II SAB/Po 22/20

SENTENCJA Dnia 16 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. oddala skargę UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. T. K. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego [...] o udostępnienie informacji publicznej polegającej na podaniu każdej podstawy prawnej - a w szczególności tej pochodzącej z aktu normatywnego Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadzie której: 1. w gmachu sądu została zainstalowana bramka elektromagnetyczna, przez którą tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, są zmuszane do przejścia przez tę bramkę i tym samym są narażane na oddziaływanie pola magnetycznego emitowanego przez tę bramkę; 2. w gmachu sądu zostało zainstalowane urządzenie prześwietlające bagaż podręczny, do którego wkładać posiadany bagaż podręczny są zmuszane tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 3. tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, są zmuszane do przejścia przez bramkę elektromagnetyczną zainstalowaną przy wejściu przeznaczonym jedynie dla tych niektórych wybiórczo wyłonionych osób, a nie dla wszystkich osób wchodzących do gmachu sądu, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 4. tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, są zmuszane do umieszczenia posiadanego bagażu podręcznego w urządzeniu prześwietlającym ten bagaż i tym samym ujawnienia obrazowej zawartości tego ich bagażu lub też możliwego narażenia niektórych urządzeń lub elementów elektronicznych aktywnych lub pasywnych znajdujących się w tym bagażu na uszkodzenia, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 5. tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, są zmuszane do ujawniania zawartości swej odzieży wierzchniej i okazywanie jej pracownikom ochrony sądu, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 6. tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, są zmuszane do ujawniania zawartości swą odzieży wierzchniej i okazywanie jej funkcjonariuszom policji sądowej, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 7. tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, są zmuszane do ujawniania zawartości swego bagażu podręcznego i okazywanie go pracownikom ochrony sądu, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 8. tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swoją sprawy, są zmuszane do ujawniania zawartości swego bagażu podręcznego i okazywanie go funkcjonariuszom policji sądowej, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 9. pracownicy ochrony sądu są uprawnieni do dokonywania czynności żądania ujawniania zawartości odzieży wierzchniej, przez tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 10. funkcjonariusze policji sądowej są uprawnieni do dokonywania czynności żądania ujawniania zawartości odzieży wierzchniej, przez tylko niektóre i wybiórczo wyłaniane osoby, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy; 11. ww. czynności wykonywane przez pracowników ochrony sądu i przez funkcjonariuszy policji sadowej, są podejmowane i wykonywane wobec tylko niektórych i wybiórczo wyłanianych osób, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, a nie wobec wszystkich osób wchodzących do gmachu sądu; 12. funkcjonuje tak zwane przejście służbowe, którym wchodzą do gmachu sądu osoby lepsze od tych tylko niektórych i wybiórczo wyłanianych osób, które już weszły do gmachu sądu i chcą załatwić swoje sprawy - a w tym choćby tylko złożyć wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, z podaniem kto i na jakiej podstawie prawnej dokonuje wyboru, jakie osoby są lepsze i mogą wchodzić do gmachu sądu bez umieszczania swego bagażu podręcznego w urządzeniu prześwietlającym i też bez obrazowego lub też fizycznego ujawniania zawartości tego bagażu i mogą wchodzić do gmachu sądu przechodzenia przez ww. bramkę emitującą promieniowanie elektromagnetyczne i tym samym bez narażenia swego zdrowia na stopniowe pogarszanie przez wielokrotne poddawanie organizmu temu promieniowaniu, a jakie osoby są gorsze i muszą poddawać się powyższym czynnościom, pod rygorem niedopuszczenia tylko tych niektórych wybiórczo wyłanianych osób do wykonywania przezeń ich czynności prawnych w tym sądzie w ich sprawach prowadzonych w tym sądzie - a w tym choćby tylko złożenia wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub przejrzeć akta swojej sprawy, a nie wobec wszystkich osób wchodzących do gmachu sądu; 13. osobiste złożenie w sądzie wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest ograniczone przez konieczność podania się tak zwanej kontroli z ujawnieniem zawartości swej odzieży wierzchniej lub też obrazowej a niekiedy również fizycznej zawartości swego bagażu podręcznego, pod rygorem uniemożliwienia złożenia takiego wniosku w sądzie i siłowego wyprowadzenia z gmachu sądu; 14. osobisty dostęp do akt sprawy prowadzonej w sądzie jest ograniczony przez konieczność podania się tak zwanej kontroli z ujawnieniem zawartości swej odzieży wierzchniej lub też obrazowej a niekiedy również fizycznej zawartości swego bagażu podręcznego, pod rygorem uniemożliwienia złożenia takiego wniosku w sądzie i siłowego wyprowadzenia z gmachu sądu. