Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

XV Ca 2019/19

Sądy powszechne2020-10-20
Sygnatura
XV Ca 2019/19
Data orzeczenia
2020-10-20
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Andrzej AdamczukMarcin WalasikMichał Wysocki (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt XV Ca 2019/19, XV Cz 2219/19</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 20 października 2020 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Michał Wysocki</p> <p>Sędziowie: Andrzej Adamczuk</p> <p>(del.) Marcin Walasik</p> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. w <span class="anon-block">P.</span> </p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>przy udziale <span class="anon-block">J. Ł. (1)</span>, <span class="anon-block">J. Ł. (2)</span>, <span class="anon-block">M. S. (1)</span> i <span class="anon-block">K. R. (1)</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia spadku</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez uczestniczkę <span class="anon-block">K. R. (1)</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu</p> <p>z dnia 5 czerwca 2019 r.</p> <p>sygn. akt V Ns 94/18</p> <p>oraz na skutek zażalenia złożonego przez wnioskodawcę</p> <p>na punkt 2. postanowienia Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu</p> <p>z dnia 5 czerwca 2019 r.</p> <p>sygn. akt V Ns 94/18</p> <p>postanawia:</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddalić apelację,</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->kosztami postępowania apelacyjnego obciążyć uczestników postępowania w zakresie przez nich poniesionym, </strong> </p> <p>3.  <strong> <!-- -->uwzględniając zażalenie zmienić punkt 2. zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że zasądzić od uczestników na rzecz wnioskodawcy kwoty po 174,75 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania, a w pozostałym zakresie kosztami tymi obciążyć wnioskodawcę i uczestników w zakresie przez nich poniesionym oraz dodać punkt 3. w którym zarządzić zwrot wnioskodawcy ze Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu) kwoty 101 zł z tytułu niewykorzystanej zaliczki,</strong> </p> <p>4.  <strong> <!-- --> zasądzić od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty po 37,50 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. </strong> </p> <p> Andrzej Adamczuk Michał Wysocki Marcin Walasik</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Postanowieniem</strong> z dnia 5 czerwca 2019 r. wydanym w sprawie V Ns 94/18 Sąd Rejonowy Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w sprawie z wniosku <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> przy uczestnictwie <span class="anon-block">J. Ł. (1)</span>, <span class="anon-block">J. Ł. (2)</span>, <span class="anon-block">M. S. (1)</span> i <span class="anon-block">K. R. (1)</span> o stwierdzenie nabycia spadku:</p> <p>1.  stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">M. Ł.</span>, synu <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">E.</span>, zmarłym w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. w <span class="anon-block">P.</span>, ostatnio stale zamieszkałym w <span class="anon-block">P.</span>, na podstawie ustawy nabyli:</p> <p>a.  brat <span class="anon-block">J. Ł. (1)</span>,</p> <p>b.  siostra <span class="anon-block">M. S. (1)</span>,</p> <p>c.  siostra <span class="anon-block">K. R. (1)</span>,</p> <p>d.  brat <span class="anon-block">J. Ł. (2)</span>.</p> <p>po 1/4 (jednej czwartej) części każdy z nich,</p> <p>2.  kosztami postępowania obciążył strony w zakresie przez nie poniesionym.</p> <p> <strong> <!-- -->Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego były następujące ustalenia faktyczne: </strong> </p> <p> <span class="anon-block">M. Ł.</span> <span class="anon-block">urodził się w dniu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>. Był synem <span class="anon-block">P. Ł.</span> i <span class="anon-block">E. z domu K.</span>. Zmarł w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r. w <span class="anon-block">P.</span> jako bezdzietny kawaler. Miał czworo rodzeństwa:</p> <p>- <span class="anon-block">J. Ł. (1)</span> <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>,</p> <p>- <span class="anon-block">J. K.