I C 455/20

<p>Sygn. akt I C 455/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 16 października 2020 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: Sędzia Daria Ratymirska</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: p. o. prot. sąd. Oliwia Zielińska</strong> </p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2020 roku w Kłodzku</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. Z. (1)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. B. (1)</span> </p> <p>o zapłatę kwoty 20000 zł</p> <p>I.  zasądza od pozwanego <span class="anon-block">P. B. (1)</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">K. Z. (1)</span> kwotę 11600 zł (jedenaście tysięcy sześćset złotych 00/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.05.2020 r. do dnia zapłaty;</p> <p>II.  wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności;</p> <p>III.  oddala powództwo w dalszej części;</p> <p>IV.  zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">K. Z. (2)</span> wniosła pozew o zasądzenie od <span class="anon-block">P. B. (1)</span> kwoty 20.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała, że kwota 20.000 zł, dochodzona niniejszym pozwem, stanowi należny jej zachowek po zmarłym ojcu <span class="anon-block">J. B.</span>. Pozwany zaproponował powódce kwotę 11.600 zł, tytułem zachowku. Zdaniem powódki ta kwota była za niska, mając na uwadze skład masy spadkowej.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">P. B. (1)</span> w odpowiedzi na pozew uznał powództwo do kwoty 11.600 zł i wniósł o oddalenie powództwa w dalszym zakresie oraz wniósł o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że wytoczone powództwo nie było konieczne, gdyż pozwany zaraz po prawomocnym stwierdzeniu nabycia przez niego spadku po <span class="anon-block">J. B.</span> chciał się rozliczyć z powódką z tytułu należnego zachowku, proponując jej kwotę 11.600 zł, na takich samych zasadach, jak uczynił to na rzecz pozostałych uprawnionych do zachowku. Pozwana nie przystała na tą propozycję. Z uwagi na powyższe oraz fakt, że w skład spadku nie wchodzą inne rzeczy, poza wskazanymi w projekcie ugody, pozwany zarzucił oczywistą bezzasadność powództwa, wskazując, że to powódkę winny obciążać koszty postępowania.</p> <p>W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2020 r. powódka zmodyfikowała żądanie pozwu i wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 15.000 zł, tytułem zachowku. Podniosła, że w skład spadku, poza lokalem mieszkalnym i samochodem, wchodziły też inne rzeczy, gdyż lokal spadkodawcy był w pełni wyposażony, jednak powódka nie jest w stanie ich wycenić, bo lokal został dawno sprzedany i obecnie nie ma możliwości powołania biegłego w tym zakresie. Dlatego powódka uznała, że kwota 15.000 zł wyczerpuje w pełni jej roszczenie o zachowek, przyjmując, że nie jest konieczne szacowanie wartości wyposażenia lokalu. Powódka wskazała ponadto, że skoro pozwany uznawał roszczenie powódki do kwoty 11600 zł, to powinien był już wcześniej przekazać tą kwotę powódce, a tego nie uczynił, dlatego powódka zmuszona była wystąpić na drogę sądową. Wobec tego zasadnym jest obciążenie pozwanego kosztami postępowania.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">P. B. (1)</span>, na podstawie testamentu notarialnego z dnia 24 maja 2014 r., nabył spadek po ojcu <span class="anon-block">J. B.</span>, zmarłym w dniu 26 października 2017 r.</p> <p>Spadkodawca, który zmarł jako wdowiec, pozostawił pięcioro dzieci: powoda <span class="anon-block">P. B. (1)</span>, pozwaną <span class="anon-block">K. Z. (2)</span> oraz <span class="anon-block">P. B. (2)</span>, <span class="anon-block">W. B.</span> i <span class="anon-block">T. B.