony ma również i takie następstwo , iż ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy jako poprawne i kompletne dla oceny roszczenia <span class="anon-block"> spółki (...)</span> , zostają przyjęte przez Sąd Apelacyjny za własne.</p>
<p>Nie są , w ostatecznym wyniku, usprawiedliwionymi także zarzuty naruszenia prawa materialnego.</p>
<p>Ma rację apelujący, negując zastosowanie przez Sąd I instancji dla oceny roszczenia strony powodowej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 17)">art. 17 Prawa wekslowego</a>.</p>
<p>Pomijając już nawet to , że ta część motywów zaskarżonego wyroku , która dotyczy zastosowania tej normy i jej powiązania z art. 10 tego prawa , jest wewnętrznie niespójna , a przez to wręcz niezrozumiała,</p>
<p>porządkując kwalifikację prawną roszczenia dochodzonego pozwem , należy wskazać na wstępie , iż <span class="anon-block"> spółka (...)</span> jako jego podstawę powołała weksel niezupełny w chwili wystawienia go przez <span class="anon-block">J. M. (1)</span> , który wypełniła zgodnie z treścią deklaracji wekslowej.</p>
<p>Dokument weksla miał przy tym stanowić formę zabezpieczenia spłaty zobowiązań pozwanego wobec powódki [ remitenta ] , wynikających z podjętej przez strony współpracy handlowej.</p>
<p>Poza sporem pomiędzy stronami było to ,że weksel po jego wystawieniu nie został puszczony w obieg ,a remitent cały czas nim dysponował i czasie orzekania przez Sądy obu instancji nadal nim dysponuje , w warunkach gdy wezwania dłużnika wekslowego do zapłaty sumy wekslowej / zwanej powszechnie - chociaż nie do końca poprawnie - wykupem weksla/ okazały się nieskuteczne.</p>
<p>Dla oceny roszczenia , opartego na takim wekslu norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 17)">art. 17 prawa wekslowego</a> nie ma zastosowania. Nie reguluje on w szczególności kwestii zasadniczej dla rozstrzyganego sporu , która tak była eksponowana przez pozwanego w ramach jego obrony procesowej [ zarzutu wypełnienia weksla in blanco przez powódkę niezgodnie z udzielonym upoważnieniem , ukształtowanym w deklaracji wekslowej z 20 marca 2017r.</p>
<p>/ por. bliżej również stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w judykacie z dnia 18 listopada 1999r , sygn. I CKN 215/98 , powołanym za zbiorem Legalis/</p>
<p>Norma ta dotyczy weksla zupełnego , który został puszczony w obieg. Stwierdzona takim dokumentem wierzytelność wekslowa i odpowiadające jej zobowiązanie wekslowe i jego abstrakcyjny charakter tłumaczy, przyjętą w tym przepisie regułę ograniczenia zarzutów, w tym tych opartych na osobistych stosunkach dłużnika wekslowego z wystawcą lub z poprzednimi posiadaczami.</p>
<p>Wierzytelność wekslowa jest niezależna od poza wekslowych stosunków łączących dłużnika wekslowego z poprzednikami.</p>
<p>Jeżeli podstawą wierzytelności powoda jest weksel własny in blanco, nie puszczony w obieg zarzut, że posiadacz / remitent / wypełnił weksel niezgodnie z zawartym porozumieniem, ocenia się wyłącznie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 104)">art. 104 Prawa wekslowego</a>.</p>
<p>Ten błąd Sądu Okręgowego który oceniał roszczenie powódki także z punktu widzenia przesłanek zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 17)">art. 17 Prawa wekslowego</a> , nie decyduje jednak o podzieleniu wniosku środka odwoławczego albowiem, w ostatecznym wyniku, zaskarżony wyrok odpowiada prawu.</p>
<p>Bowiem , wbrew drugiemu z zarzutów materialnych, Sąd I instancji nie naruszył art. 10 tego prawa.</p>
<p>Norma ta uprawnia dłużnika weksla niezupełnego w chwili wystawienia, do tego aby w sporze z wierzycielem wekslowym bronił się zarzutem wypełnienia dokumentu weksla niezgodnie z porozumieniem , które może przybrać formę deklaracji wekslowej.</p>
<p>Nie budzi przy tym wątpliwości i jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądowym , służącym wykładni tego przepisu , że dłużnik może odwoływać się do stosunku podstawowego , łączącego wystawcę z remitentem .</p>
<p>Zarzut odwołujący się do treści stosunku podstawowego wystawca weksla może podnosić wobec osoby, której bezpośrednio wręczył weksel lub tej na którą remitent przeniósł weksel in blanco jeszcze przed jego uzupełnieniem.</p>
<p>W opozycji do stanowiska apelującego stwierdzić należy , że Sąd I instancji ocenił roszczenie powódki przez pryzmat tego stosunku , nawiązanego pomiędzy stronami na podstawie współpracy handlowej , którą realizowały.</p>
<p>Analiza zgromadzonych, przedstawionych przez spółkę z <span class="anon-block">K.</span>dowodów tak z dokumentów jak i osobowych z zeznań świadków - pracowników spółki, potwierdziła dostatecznie to , że <span class="anon-block">J. M. (1)</span> jest wobec byłej kontrahentki zobowiązany kwotą dochodzoną pozwem , z racji nie zapłaconych cen za rzeczywiście dostarczone mu towary.</p>
<p>Powódka, wypełniając weksel niezupełny , wystawiony przez pozwanego i czyniąc to w zgodzie z postanowieniami przyjętej przez strony zgodnie deklaracji wekslowej , zrealizowała aprobowane przez wystawce tego dokumentu zabezpieczenie swojej pretensji finansowej , mającej potwierdzenie w przedstawionych dokumentach rozliczeniowych.</p>
<p>Nie można też nie dostrzec , że to pozwany twierdząc , że weksel został wypełniony nieprawidłowo i odwołując się do stosunku podstawowego , zobowiązany był dowieść tego , że sposób działania <span class="anon-block"> spółki (...)</span> było w tym zakresie nieuprawnione w całości lub części.</p>
<p>Ciężarowi w tym zakresie nie sprostał.</p>
<p>Dlatego uznając apelację za bezzasadną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10 Prawa wekslowego</a>.</p>
<p>Podstawą orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 §1 i 3 kpc</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1;art. 108 § 391;art. 108 § 1)">108 §1 oraz 391 §1 kpc</a> i wynikająca z niego, dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.</p>
<p>Ich kwota , należna wygrywającej pozwanej od przerywającego pozwanego , zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną w apelacji oraz to , że po stronie powodowej spółki ograniczyły się one do wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym , została ustalona na podstawie §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r. [ jedn. tekst DzU z 2018 poz. 265].</p>
<p>SSA Grzegorz Krężołek SSA Jerzy Bess SSA Robert Jurga</p>
</div>