</span> <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>,</p> <p>- <span class="anon-block">M. S. (2) z domu Ł.</span> <span class="anon-block">urodzoną (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">D.</span>,</p> <p>- <span class="anon-block">K. R. (2) z domu Ł.</span> <span class="anon-block">urodzoną (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Spadkodawca nie miał dzieci. Jego rodzice zmarli przed nim:</p> <p>- matka <span class="anon-block">E. E. (2) z domu K.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span> r.,</p> <p>- ojciec <span class="anon-block">P. Ł.</span> w dniu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Nie zostało wykazane, by spadkodawca sporządził jakikolwiek testament. Nie zostało wykazane, by którykolwiek ze spadkobierców składał oświadczenie o odrzuceniu spadku lub by został uznany za niegodnego dziedziczenia.</p> <p>W dniu 7 października 2005 r. spadkodawca zawarł <span class="anon-block">umowę pożyczki nr (...)</span> w wysokości 16.900 zł ze <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>. Jako adres zamieszkania podał <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">ul. (...)</span>. W dniu 28 czerwca 2006 r. w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> został wydany przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym przeciwko spadkodawcy <span class="anon-block">M. Ł.</span> oraz <span class="anon-block">A. H.</span> na kwotę 17.950,04 zł z odsetkami oraz kosztami postępowania. Nakaz opatrzono klauzulą wykonalności w dniu 23 sierpnia 2006 r.</p> <p>Wierzytelność wynikająca z powyższego nakazu zapłaty została zbyta przez <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> sarl spółka z o.o. w <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 31 stycznia 2013 r. i w tym samym dniu została zbyta przez <span class="anon-block"> (...)</span> sarl sp. z o.o. na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał, że z uwagi na brak możliwości odebrania od spadkobierców zapewnienia spadkowego zarządził poszukiwanie ich przez ogłoszenie umieszczone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz portalu <span class="anon-block"> (...)</span>.<span class="anon-block">pl. (...)</span> osoba nie zgłosiła się w wyniku ogłoszeń.</p> <p> <strong> <!-- -->Powyższe ustalenia faktyczne doprowadziły Sąd Rejonowy do następujących rozważań prawnych i wniosków:</strong> </p> <p>W pierwszej kolejności Sąd Rejonowy badał czy wnioskodawca <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">S.</span> posiadała interes prawny do wytoczenia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 2)">art. 510 § 2 kpc</a>). W ocenie Sądu Rejonowego przedłożone dokumenty były wystarczające do stwierdzenia istnienia takiego interesu i uznania, że <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> nabyła wierzytelność. Zdaniem Sądu Rejonowego nie ma znaczenia czy nakaz zapłaty był opatrzony klauzulą wykonalności czy jedynie prawomocny, wystarczający był fakt wydania nakazu zapłaty stwierdzającego istnienie wierzytelności oraz dowód nabycia tej wierzytelności przez wnioskodawcę.</p> <p>Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że kwestia przedawnienia i wykonalności roszczenia nie należy do okoliczności, które podlegają badaniu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Nawet wierzytelność przedawniona może być bowiem zaspokojona przez wierzyciela po wezwaniu do zapłaty i to także gdyby nie była stwierdzona orzeczeniem sądowym. Nie można wykluczyć, że którykolwiek ze spadkobierców <span class="anon-block">M. Ł.</span> wyrazi zgodę na spłatę należności, a gdyby tak się nie stało, to wierzyciel może być zainteresowany alby wykazać w swoich księgach, że wierzytelność jest nieściągalna od spadkobierców (z różnych powodów). Sąd Rejonowy wskazał, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (księga 4)">księgi czwartej Kodeksu cywilnego</a> - Spadki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 922;art. 922 § 1)">art. 922 § 1 kc</a>). Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 kc</a>). Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 925)">art. 925 kc</a>). Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 kc</a>). W niniejszej sprawie nie zostało ujawnione, by spadkodawca sporządził testament, zatem ma miejsce dziedziczenie ustawowe.