I Ns 187/19

<p>Sygn. akt: I Ns 187/19</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Dnia 20 października 2020 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong>: SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska</p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: </strong> sekretarz sądowy Joanna Kucharska</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 r. w Giżycku na rozprawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku</strong> <span class="anon-block">R. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">S. K.</span> </strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->stwierdza, że spadek po</strong> <span class="anon-block">S. K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->zmarłej </strong>dnia 25.03.2018r. w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">B.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na podstawie testamentu notarialnego z dnia 09.06.2017r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->nabył:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- syn <span class="anon-block">K. K. (1)</span> s. <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">S.</span> w całości.</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->Nakazuje pobrać od uczestniczki postępowania <span class="anon-block">J. B.</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 375,57 zł (trzysta siedemdziesiąt pięć złotych 57/100) tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->Ustala, że koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie strony ponoszą we własnym zakresie. </strong> </p> <p>SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska</p> <p>Sygn. akt. I Ns 187/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Wnioskodawca <span class="anon-block">R. K.</span> </strong> wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po matce <span class="anon-block">S. K.</span> , zmarłej 25 marca 2018 r. w <span class="anon-block">G.</span> ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">B.</span> na podstawie ustawy. Wnioskodawca twierdził, że spadkodawczyni nie sporządziła testamentu.</p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania <span class="anon-block">K. K. (1)</span> </strong>złożył do akt sprawy testament <span class="anon-block">S. K.</span> sporządzony w formie aktu notarialnego przez spadkodawczynię w dniu 9 czerwca 2017 r., w którym został powołany do dziedziczenia w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">S. K.</span> zmarła dnia 25 marca 2018 r. w <span class="anon-block">G.</span>. r. W chwili śmierci była zamężna. Do kręgu spadkobierców ustawowych poza jej mężem <span class="anon-block">A. K.</span> należą jej dzieci: syn <span class="anon-block">K. K. (1)</span> , syn <span class="anon-block">R. K.</span> i córka <span class="anon-block">J. B.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu zgonu <span class="anon-block">S. K.</span> – k. 3, odpisy skrócone aktów urodzenia i aktów małżeństwa – k. 3, zapewnienia spadkowe k.57) .</strong> </p> <p>W dniu 09.06.2017 r. <span class="anon-block">S. K.</span> w Kancelarii Notarialnej Notariusz <span class="anon-block">R. B.</span> w <span class="anon-block">G.</span> sporządziła testament , w którym powołała do dziedziczenia swego syna <span class="anon-block">K. K. (1)</span>. Jednocześnie spadkodawczyni zobowiązała powołanego spadkobiercę do wydzielenia z domu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">B.</span> lokalu mieszkalnego i darowania go na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">J. B.</span> . W testamencie <span class="anon-block">S. K.</span> wydziedziczyła także swego najstarszego syna <span class="anon-block">R.</span> , za jak to ujęto – nie utrzymywanie kontaktów z matką przez ostatnie 5 lat.</p> <p> <strong> <!-- -->( zob. testament k 43 akt)</strong> </p> <p>Zarówno uczestniczka postepowania jak i wnioskodawca zakwestionowali testament matki. Podnieśli ,że spadkodawczyni przed śmiercią bardzo ciężko chorowała. Cierpiała na chorobę <span class="anon-block">P.</span> oraz <span class="anon-block">A.</span>. Miała ewidentne problemy nie tylko z poruszaniem się ale także z komunikowaniem się z otoczeniem. Pozostawała pod stałą kontrolą poradni neurologicznej. W ocenie wnioskodawcy i uczestniczki postepowania wymienione choroby uniemożliwiały jej swobodne i świadome podjęcie decyzji w zakresie powołania do dziedziczenia. Proces decyzyjny mógł być także zakłócony przez przyjmowane przez spadkodawczynię leki.</p> <p> <strong> <!-- -->( zobacz pismo k.66 – 70 ).</strong> </p> <p>Zważywszy na zgłoszone zarzuty , co do możliwości skutecznego sporządzenia testamentu przez <span class="anon-block">S. K.</span> , sąd przeprowadził rozległe postepowanie dowodowe. Szczególnie cenne okazały się zeznania świadków- lekarzy opiekujących się zmarłą spadkodawczynią. Wynika z nich jednoznacznie, że <span class="anon-block">S. K.</span> wprawdzie chorowała na chorobę <span class="anon-block">P.</span> , która utrudniała jej codzienne funkcjonowanie w zakresie motoryki ale nie potwierdzili zgłaszanego faktu współistnienia choroby <span class="anon-block">A.</span>. Przeciwnie wskazali ,że zmarła nie miała związanych z nią objawów. Nie występowały u niej problemy z jasnym formułowaniem myśli , nie miała problemów z komunikowaniem się, zaś sama choroba <span class="anon-block">P.</span> nie powoduje zaburzeń świadomości. Pojawiły się one dopiero pod koniec życia w związku z zapadnięciem na chorobę nowotworową i zastosowanym leczeniem.</p> <p>( zab. zeznania świadków <span class="anon-block">B. G.</span>, Z. <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">P. B.</span> k. 140-141 akt).