I SA/Gd 142/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym do sądu postanowieniem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia K. K. (dalej jako zobowiązany, Strona lub Skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako Naczelnik US) z dnia 20.09.2019 r., którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 lipca 2017 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor IAS na wstępie wskazał, że z akt sprawy wynika, że podstawę prawną dochodzonego obowiązku stanowiła decyzja Dyrektora IAS z dnia 21.04.2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 21.11.2016 r., w której organ I instancji określił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20.02.2018 r., sygn. akt I SA/Gd 982/17 oddalił skargę Strony na ww. decyzję. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Strony nie zastosowano żadnego środka egzekucyjnego, natomiast odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 19.09.2017 r. Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 24.09.2017 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika US postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułu wykonawczego, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o jego zawieszenie do czasu ostatecznego rozpatrzenia wniesionych zarzutów. Jako podstawę zarzutów Strona wskazała art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8, 10 u.p.e.a. Korzystając z ww. środka ochrony prawnej zobowiązany wniósł również o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o jego zawieszenie do czasu ostatecznego rozpatrzenia wniesionych zarzutów. W dniu 20.09.2019 r. Naczelnik US - organ egzekucyjny wydał odrębne postanowienia: - w przedmiocie zgłoszonych przez Stronę zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego; - w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 13.07.2017 r. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany, zarzucając mu naruszenie przepisów: art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018 r, poz. 1314 z późn. zm.) - dalej u.p.e.a., art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) - dalej k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 i § 2 u.p.e.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uwzględniając zażalenie Dyrektor IAS za słuszny uznał zarzut, iż Naczelnik US w sposób nieuprawniony wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, bowiem nie uwzględnił okoliczności, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13.07.2017r. zostało zawarte w piśmie z dnia 24.09.2017r., którym zobowiązany wniósł zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8, 10 u.p.e.a. W tej sytuacji obowiązkiem organu egzekucyjnego było zastosowanie dyspozycji art. 34 § 4 u.p.e.a., co czyni jednocześnie bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym zakresie w trybie art. 59 tej ustawy. Na marginesie organ odwoławczy dodał, że odmowa uwzględnienia zarzutów jest równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym wypadku organ nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 u.p.e.a. Dyrektor IAS uznał w konsekwencji, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem zaskarżone postanowienie pierwszej instancji zostało wydane w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa materialnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora IAS z dnia 28.11.2019 r. zarzucając naruszenie prawa: - art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a. - w związku z art. 18 u.p.e.a.; art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 i § 2 u.p.e.a.; - art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. - w związku z art. 18, art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 8 i § 2 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Dyrektora IAS na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący podniósł tożsame okoliczności jak w zażaleniu na postanowienie Naczelnika US z dnia 20.09.2019 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 13.07.2017r., w tym przedwczesne rozpoznanie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, bowiem brak było prawomocnego postanowienia w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast organowi II instancji Skarżący zarzucił brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Otóż jak wynika z unormowań art. 59 u.p.e.a, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 34 § 4 ww. ustawy organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowienie, o którym mowa w art. 59 § 3 u.p.e.a., wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 5 art. u.p.e.a.). Jak wynika z powyższych unormowań, procedura rozpoznawania zarzutów ustanowiona w art. 34 § 4 u.p.e.a. w sposób nie budzący wątpliwości nakazuje organowi egzekucyjnemu, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydanie postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W analizowanym postępowaniu egzekucyjnym Naczelnik US w sposób nieuprawniony wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, bowiem nie uwzględnił okoliczności, że wniosek Skarżącego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 13.07.2017r. został zawarty w piśmie z dnia 24.09.2017r., którym Skarżący wniósł zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 8, 10 u.p.e.a. W ocenie Skarżącego zaprezentowanej zarówno w zażaleniu z dnia 15.10.2019r., jak i w skardze z dnia 15.01.2020r. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zasługiwał na uwzględnienie w całości, albowiem : obowiązek nie jest wymagalny, wygasł (na skutek przedawnienia), nie istnieje, egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa, egzekucja administracyjna oraz zastosowane środki egzekucyjne są niedopuszczalne, zobowiązanemu nie doręczono upomnienia. W tej sytuacji obowiązkiem organu egzekucyjnego było zastosowanie dyspozycji art. 34 § 4 u.p.e.a., co czyni jednocześnie bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym zakresie w trybie art. 59 tej ustawy. Na marginesie dodać należy, że odmowa uwzględnienia zarzutów jest równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym wypadku organ nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 u.p.e.a. Na rozróżnienie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uwzględnienie zarzutów zobowiązanego i umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. wskazuje także treść art. 59 § 3 u.p.e.a., który stanowi, iż w przypadkach określonych w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa wskazanych przez Skarżącego we wniesionej skardze. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.