</p> <p>Sad Rejonowy przywołał przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931;art. 931 § 1)">art. 931 § 1 kc</a> w brzmieniu obowiązującym na datę śmierci spadkodawcy, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 932;art. 932 § 1)">art. 932 § 1 kc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 933;art. 933 § 1;art. 933 § 2;art. 933 § 3)">art. 933 § 1-3 kc</a> i wskazał, że w niniejszej sprawie rodzice spadkodawcy zmarli przed nim, a zatem zgodnie z porządkiem dziedziczenia ustawowego spadek nabywa rodzeństwo w częściach równych, tj. po 1/4 części, o czym orzeczono w punkcie 1 postanowienia.</p> <p>Sąd Rejonowy zauważył, iż w sprawie nie zostało wykazane, by którekolwiek z rodzeństwa odrzucało spadek lub zostało uznane za niegodnego dziedziczenia. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1015;art. 1015 § 2)">art. 1015 § 2 kc</a>, obowiązującym w chwili otwarcia spadku, brak oświadczenia spadkodawcy o odrzuceniu spadku powoduje, że nabywa on spadek wprost. Jedynie gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej ubezwłasnowolnienia całkowitego, brak oświadczenia spadkobiercy jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W niniejszej sprawie spadkobiercy nabyli spadek wprost.</p> <p>O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520)">art. 520 kpc</a>, wskazując, że skoro polskie prawo nie przewiduje obowiązku przeprowadzania postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, to podmiotem, który miał interes w uzyskaniu takiego orzeczenia była jedynie <span class="anon-block"> spółka (...)</span>, która wszczęła postępowanie. Uczestnicy nie byli zainteresowani postępowaniem, ale jednocześnie postanowienie wydane przez Sąd porządkuje stan spraw majątkowych po spadkodawcy. Dlatego Sąd Rejonowy uznał, że koszty postępowania strony winny ponieść w zakresie w jakim je poniosły, uczestniczka <span class="anon-block">K. R. (3)</span>, która była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika winna ponieść koszty tego pełnomocnika, natomiast wnioskodawca winien ponosić koszty ogłoszeń oraz koszty związane z uzyskaniem aktów z urzędu stanu cywilnego, jakie załączył oraz koszty pełnomocnictw jakich udzielił.</p> <p> <strong> <!-- -->Apelację</strong> od postanowienia Sądu Rejonowego złożyli <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">J. Ł. (1)</span>, <span class="anon-block">J. Ł. (2)</span> i <span class="anon-block">K. R. (1)</span>.</p> <p>Apelująca <span class="anon-block">K. R. (1)</span> zaskarżyła postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> poprzez:</p> <p>a. przyjęcie, że wnioskodawca posiada interes prawny do wytoczenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">M. Ł.</span>,</p> <p>b. pominięcie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, a w konsekwencji błędne uznanie, że wnioskodawca posiada legitymację czynną w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Skarżąca wniosła o</p> <p>1. zmianę zaskarżonego orzeczenia i odrzucenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w całości,</p> <p>2. przeprowadzenie dowodu z dokumentacji znajdującej się w aktach <span class="anon-block">(...)</span> o sygn. <span class="anon-block">(...)</span> z powództwa <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> przeciwko zmarłemu <span class="anon-block">M. Ł.</span> i <span class="anon-block">A. H.</span> o zapłatę na okoliczność nieistnienia wierzytelności należnej wnioskodawcy od zmarłego, wobec doręczenia nakazu zapłaty w trybie awizo w czasie, gdy pozwany <span class="anon-block">M. Ł.</span> już nie żył oraz nadania klauzuli wykonalności po jego śmierci, a w konsekwencji braku legitymacji do wystąpienia z wnioskiem w niniejszej sprawie,</p> <p>3. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">K. R. (1)</span> kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego,</p> <p>4. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">K. R. (1)</span> kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa pełnomocnika wg norm przepisanych,</p> <p>ewentualnie</p> <p>5. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku zasadności podstaw.</p> <p> <strong> <!-- -->Postanowieniem</strong> z dnia 2 września 2019 r. Sąd Rejonowy odrzucił apelacje uczestników <span class="anon-block">J. Ł. (1)</span>, <span class="anon-block">J. Ł. (2)</span> i <span class="anon-block">M. S. (1)</span>.