</p> <p>Zeznania wyżej wymienionych świadków w pełni korespondują z zeznaniami Notariusza <span class="anon-block">R. B.</span> oraz <span class="anon-block">G. N.</span>. Ten ostatni bardzo często kontaktował się ze zmarłą oraz jej mężem bowiem pełnił funkcję ich doradcy . <span class="anon-block">S. K.</span> , która prowadziła działalność gospodarczą często korzystała z jego rad. To właśnie <span class="anon-block">G. N.</span> małżonkowie <span class="anon-block">K.</span> przekazali informację ,że chcą sporządzić testamenty. Oboje byli zdecydowani co do ich treści i dokładnie wiedzieli czego chcą. Powyższe spostrzeżenia potwierdziła Notariusz <span class="anon-block">R. B.</span>. Zeznała ona ,że spadkodawczyni była spokojna i przekonana co do słuszności swojej decyzji. Świadek nie zauważyła , by zmarła miała jakiekolwiek zaburzenia pamięci czy świadomości.</p> <p>( zob. zeznania świadków k.196-197 akt).</p> <p>Z uwagi na prezentowane przez wnioskodawcę oraz uczestniczkę postępowania stanowisko, celem jednoznacznego rozstrzygnięcia ważności testamentu sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy z zakresu neurologii oraz psychiatrii na okoliczność ustalenia czy spadkodawczyni <span class="anon-block">S. K.</span> zważywszy na stan zdrowia i przyjmowane , silne leki była w stanie w sposób świadomy i swobodny rozporządzać swoją wolą.</p> <p>Biegli w opiniach sporządzonych na podstawie analizy akt sprawy , zeznań świadków i dostępnej dokumentacji medycznej jednoznacznie wskazali ,że spadkodawczyni w dacie sporządzenia testamentu nie pozostawała w stanie wyłączającym swobodne i świadome podjęcie decyzji. Także przyjmowane przez <span class="anon-block">S. K.</span> leki nie zaburzały tej świadomości. Wprawdzie opinia biegłego z zakresu neurologii jest dość lapidarna to jednak wynika z niej ,że biegły analizował całą dostępną dokumentację medyczną oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony w aktach , a więc także zeznania świadków. Opinia jest z tym materiałem dowodowym kompatybilna.</p> <p>Z kolei biegły z zakresu psychiatrii w bardzo obszernej opinii, która uzupełnia opinię biegłego neurologa wskazał na konsekwentne działania spadkodawczyni co do sposobu rozporządzenia swoim majątkiem . Spadkodawczyni rozważała bowiem pozostawienie córce części domu już wcześniej . Zeznania uczestniczki postepowania te okoliczności potwierdzają . Powyższe świadczy o świadomym , logicznym i przemyślanym zamiarze spadkodawczyni. Biegły w swojej opinii podkreślił, że żaden z opiekujących się spadkodawczynią lekarzy nie rozpoznał u niej nawet wstępnego etapu otępienia. Także w tym zakresie opinia biegłego jest zgodna z zeznaniami notariusza i doradcy finansowego małżonków <span class="anon-block">K.</span>.</p> <p>Reasumując, obaj biegli byli zgodni w swych opiniach : <span class="anon-block">S. K.</span> w sposób świadomy i swobodny sporządziła w dniu 09.06.2017 r. testament.</p> <p>( zob. opinie biegłych k.216-217 i k.246-251)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 kc</a> powołanie do spadku może wynikać z ustawy lub testamentu. Ustawodawca daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie. Jak wynika bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926 § 2)">§ 2</a> cytowanego artykułu dziedziczenie ustawowe, co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą.</p> <p>Dziedziczenie ustawowe ma miejsce także wówczas, gdy sporządzony przez spadkobiercę testament okazał się nieważny lub bezskuteczny. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 1)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 945 § 1 pkt 1</span> kc</a> testament jest nieważny jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.</p> <p>Jak wskazuje się w literaturze oświadczenie woli testatora jest świadome jeżeli w czasie sporządzania testamentu nie występowały żadne zaburzenia świadomości a testator jasno i wyraźnie zdawał sobie sprawę, że sporządza testament określonej treści, natomiast oświadczenie testatora jest swobodne, jeżeli spadkodawca nie kieruje się motywami intelektualnymi lub pobudkami uczuciowymi, mającymi charakter chorobowy, nie pozostaje pod dominującym wpływem czyjejkolwiek sugestii i zachowuje wewnętrzne poczucie swobody postępowania.</p> <p>W analizowanym stanie faktycznym <span class="anon-block">S. K.</span> w dniu 09 czerwca 2017 r. w Kancelarii Notarialnej <span class="anon-block">R. B.</span> w <span class="anon-block">G.</span> sporządziła testament, w którym powołała do całego spadku swojego syna <span class="anon-block">K. K. (1)</span>.</p> <p>Z analizy przedstawionego i omówionego wyżej materiału dowodowego w tym opinii biegłych sądowych, które w ocenie Sądu sporządzone zostały zgodnie z zasadami specjalistycznej wiedzy z zakresu medycyny, są jasne i wyczerpujące wynika, że spadkodawczyni <span class="anon-block">S. K.</span> w chwili sporządzania testamentu w dniu 09.06.2017 r. nie znajdowała się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji.</p> <p>Z tych przyczyn na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 945;art. 945 § 1;art. 945 § 1 pkt. 1)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 945 § 1 pkt 1</span> kc</a> sąd uznał testament sporządzony przez <span class="anon-block">S. K.</span> za ważny.</p> <p>Mając powyższe na względzie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1;art. 926 § 2)">art. 926 § 1 i 2 kc</a> w zw. z art. 945§ 1 kc a contrario orzeczono jak w sentencji.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art.520 par.1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art.113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>( Dz.U. Nr 167, poz.1398 z późn. zm).</p> </div>