I OW 79/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy R. a Burmistrzem Miasta I. w przedmiocie wskazania organu właściwego do pokrycia wydatków poniesionych w związku z przyznaniem P.L. świadczenia w postaci zasiłku okresowego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Burmistrzowi Miasta i Gminy R. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od wniosku. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. Kierownik OPS w R. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy R. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy R. a Burmistrzem Miasta I. w przedmiocie wskazania organu właściwego do pokrycia wydatków poniesionych w związku z przyznaniem P.L. świadczenia w postaci zasiłku okresowego W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w dniu 29 marca 2021 r. do OPS w R. wpłynęło pismo z MOPS w I. z prośbą o refundację wypłaconego P.L. zasiłku okresowego w kwocie 350 złotych, przyznanego decyzją Burmistrza Miasta I., który uznał się za organ właściwy w tej sprawie. Zdaniem wnioskodawcy mamy do czynienia w tej sprawie z negatywnym sporem o właściwość albowiem żaden z organów nie uznaje się za właściwy do przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego. Dalej wnioskodawca wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Burmistrz Miasta I. przyznał zainteresowanemu zasiłek okresowy. Z wywiadu środowiskowego wynikało, że P.L. jest osoba bezdomną, przebywającą od około 2 lat na terenie I. Wnioskodawca nie zgodził się jednak z tymi ustaleniami, kwestionując status zainteresowanego jako osoby bezdomnej. Organ zauważył, że nie odniesiono się do sytuacji mieszkaniowej zainteresowanego. W ocenie wnioskodawcy analiza zgromadzonych dokumentów wskazuje, że miejscem zamieszkania i ośrodkiem działalności życiowej P.L. jest I., w którym podejmował zatrudnienie. Faktycznie ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały jest S. w gminie R., jednak okoliczności sprawy dowodzą, że nie mieszka on na terenie gminy R. od paru lat. Urodził się w I., tam powrócił i tam w ostatnich latach koncentruje swoje życie. Wobec powyższego wnioskodawca uznał, że skoro miejsce zamieszkania P.L. znajduje się na terenie gminy I., która przyznała świadczenie, to brak jest podstaw prawnych do dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych na pomoc społeczną od gminy ostatniego miejsca zameldowania. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta I. wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że ostatnim miejscem zameldowania P.L.- osoby bezdomnej było S., gmina R. Dlatego też organem właściwym do udzielenia pomocy jest Burmistrz Miasta i Gminy R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spór między organami w tej sprawie dotyczy w istocie wyłącznie kwestii związanej ze zwrotem wydatków poniesionych w związku z przyznanym stronie świadczeniem w postaci zasiłku okresowego (decyzja Burmistrza Miasta I. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]). Zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie zostało przez ustawodawcę uregulowane w art. 101 ust. 7 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 u.p.s. nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie można mówić o wystąpieniu w tych sprawach sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.a. Przepis art. 101 ust. 7 u.p.s. nie odnosi się bowiem do organów gmin i nie wyposaża ich w kompetencję do wydania decyzji, lecz do samych gmin. Dotyczy zatem relacji majątkowej między dwiema osobami prawnymi, przybierającej postać stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego jednej osobie przysługuje roszczenie wobec drugiej o zapłatę określonej kwoty pieniężnej. Odmienną kwestią pozostaje fakt, że ten stosunek jest uwarunkowany wcześniejszym rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym, określającym kwotę podlegającą zwrotowi. Spór o zwrot wydatków stanowi sprawę cywilną należącą do właściwości sądu powszechnego, która nie może być załatwiona w drodze decyzji czy innego aktu administracyjnego (por. postanowienie NSA z: 28 lutego 2007 r., I OW 73/06; 22 grudnia 2008 r., I OW 97/08; 1 czerwca 2010 r., I OW 75/10; z 8 lutego 2012 r., I OW 201/11; 22 września 2016 r., I OW 104/16). Z tych też przyczyn uznać należy, że wniosek Burmistrza Miasta i Gminy R. nie dotyczy sporu o właściwość w rozumieniu art. 4 P.p.s.a. i jako niedopuszczalny - podlegał odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. (pkt 2).