II FSK 3570/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. K., A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 771/17 w sprawie ze skargi K. K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. postanawia: oddalić wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. UZASADNIENIE W skargach kasacyjnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 771/17, K. K. (dalej: "Skarżący") i A. K. (dalej: "Uczestnik postępowania") zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania, wskazanych w sentencji niniejszego postanowienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku. Zdaniem Skarżącego i Uczestnika postępowania, za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu i Uczestnikowi postępowania szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych I i II instancji przekracza możliwości płatnicze Skarżącego i Uczestnika postępowania. Skarżący i Uczestnik postępowania mają zajęte konta bankowe w licznych postępowaniach zabezpieczających i egzekucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioski nie zasługują na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W sytuacji, gdy wykonanie decyzji polega na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, wnioskujący winien dokładnie zobrazować swoją sytuację majątkową. W takim przypadku niebezpieczeństwo zaistnienia szkody wiąże się bowiem ściśle ze stanem braku środków na pokrycie należności publicznoprawnych. Zatem samo wskazanie, że z zapłatą należności wynikających z decyzji wiąże się ryzyko uszczuplenia finansów wnioskodawcy, nie oznacza automatycznie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podatnik, mimo wykonania decyzji może bowiem dysponować odpowiednim majątkiem na pokrycie należności publicznoprawnych. Rzeczą zatem podatnika domagającego się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie w sposób jednoznaczny, że takich środków majątkowych nie posiada. W rozpoznawanej sprawie Skarżący oraz Uczestnik postępowania do swoich wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego nie załączyli żadnych dokumentów wskazujących na ich aktualną sytuację majątkową i osobistą. Zawarte w skargach kasacyjnych wnioski o wstrzymanie adresowane były do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tymczasem w aktach sądowych brak jest aktualnych danych Skarżącego i Uczestnika postępowania o stanie ich majątku i sytuacji osobistej, których porównanie z wysokością wymagalnych zobowiązań podatkowych, pozwoliłoby NSA ocenić, czy egzekucja tych zobowiązań spowodowałaby wystąpienie okoliczności powodujących u Skarżącego i Uczestnika postępowania spełnienie przesłanek pozwalających przychylić się do ich wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji. Wprawdzie wnioskami, złożonymi na formularzach PPF w dniu 8 czerwca 2018 r., Skarżący i Uczestnik postępowania zwrócili się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy. Jednakże z uwagi na to, że powyższe wnioski zawierały braki formalne uniemożliwiające nadanie im dalszego biegu, zarządzeniami referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2018 r. zobowiązano wnioskodawców do ich usunięcia przez wypełnienie lub zakreślenie zgodnie z treścią pouczenia rubryk o numerach: 5 (uzasadnienie), 6 (stan rodzinny), 7.1 (nieruchomości), 7.2.1. (oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce), 7.2.2. (papiery wartościowe i inne prawa majątkowe), 7.2.3. (wierzytelności), 7.3 (przedmioty wartościowe), 8 (stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), 9 (inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym), 10 (dochody), 11 (zobowiązania i stałe wydatki) formularza PPF w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe wezwania do usunięcia braków formalnych doręczono pełnomocnikowi Skarżącego i Uczestnika postępowania w dniu 17 lipca 2018 r. Wnioskodawcy nie uczynili zadość wezwaniom w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 24 lipca 2018 r. W konsekwencji zarządzeniami Referendarza Sądowego z dnia 31 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 771/17, pozostawiono bez rozpoznania wnioski Skarżącego i Uczestnika postępowania o przyznanie prawa pomocy w sprawie. Zarządzenia te utrzymane zostały w mocy postanowieniami WSA w Gdańsku z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt I SA/d 771/17. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.