</p> <p> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> złożyła <strong> <!-- -->zażalenie</strong>, zaskarżając postanowienie w części, tj. w punkcie 2 i zarzucając naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a> poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do zasądzenia na rzecz wnioskodawcy zwrotu poniesionych przez niego w związku z niestawiennictwem prawidłowo zawiadomionych uczestników postępowania na rozprawie kosztów postępowania, tj. kosztów uiszczonej zaliczki na poczet zamieszczenia ogłoszeń o toczącym się postępowaniu spadkowym w kwocie 800 zł.</p> <p>Skarżąca wniosła o</p> <p>1. zmianę pkt 2. skarżonego postanowienia i zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block"> - (...) sp. z o.o.</span> kosztów postępowania w kwocie 800 zł tytułem uiszczonej zaliczki na poczet kosztów zamieszczenia ogłoszeń o toczącym się postępowaniu spadkowym oraz orzeczenie, iż w pozostałym zakresie każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie;</p> <p>2. zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block"> - (...) sp. z o.o.</span> kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->W odpowiedzi na zażalenie</strong> uczestniczka <span class="anon-block">K. R. (1)</span> wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">K. R. (1)</span> kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa pełnomocnika wg norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Na wstępie należy zaznaczyć, że do rozpoznania apelacji i zażalenia zastosowanie mają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kodeksu postępowania cywilnego</a> w brzmieniu obowiązującym przed dniem 7 listopada 2019 r., bowiem te środki zaskarżenia w niniejszej sprawie zostały wniesione jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469).</p> <p>Podstawą rozstrzygnięcia sprawy był materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przed sądem I instancji – w toku postępowania apelacyjnego złożono wprawdzie wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy <span class="anon-block">(...)</span> w celu ustalenia nieistnienia wierzytelności należnej wnioskodawcy od zmarłego tym niemniej wniosek ten został oddalony postanowieniem z dnia 25 września 2020r. (k.259) wobec powzięcia przez Sąd Okręgowy informacji o zniszczeniu wspomnianych akt (k.258). Okoliczność ta uniemożliwia bowiem przeprowadzenie wnioskowanego dowodu, a pełnomocnik apelującej po otrzymaniu owego postanowienia nie przejawił już żadnej inicjatywy dowodowej. Inna sprawa, że dowód ten i tak nie mógł mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego. Apelująca najwyraźniej uzależnia przymiot wierzyciela wnioskodawcy od prawidłowości działania Sądu Rejonowego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> (brak prawidłowego doręczenia nakazu zapłaty spadkodawcy i nadanie klauzuli wykonalności po jego śmierci) podczas gdy w ocenie Sądu Okręgowego takiego związku nie ma. To że wnioskodawca jest wierzycielem spadkodawcy nie wynika z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy, ale z zaciągnięcia przez niego pożyczki w dniu 7 października 2005r. ze <span class="anon-block">(...)</span>. Wierzytelność ta została następnie zbyta na rzecz wnioskodawcy w dniu 31 stycznia 2013r. i te ustalenia zaskarżonego postanowienia nie zostały w ogóle zakwestionowane w apelacji. Oznacza to, że spadkodawca był dłużnikiem wnioskodawcy i w związku z tym wnioskodawca posiadał legitymację czynną do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1025;art. 1025 § 1)">art.1025 § 1 kc.</a> W orzecznictwie przyjmuje się bowiem powszechnie, że także wierzyciel spadkodawcy posiada interes w żądaniu stwierdzenia nabycia spadku (uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019r. II OSK 958/17, Legalis nr 2215478). To że wierzytelność jest przedawniona i tak nie pozbawiałoby wnioskodawcy przymiotu wierzyciela spadkodawcy – konsekwencją przedawnienia jest bowiem wyłącznie przekształcenie zobowiązania w naturalne, nie zaś jego wygaśnięcie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2012r. I ACa 120/12, Legalis nr 730767, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2009r. I CSK 332/08, Legalis nr 238948). Na okoliczność tę zwrócił uwagę Sąd Rejonowy w uzasadnieniu swego postanowienia i do tej kwestii apelujący w ogóle się nie ustosunkował, koncentrując się na nieprawidłowościach w działaniu Sądu Rejonowego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> co jak wcześniej wyjaśniono w żaden sposób nie wpływa na pozbawienie wnioskodawcy przymiotu wierzyciela spadkodawcy i w konsekwencji legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Oznacza to, że apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 kpc</a>, przy zaakceptowaniu ustaleń faktycznych i rozważań prawnych zaprezentowanych przez Sąd Rejonowy.