</span>.</p> <p>Dowód:</p> <p>- postanowienie Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 5 września 2018 r., wydane w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>- zapewnienie spadkowe <span class="anon-block">P. B. (1)</span> w aktach <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W skład spadku po zmarłym <span class="anon-block">J. B.</span> wchodził udział w 3/4 części w prawie własności lokalu mieszkalnego, położonego w <span class="anon-block">D.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, dla którego Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą o nr (...)</span>. Wartość tego lokalu w dniu 28 sierpnia 2018 r. została oszacowana przez rzeczoznawcę <span class="anon-block">B. P.</span> na kwotę 148.000 zł. Lokal ten został sprzedany przez pozwanego w dniu 30 listopada 2018r. za cenę 138.000 zł.</p> <p>W skład spadku wchodził samochód <span class="anon-block">F. (...)</span>, rok prod. 2004, o wartości 5000 zł.</p> <p>Pozwany zawarł z <span class="anon-block">P. B. (2)</span>, <span class="anon-block">W. B.</span> i <span class="anon-block">T. B.</span> ugody, na mocy których wypłacił każdemu z uprawnionych zachowek w wysokości po 11.600 zł, przyjmując opisany wyżej skład i wartość spadku.</p> <p>Dowód:</p> <p>- operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę <span class="anon-block">B. P.</span> k. 30 – 63;</p> <p>- umowa sprzedaży lokalu k. 64 i nast.</p> <p>- umowa sprzedaży pojazdu k.78</p> <p>- zaświadczenie Banku Spółdzielczego w <span class="anon-block">K.</span> z dn. 27.10.2017r. k. 79</p> <p>- wniosek o wypłatę po zmarłym k.80</p> <p>- potwierdzenie wypłaty środków przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> k.82-83</p> <p>- ugody k. 72 – 77.</p> <p>Pismem z dnia 23.11.2018r. pozwany złożył powódce propozycję zawarcia ugody na tych samych warunkach, tj. wypłaty kwoty 11.600 zł w terminie miesiąca od zawarcia ugody. Powódka nie wyraziła zgody na proponowaną kwotę, domagając się wypłaty, tytułem zachowku, kwoty 20.000 zł, kwestionując skład masy spadkowej i jej wartość. W piśmie z dnia 21 grudnia 2018r. pozwany podtrzymał swoją propozycję z prośbą o wskazanie numeru rachunku bankowego, na który wypłaci bezsporną kwotę 11600 zł, pod rygorem uznania, że powódka odmawia przyjęcia zaofiarowanego jej świadczenia. W piśmie z dnia 26 lipca 2019r. pozwany poinformował powódkę, że wchodzący w skład spadku lokal sprzedał za cenę 138.000 zł, mimo jego wcześniejszej wyceny przez rzeczoznawcę na kwotę 148.000 zł, oraz, że wskazywane przez powódkę środki na rachunku bankowym, garaż i działka rekreacyjna nie wchodziły w skład spadku.</p> <p>Dowód:</p> <p>- projekt ugody z dnia 23.11.2018r. k. 10-11</p> <p>- pisma powódki z dnia 6.12.2018 z potw. odbioru, z dnia 22.01.2019r. k.12, 16</p> <p>- pisma pozwanego z dn. 21.12.2018r., 26.07.2019r. z potwierdzeniem nadania k. 84 - 87</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Powódce przysługiwało prawo do zachowku po zmarłym ojcu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 991;art. 991 § 1)">art. 991 § 1 kc.</a> Ustalenie wysokości należnego uprawnionej zachowku wymagało przede wszystkim określenia udziału spadkowego, stanowiącego podstawę obliczenia zachowku. W niniejszej sprawie, udział powódki w spadku wynosił 1/5. Należny jej zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego (1/5 x 1/2 = 1/10). Przez powstały ułamek przemnożono następnie wartość substratu zachowku, na który składa się czysta wartość spadku. Dla celów ustalania zachowku, wartość spadku oblicza się – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 995)">art. 995 kc</a> - według stanu z chwili otwarcia spadku oraz według cen z chwili ustalania zachowku (orzekania o roszczeniach z tego tytułu).