III SA/Wa 182/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Protokolant sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2018 r. oraz II i III kwartał 2019 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz P.C. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) postanowieniem z [...] lutego 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności P.C. (dalej Strona, Skarżąca) za zaległości podatkowe B. Sp. z o.o. (dalej Spółka) z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2018 r., II i III kwartał 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. NUS orzekł o odpowiedzialności solidarnej Strony wraz ze Spółką za powyższe zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. W odwołaniu od tej decyzji Strona wskazała m. in., że została powołana na prezesa zarządu Spółki w dniu 21 sierpnia 2015 r., lecz jeszcze w tym samym miesiącu przestała pełnić tę funkcję. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej Op), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej DIAS) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powodem takiego orzeczenia było stwierdzenie, że Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu, gdy upływały terminy płatności zobowiązań za III i IV kwartał 2018 r. oraz za II i III kwartał 2019 r. Rzeczone zobowiązania powstały wskutek nierozliczenia zadeklarowanych przez Spółkę zobowiązań podatkowych. DIAS podkreślił, że przed wszczęciem postępowania wobec Skarżącej wszczęto postępowanie egzekucyjne, które okazało się bezskuteczne. Wobec nieregulowania zobowiązań przez Spółkę należało ją uznać za niewypłacalną. Skarżąca, mimo to, nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto nie wykazała w toku postępowania, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło w sposób niezawiniony. Strona nie przedstawiła również majątku Spółki, z którego możliwe byłoby pokrycie powstałych zaległości przynajmniej w znacznej części. Wobec powyższego DIAS uznał, że NUS zasadnie orzekł o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki w podatku VAT. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona, reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Op, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie poprzez twierdzenie, że odpowiada ona solidarnie za zobowiązania Spółki jako prezes zarządu, podczas gdy w okresie, którego dotyczy decyzja nie była prezesem zarządu; 2. art. 120, art. 121, art. 124, art. 125, art. 127, art. 180, art. 187, art. 194 Op, poprzez pobieżne i nierzetelne zbieranie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, pomijanie i nieuwzględnianie okoliczności korzystnych dla Skarżącej, wydanie rozstrzygnięcia na podstawie nieprawidłowych ustaleń faktycznych, wynikających z wybiórczego doboru oraz pomijania dowodów, błędną ocenę pozostałych dowodów oraz prowadzenie postępowania pod z góry przyjętą tezę, że Strona odpowiada solidarnie za zobowiązania Spółki ze względu na nieprawidłowe i niezgodne z prawem ustalenie, że Strona pełniła funkcję prezesa zarządu w okresie, którego dotyczy decyzja. Pismem z 5 stycznia 2022 r. z 5 stycznia 2022 r. Strona uzupełniła argumentację skargi. Do rzeczonego pisma dołączyła dokumentację, z której miałoby wynikać, że od 1 września 2015 r. nie pełniła funkcji prezesa zarządu Spółki. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej Ppsa) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Stosownie zaś do treści art. 134 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego aktu Sąd stwierdza spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy Skarżąca była prezesem zarządu Spółki gdy upływały terminy płatności zobowiązań w podatku VAT za III i IV kwartał 2018 r., II i III kwartał 2019 r. Z akt sprawy wynika, że na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki ujawnionym w KRS prezesem zarządu był K.K. . Z protokołu z 15 października 2020 r. z posiedzenia jawnego przed Sądem Rejonowym dla W. w sprawie o wyjawienie majątku Spółki wynika, że obecny K.K. oznajmił, iż uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 21 sierpnia 2015 r. został odwołany z funkcji Prezesa. Sąd stwierdza, że z protokołu wspomnianego Zgromadzenia wynika, że z tym dniem funkcję w zarządzie Spółki objęła Skarżąca. Z tych też powodów postępowanie w sprawie odpowiedzialności za zaległości Spółki wszczęto wobec Skarżącej i wydano decyzję, którą zaskarżonym aktem DIAS utrzymał w mocy. Sąd stwierdza, że do pisma procesowego z 5 stycznia 2022 r. Strona dołączyła szereg dokumentów, w tym m. in. protokół z 31 sierpnia 2015 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, z którego wynika, że Skarżąca została odwołana z pełnionej funkcji, zaś na jej miejsce z dniem 1 września 2015 r. powołano P.C. . Powyższą zmianę ujawniono na mocy postanowienia Referendarza sądowego Sądu Rejonowego z [...] listopada 2021 r. orzekającego o wykreśleniu Skarżącej jako prezesa zarządu Spółki i wpisaniu jako prezesa P.C. . Zdaniem Sądu, złożenie tych dokumentów dopiero na etapie sądowej kontroli nie jest przypadkowe. Skarżąca miała wiele sposobności by przedstawić je wcześniej, lecz z tego nie skorzystała. Dla rozstrzygnięcia powyższej sprawy kluczowe pozostaje zatem to, czy organowi można przypisać jakiekolwiek uchybienie proceduralne w związku z zaistniałą sytuacją. Abstrahując bowiem od postawy Skarżącej należy ocenić, czy organ zrealizował obowiązek ustawowy właściwego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia wszystkich niezbędnych dowodów. W ocenie Sądu, należy zauważyć, że organ całkowicie pominął, iż odwołanie poprzedniego prezesa K.K. nie zostało ujawnione w KRS. Organ powinien zatem zakładać, że nie był to przypadek odosobniony. NUS wszczął postępowanie względem Strony i na żadnym z etapów postępowania nie wezwał jej do wskazania do kiedy pełniła funkcje członka zarządu. Wystosowanie takiego wezwania było w pełni uzasadnione, zważywszy że Spółka przez kilka lat nie dokonywała aktualizacji danych w KRS. Tymczasem NUS przyjął, że Skarżąca musi być prezesem zarządu do dnia obecnego, choć dysponował jedynie dowodem jej powołania, który, co warto podkreślić, był datowany na 21 sierpnia 2015 r. Dodać należy, że działania wyjaśniające ze Skarżącą tym bardziej powinien podjąć DIAS, gdyż Strona w odwołaniu wskazała wprost, iż jeszcze w sierpniu 2015 r. przestała pełnić funkcję w zarządzie Spółki. Zdaniem Sądu, proste wezwanie Strony do przedłożenia stosownych dokumentów, z których wynika do kiedy pełniła funkcję w zarządzie, pozwoliłoby organowi uniknąć zarzutu, że nie podjął niezbędnych działań celem należytego ustalenia stanu faktycznego. Trzeba podkreślić, że zaległości Spółki pochodzą z nieuregulowanych deklaracji podatkowych, zatem zostały szybko ujawnione i objęte postępowaniem egzekucyjnym. Organy obu instancji miały zatem dość czasu, aby ustalić kto i do kiedy pełnił funkcję członka zarządu Skarżącej. DIAS nie może zatem powoływać się na fakt, że nie wiedział o istnieniu dokumentów dołączonych do pisma z 5 stycznia 2022 r., gdyż gdyby należycie podszedł do oświadczenia zawartego w odwołaniu, iż Strona z końcem sierpnia przestała pełnić funkcję prezesa, to zapewne uzyskałby wszelkie informacje i dowody. Należy dodać, że wykazanie przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności spoczywa na organie podatkowym, zatem DIAS tym bardziej winien wyjaśnić na czym Skarżąca opiera swoje przeświadczenie o zaprzestaniu pełnienia funkcji w sierpniu 2015 r. Organ naruszył zatem art. 187 § 1 Op, gdyż nie zgromadził wszystkich istotnych dowodów. Ponownie rozpoznając sprawę DIAS dokona ponownej analizy przedstawionych przez Stronę dokumentów i ustali wobec kogo należy prowadzić postępowanie w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga okazała się zasadna, zatem decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 4, art. 209 Ppsa. Na koszty w kwocie 997 zł składał się wpis od skargi, opłata od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika obliczone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).