</p> <p>Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art.520 § 3 kpc</a> z tym, że na etapie postępowania apelacyjnego wnioskodawca (reprezentowany przez radcę prawnego) nie domagał się zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109;art. 109 § 1)">art.109 § 1 kpc</a>). W konsekwencji z tej tylko przyczyny Sąd Okręgowy obciążył kosztami postępowania apelacyjnego wnioskodawcę i uczestników w zakresie przez nich poniesionym. Z reguły wprawdzie w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku nie występuje sprzeczność interesów uzasadniająca odstąpienie od ogólnej reguły, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art.520 § 1 kpc</a>) gdyż wszyscy uczestnicy oczekują określenia porządku dziedziczenia po zmarłej osobie. Inaczej jest jednak, gdy jeden z uczestników kwestionuje prawo wnioskodawcy do złożenia wniosku domagając się oddalenia (odrzucenia) wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2011r. IV CZ 40/11, Legalis nr 464808). Taka sytuacja występowała w niniejszej sprawie (uzasadniająca zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art.520 § 3 kpc</a>) gdzie apelująca uczestniczka takie żądanie w odpowiedzi na wniosek sformułowała (k.53) i sama domagała się zasądzenia kosztów postępowania od wnioskodawcy. Uzasadniało to potraktowanie uczestniczki jako strony przegrywającej i nałożenie na nią kosztów żądanych przez wnioskodawcę. Z kolei jako niesumienne w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art.520 § 3 kpc</a> zostało potraktowanie zachowanie pozostałych uczestników, którzy pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa w celu złożenia zapewnienia spadkowego na rozprawę się nie stawili będąc wcześniej poinformowani, że brak zapewnienia spadkowego będzie się wiązało z dodatkowymi czynnościami (ogłoszeniem w prasie), a w konsekwencji także dalszymi kosztami. Te uwagi oznaczały uznanie za zasadne argumenty wnioskodawcy podniesione w zażaleniu i takie zachowanie uczestników uzasadniało nałożenie na nich obowiązku zwrotu wnioskodawcy kosztów poniesionych na dokonanie ogłoszenia w prasie. Koszt ten to łącznie 699 zł (500 zł – k.123 i 199 zł – k.113) wobec czego na każdego z uczestników przypada kwota po 174,75 zł. Wprawdzie wnioskodawca uiścił zaliczkę w kwocie 800 zł tym niemniej co do kwoty 101 zł nie została ona wykorzystana co obligowało sąd do jej zwrotu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 80;art. 80 ust. 1)">art. 80 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005r.</a> – Dz. U. 2019.785. Poza kosztami poniesionymi na zaliczkę wnioskodawca nie domagał się od uczestników zwrotu innych kosztów postępowania (opłaty od wniosku, wynagrodzenia pełnomocnika) wobec czego w tym zakresie brak było podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia o kosztach postępowania.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie wnioskodawcy zmienił we wspomniany sposób na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art.386 § 1 kpc</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> i art.9 ust.4 ustawy o zmianie ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 4 lipca 2019r. (Dz. U. 2019.1469) punkt 2. zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 kpc</a> i na koszty złożyła się opłata od zażalenia (30 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym – 120 zł (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520 § 10;art. 520 § 10 ust. 2;art. 520 § 10 ust. 2 pkt. 1)">§ 10 ust. 2 pkt 1</a> w związku z § 2 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.). Łączna kwota – 150 zł została podzielona w równych częściach na uczestników zgodnie z porządkiem dziedziczenia tj. po ¼.</p> <p> Andrzej Adamczuk Michał Wysocki Marcin Walasik</p> </div>