II FZ 468/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 300/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 300/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił R. J. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 marca 2008 r. (umarzającego postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji). W motywach orzeczenia Sąd wyjaśnił, że przedmiotem orzeczenia wydanego w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., mogą być tylko te akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez "wykonanie" należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji administracyjnej do zrealizowania uprawnień bądź obowiązków wynikających z zaskarżonego aktu (lub czynności). Sporne postanowienie nie wywołuje żadnych skutków materialnoprawnych, o których mowa wyżej, toteż nie nadaje się ono do wykonania, a tym samym nie można orzec o jego wstrzymaniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący złożył wniosek o jego uchylenie. W motywach środka odwoławczego wywiedziono, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia został należycie uzasadniony. Strona wykazała, że postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem prawa. Ponadto skarżący powołał się na swoją skomplikowaną sytuację życiową (materialną i rodzinną). Dodatkowo wskazano, że postępowanie organów podatkowych już wywołało negatywne konsekwencje, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. podlegają tylko takie akty i czynności organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności. Pogląd ten nie budzi zastrzeżeń (por. też np. Z. Kmieciak: glosa do post. NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54). Tymczasem objęte skargą do Sądu wojewódzkiego postanowienie organu podatkowego umarza postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji. Jest to zatem orzeczenie o charakterze procesowym, formalnym. Jedynym bezpośrednim następstwem tego postanowienia było zakończenie postępowania wpadkowego (o wskazanym wyżej w przedmiocie) prowadzonego w ramach postępowania podatkowego. Rozstrzyga ono kwestię incydentalną, odnoszącą się do wstrzymania wykonania decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe, samo zaś tego zobowiązania nie określa. Postanowienie tego rodzaju nie stwierdza ani nie tworzy po stronie skarżącego uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania), jak np. nałożenie stosowną decyzją zobowiązania pieniężnego. Co ważne, jako że zaskarżone orzeczenie nie odnosi się bezpośrednio do należności pieniężnej - której dotyczy postępowanie podatkowe, w ramach którego je wydano - to nie może w związku z tym powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazane wyżej konsekwencje mogą bowiem wystąpić jedynie w związku z wykonaniem decyzji wymiarowej kończącej postępowanie podatkowe, w ramach którego wydano zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie, jednakże rozstrzygnięcie to (decyzja) podlega odrębnemu zaskarżeniu w związku z czym w odrębnym postępowaniu analizowane są też przesłanki jego wstrzymania (co miało miejsce - sprawa o sygn. akt I SA/Lu 299/08). Na te aspekty postępowania w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd kasacyjny zwracał już uwagę (szerzej w kontekście postanowień stricte procesowych, takich jak przedmiotowe postanowienie wierzyciela por. np. post. NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06 z aprobującą glosą A. Skoczylasa, OSP 2007, z. 6, poz. 76). W tej sytuacji polemika z argumentacją zażalenia jest zbędna, tym bardziej że nie nawiązuje ona w żaden sposób do istoty zagadnienia występującego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym. Przesłanki mające uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu można bowiem rozważać dopiero po stwierdzeniu, że akt ten nadaje się do wykonania (a więc wstrzymanie jest dopuszczalne), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Z tych względów oddalono zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.