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Sądu Rejonowego [...] w odpowiedzi na wniosek T. K. z dnia [...] lutego 2020 r. wskazał, że do każdego zarządcy nieruchomości Skarbu Państwa należy obowiązek chronienia nieruchomości, budynków, a przede wszystkim osób w nich przebywających. Kierując się tym obowiązkiem Prezes i Dyrektor Sądu Rejonowego [...] wydali Zarządzenie nr [...] z [...] października 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i porządku w budynkach sądów miasta [...] wprowadzające Regulamin w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku w budynkach sądów miasta [...]..., wydany Zarządzeniem nr [...] Prezesa Sądu Okręgowego oraz Zarządzeniem nr [...] Dyrektora Sądu Okręgowego. Powyższe akty prawne są do wglądu na stronie internetowej Sądu i wywieszone w gablocie w miejscu ogólnie dostępnym budynku przy ul. [...] i regulują sposób wejścia do budynku Sądu [...] Poza tym poinformował, że kontroli poddawane są wszystkie osoby wchodzące do gmachu Sądu poza pracownikami, którzy posiadają karty kontroli dostępu i dla których zostało uruchomione boczne wejście z elektromagnetyczną bramką. Ponadto wskazał, że promieniowanie wydzielane przez bramkę i skaner bagażu nie zagraża zdrowiu i życiu, a urządzenia te są pod stałym nadzorem radiologicznym nad źródłami promieniowania jonizującego przez specjalistyczny zewnętrzny podmiot posiadający wszelkie uprawnienia w tym zakresie. W skardze z dnia [...] lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na "odmowę udostępnienia informacji publicznej" T. K. podniósł, że organ nie odniósł się do wszystkich zadanych przez niego pytań. Regulamin Sądu nie stanowi podstawy prawnej żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego [...] wskazał, że nie jest ona zasadna, albowiem organ nie pozostawał w bezczynności i odpowiedział na wniosek pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Uzupełniając skargę, w piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2020 r. i udzielenia odpowiedzi na pytania sformułowane w pkt 1-14 wniosku wraz z podaniem konkretnej podstawy prawnej odpowiedzi - w terminie 14 dni od doręczenia akt organowi, a także stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności ze względu na udzielenie niepełnej informacji publicznej, tj. naruszył art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że choć organ wprost nie omówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, to jednak nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na każde ze sformułowanych pytań. Udzielił jedynie ogólnej informacji mogącej stanowić odpowiedź na część z tych pytań, a przede wszystkim nie podał konkretnej podstawy prawnej w odniesieniu do poszczególnych czynności, której udostępnienia oczekiwał skarżący. Po pierwsze, nie można uznać, aby cała treść powołanego regulaminu lub zarządzenia stanowiła podstawę prawną podejmowania konkretnych czynności, o które pyta skarżący. Taką podstawę mogą stanowić z pewnością dopiero wybrane jednostki redakcyjne (artykuły lub paragrafy) danego aktu prawnego - Regulaminu lub Zarządzenia. Z treści wniosku, w którym skarżący wnosi o podanie "podstawy prawnej - a w szczególności tej pochodzącej z aktu normatywnego Rzeczypospolitej Polskiej, w oparciu o którą podejmowane są wskazane we wniosku czynności" wynika, że skarżący oczekiwał właśnie podania konkretnej podstawy prawnej, a nie jedynie wskazania aktu normatywnego, w której taka podstawa się znajduje. Po drugie, nie można uznać, aby odpowiedź udzielona przez organ wyczerpywała także żądanie skarżącego o podanie podstawy prawnej ograniczenia dostępu do akt sprawy lub do złożenia określonych wniosków w sądzie, względnie ustanowienia rygoru takiego ograniczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w zakresie udostępnienia T. K. określonych we wniosku z dnia [...] lutego 2020 r. informacji publicznych. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie i terminie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Prezes Sądu Rejonowego [...], będący organem sądu (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – Dz. U. z 2020 r., poz. 365), do którego kompetencji należy kierowanie sądem i reprezentowanie sądu na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu (art. 22 § 1 pkt 1 tej ustawy), jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Zdaniem Sądu nie budzi także wątpliwości, że informacje, o których udostępnienie wystąpił skarżący stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznych. Prawo do informacji publicznej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ab initio u.d.i.p. obejmuje bowiem uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy), a więc również informacja o wewnętrznej organizacji i funkcjonowaniu sądu. Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy Prezes Sądu Rejonowego [...] pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2020 r. W tym kontekście wyjaśnienia wymaga, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, że termin do udostępnienia informacji publicznej w niniejszej sprawie został zachowany. Skarżący złożył bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu [...] lutego 2020 r. (k. 2 akt adm.), natomiast organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] (k. 10 akt adm.), a więc w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Co przy tym istotne, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ w udzielonej odpowiedzi udostępnił żądane informacje w całości. Skarżący wniósł bowiem o podanie podstawy prawnej – a w szczególności tej pochodzącej z aktu normatywnego – przeprowadzania w gmachu budynku sądu kontroli osób wchodzących do budynku oraz ich bagażu przez pracowników ochrony sądu oraz funkcjonariuszy policji sądowej za pomocą bramki elektromagnetycznej, urządzenia prześwietlającego bagaż podręczny, a także konieczności ujawniania zawartości odzieży wierzchniej i bagażu podręcznego. Ponadto wniósł o wskazanie, na jakiej podstawie część osób jest zwolniona z tego obowiązku i posługuje się osobnym wejściem. Organ w udzielonej odpowiedzi wyraźnie wskazał, że powyższe wynika z wprowadzonego Zarządzeniem nr [...] Prezesa Sądu Rejonowego [...] i Dyrektora Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i porządku w budynkach sądów miasta [...], Regulaminu w sprawie bezpieczeństwa i porządku w budynkach sądów miasta [...] w: Sądzie Okręgowym w [...], Sądzie Rejonowym [...] w [...], Sądzie Rejonowym [...] w [...], Sądzie Rejonowym [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Organ wskazał przy tym, gdzie wskazany regulamin został udostępniony, tj. na stronie internetowej Sądu oraz w gablocie w miejscu ogólnodostępnym budynku przy ul. [...]. W przywołanym regulaminie uregulowano poruszane przez skarżącego kwestie (§ 1, § 3, § 4, § 14, § 15 i § 17). Co przy tym istotne, w Zarządzeniu nr [...] Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz Zarządzenia nr [...] Dyrektora Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku w budynkach sądów miasta [...] została wyraźnie wskazana podstawa prawna wprowadzenia regulaminu, tj. art. 22 § 1 pkt 1a i art. 31a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm.) oraz § 34 ust. 1 pkt 7 i § 35 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 roku – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2316). Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób uznać, jakoby niewskazanie poszczególnych jednostek redakcyjnych regulaminu stanowiło o bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Regulamin składa się bowiem wyłącznie z dwudziestu zbudowanych z dwóch lub trzech zdań paragrafów, które w sposób spójny regulują kwestię zapewniania bezpieczeństwa i porządku w gmachu sądu, w tym w szczególności uprawnienie policji sądowej do legitymowania oraz kontroli osób i wnoszących bagaży poprzez bramkę do wykrywania metali oraz urządzenia do prześwietlania bagażu, a także uprawnienie do odstąpienia od czynności przeprowadzenia kontroli w stosunku do sędziów oraz pracowników sądów korzystających z odrębnego wejścia do obiektu po okazaniu legitymacji lub korzystających z indywidualnych kart dostępowych. Sąd nie podziela również stanowiska pełnomocnika skarżącego, jakoby organ nie odpowiedział na pytania dotyczące ograniczenia osobistego złożenia w sądzie wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz osobistego dostępu do akt sprawy przez konieczność poddania się kontroli (pyt. 1.13. i 1.14.). Konieczność poddania się kontroli osobistej oraz kontroli bagażu wynika właśnie z powołanego przez organ regulaminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.