XI GC 759/24

<p>Sygn. akt XI GC 759/24</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->postanowienia z dnia 24 lutego 2026 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia pozwanej od kosztów sądowych</strong> </p> <p>W odpowiedzi na doręczone wezwanie do uiszczenia zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 2500 zł pozwana <span class="anon-block">(...)</span> spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w <span class="anon-block">E.</span> wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym od zaliczki na poczet biegłego. Na uzasadnienie wniosku wskazano, że pozwana nie prowadzi aktualnie działalności i nie stać jej na pokrycie zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego.</p> <p>Do wniosku przedłożyła formularz oświadczenia podpisanego przez likwidatora spółki o stanie rodzinnym majątku, dochodach i źródłach utrzymania, zgodnie z którym spółka nie posiada żadnego majątku, żadnych dochodów i ponosi jedynie wydatki tytułem niespłaconych kredytów, zaległości podatkowych oraz innych wierzycieli.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Wniosek pozwanej nie zasługiwał na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 103;art. 103 ust. 1)">art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, <strong> <!-- -->jeżeli wykazała</strong>, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Co istotne, nałożenie na osobę prawną ciężaru wykazania braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych oznacza, że podmiot ubiegający się o zwolnienie ma ten fakt udowodnić zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232;art. 232 zd. 1)">art. 232 zdanie pierwsze k.p.c.</a> Dlatego nie wystarczy złożenie przez osobę prawną lub inną jednostkę organizacyjną oświadczenia, że nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych. Kwestia ta jest bowiem odmiennie uregulowana niż w przypadku osób fizycznych, na które nie został nałożony ciężar wykazania, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swojej rodziny, lecz nałożono ciężar przedstawienia oświadczenia, z którego takie fakty będą wynikać. W związku z tym można stwierdzić, że przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych podmiotów z art. 103 u.k.s.c. dotyczą sfery faktów (brak dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych) oraz sfery postępowania dowodowego (wykazanie przez stronę braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych) - tak K. <span class="anon-block">(...)</span>, <em> <!-- -->Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Komentarz</em>.</p> <p>Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że samo złożenie wniosku, w którym pozwana oświadcza, iż nie prowadzi działalności, dlatego nie stać jej na pokrycie zaliczki, nie jest wystarczające do jego uwzględnienia. Do zwolnienia od kosztów sądowych spółki kapitałowej konieczne jest bowiem <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->wykazanie</span> </strong>, że spółka w ogóle nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie, a nie, że aktualnie nie prowadzi działalności (w domyśle - nie osiąga dochodów), czy też nie ma środków na koncie czy w kasie. Sąd nie traci z pola widzenia, że spółka została postawiona w stan likwidacji, niemniej jednak nie oznacza to, że nie posiada żadnych środków. Nie ma żadnych informacji o ogłoszeniu upadłości spółki, co byłoby obiektywnym dowodem na brak dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych. Dodatkowo wskazać należy, iż w przypadku spółki handlowej, nawet postawionej w stan likwidacji, do wykazania sytuacji finansowej i majątkowej wymagane jest przedłożenie dokumentów finansowych, wyciągu z ksiąg rachunkowych spółki, bilansów czy historii rachunków bankowych. Złożone oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, nawiasem dotyczące osób fizycznych, nie pozwala na rzetelną ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki i jest niewystarczające, aby uznać, iż pozwana spółka nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych, w tym zaliczki na wnioskowany dowód z opinii biegłego.</p> <p>Dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div>