</p> <p>Bezspornym było, że w skład spadku wchodził udział w opisanym wyżej lokalu mieszkalnym oraz samochód <span class="anon-block">F. (...)</span>. Wartość wym. składników spadku, potrzebną do ustalenia substratu zachowku, Sąd przyjął w oparciu o zgodne ostatecznie stanowiska stron (powódka cofnęła wnioski dowodowe, zmierzające pierwotnie do wykazania innej wartości).</p> <p>Powódka nie wykazała, aby w skład spadku wchodziły inne jeszcze składniki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 kc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 kpc</a>). Jej nieprecyzyjne i ogólnikowe twierdzenia dotyczące wyposażenia mieszkania, przedstawione w piśmie procesowym z dnia 23.06.2020r., pozostały gołosłowne. Powództwo, ponad kwotę uznaną przez pozwanego, podlegało oddaleniu.</p> <p>Odsetki od kwoty 11600 zł zasądzono od dnia 21.05.2020r., tj. po upływie 14 dni od doręczenia pozwu pozwanemu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481§1 i 2 kc</a>). Powódka nie wykazała, aby wcześniej wezwała pozwanego do zapłaty konkretnej kwoty z wyznaczonym terminem zapłaty, pomiędzy stronami trwały negocjacje ugodowe z wymianą korespondencji przedsądowej co do składu i wartości spadku. Istotnym jest, że pozwany uznał i od początku deklarował wypłatę zasądzonej kwoty, wnosząc bezskutecznie o wskazanie numeru rachunku bankowego powódki w piśmie z dnia 21.12.2018r. Powódka nie wykazała, aby podała pozwanemu ten numer. W tych okolicznościach niezrozumiałym było jej stanowisko, zawarte w piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2020r., że <em> <!-- -->skoro pozwany uznawał roszczenie powódki do kwoty 11600 zł, to powinien był już wcześniej przekazać tę kwotę powódce, a tego nie uczynił, dlatego powódka zmuszona była wystąpić na drogę sądową, wobec tego zasadnym jest obciążenie pozwanego kosztami postępowania.</em> W okolicznościach niniejszej sprawy nie było konieczności występować do sądu z pozwem, skoro powódka mogła otrzymać należny jej zachowek już ponad rok wcześniej. Kwestionowanie składu i wartości masy spadkowej okazało się bezpodstawne i gołosłowne. Brak zatem podstaw do uznania, że pozwany znajdował się w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia przed doręczeniem mu pozwu, jak również, że przegrał sprawę w rozumieniu przepisów o kosztach procesu.</p> <p>Wniosek powódki, złożony pocztą elektroniczną w dniu 15.10.2020r. o odroczenie rozprawy (k. 96), podlegał oddaleniu, jako bezpodstawny. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 214;art. 214 § 1)">art. 214 § 1 kpc</a> rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 214(1);art. 214(1) § 1)">art. 214^{<!-- -->1}§ 1 kpc</a>). Ponadto, adwokat obowiązany jest zapewnić zastępstwo w przypadku urlopu lub innej przemijającej przeszkody tak, aby prowadzone przez niego sprawy nie doznały uszczerbku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 37 a)">art. 37a</a>. 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 ()">ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze</a>).</p> <p>Wobec uznania powództwa, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 333;art. 333 § 1;art. 333 § 1 pkt. 2)">art. 333 § 1 pkt 2 kpc</a>, Sąd w tym zakresie opatrzył wyrok rygorem natychmiastowej wykonalności.</p> <p>Orzeczenie w pkt IV wyroku oparto na przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 ^{<!-- -->1} kpc</a>. W skład kosztów procesu, zasądzonych od powódki na rzecz pozwanego, wchodzi kwota 3600 zł - tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, będącego adwokatem, i kwota 17 zł, tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.</p> </div>