III SA/Kr 823/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr WP-VII.8640.107.2022 w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego skargę oddala. UZASADNIENIE Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 4 kwietnia 2022 r., znak: WP-VII.8640.107.2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej powoływanej jako "k.p.a.") oraz art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 73 ust. 2a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.; dalej jako: ustawa), po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej: skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lutego 2022 r., znak: [...], nr decyzji: [...], orzekającej o pozbawieniu odwołującego się statusu bezrobotnego od dnia 24 lipca 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 18 kwietnia 2019 r. skarżący zarejestrował się w G. Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna (decyzja z dnia 18 kwietnia 2019 r., znak: [...], nr decyzji: [...]). Na podstawie przedłożonych dokumentów przyznano również skarżącemu prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia 7 maja 2019 r. w wysokości 100% kwoty zasiłku na okres 180 dni (decyzja z dnia 17 maja 2019 r., znak: [...], nr decyzji: [...]). W trakcie rejestracji wśród podawanych danych skarżący wskazał adres zamieszkania: [...] K., ul. [...], natomiast jako adres do korespondencji: [...] S. [...], co znalazło potwierdzenie w karcie rejestracyjnej w części "A". Podobnie też dane zawarte w rejestrze PESEL na dzień rejestracji jednoznacznie wskazywały, że w dniu 18 kwietnia 2019 r. skarżący posiadał zameldowanie na pobyt stały na terenie K. Decyzją z dnia 26 listopada 2019 r., znak: [...], nr decyzji: [...], Prezydent Miasta K. orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy od dnia 3 listopada 2019 r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 27 stycznia 2022 r. skarżący złożył drogą elektroniczną wniosek o wykreślenie z rejestru osób bezrobotnych w związku z podjęciem zatrudnienia. We wniosku wskazał adres zameldowania: [...] J., S. [...] oraz adres zamieszkania: [...] K., ul. [...]. Organ wskazał, że dane zaczytane z rejestru PESEL w dniu 3 lutego 2022 r. potwierdziły, iż skarżący nie posiadał już zameldowania na pobyt stały w K., zarazem zameldowanie na pobyt stały posiadał pod adresem S. [...], [...] S. Mając na uwadze powyższe organ I instancji skierował do Urzędu Gminy w J. wniosek o udostępnienie danych dotyczących zameldowania (wniosek z dnia 3 lutego 2022 r.), w odpowiedzi na który poinformowano, że skarżący posiada od dnia 10 lipca 2020 r. miejsce pobytu stałego: S. [...] (pismo z dnia 4 lutego 2022 r.). W związku z uzyskanymi informacjami organ I instancji wymienioną na wstępie decyzją z dnia 9 lutego 2022 r. orzekł o utracie przez skarżącego od dnia 24 lipca 2020 r. statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że statusu bezrobotnego nie może posiadać osoba, która zmieniła miejsce zameldowania lub pobytu poza obszar działania właściwego Urzędu Pracy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący podnosząc, że w jego ocenie wydano decyzję bez podstawy prawnej, natomiast utrata statusu bezrobotnego jest uzasadniona, ale dopiero od dnia podjęcia przez niego zatrudnienia. Zdaniem skarżącego nie mógł on zostać pozbawiony statusu z datą wsteczną. Ponadto skarżący wskazał, że pozbawienie statusu osoby bezrobotnej od dnia 24 lipca 2020 r. było niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż do dnia wydania decyzji kontaktował się z organem jako bezrobotny. Skarżący zaznaczył również, że pomimo zameldowania w miejscowości S. nadal mieszkał w K., gdzie skupiała się jego aktywność życiowa. Jednocześnie dodał, że za radą pracownika Urzędu nie informował o dokonanej zmianie zameldowania, bowiem podleganie G. Urzędowi Pracy miało zwiększyć szanse na znalezienia zatrudnienia. Pismem z dnia 15 marca 2022 r. zawiadomiono skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. W dniu 21 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego skontaktował się z organem i został poinformowany o dalszym postępowaniu w sprawie. Pełnomocnik wskazał, że skarżący nie miał wiedzy o obowiązkach związanych ze zmianą zameldowania, ponadto zaznaczył, że rozróżnienie pojęć "zamieszkania" i "zameldowania" budzi wątpliwości. Pełnomocnik skarżącego podniósł również zarzut braku czynnego udziału w postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Wojewoda Małopolski, odnosząc się do jednego z zarzutów odwołania dotyczącego braku czynnego udziału w postępowaniu, wskazał na wstępie, że skarżący nie wykazał, iż nie mógł dokonać konkretnych czynności procesowych i ich wpływu na rozstrzygnięcie. Następnie organ odwoławczy podał, że decyzja została wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, przytaczając zarazem treść ww. przepisów. Organ II instancji podniósł przy tym, że treść ostatniego z tych przepisów jednoznacznie wskazuje, iż osobą bezrobotną jest osoba zameldowana (na pobyt stały lub czasowy) w urzędzie właściwym dla tej osoby ze względu na to, gdzie ma meldunek. Dodał też, że dla uzyskania (i kontynuowania) statusu osoby bezrobotnej konieczne jest, aby okoliczności określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, istniały w dacie rejestracji i trwały przez dalszy okres. W tym natomiast zakresie organ odwoławczy wskazał, że na dzień rejestracji, to jest 18 kwietnia 2019 r., skarżący był zameldowany na pobyt stały w K., co umożliwiło rejestrację w G. Urzędzie Pracy w K. Zaznaczył również, że poza sporem pozostawało, iż od dnia 20 lipca 2020 r. skarżący nie był zameldowany na terenie działania G. Urzędu Pracy w K., zaś zmiana zameldowania na pobyt stały w miejscowości S. sprawiła, że właściwy miejscowo stał się Powiatowy Urząd Pracy w L. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, utrata zameldowania w K. wpłynęła na właściwość urzędu pracy. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 73 ust. 2a ustawy wskazał, że nie zawsze dojdzie do utraty statusu bezrobotnego w przypadku objętym dyspozycją przepisu, tj. zmiany miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy, ale nastąpi to wtedy, gdy bezrobotny nie wykona nałożonych nań obowiązków. Podobnie i w tym zakresie organ odwoławczy powołał na poparcie swojego stanowiska orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Wojewoda Małopolski podniósł, że od dnia 10 lipca 2020 r. skarżący posiada zameldowanie na pobyt stały w S. i nie dopełnił obowiązków wskazanych w art. 73 ust. 2a ustawy, dlatego też organ I instancji orzekł o utracie statusu bezrobotnego od dnia 24 lipca 2020 r. Podkreślono przy tym, że w dniu rejestracji skarżący został pouczony o warunkach koniecznych do nabycia i posiadania statusu bezrobotnego, o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego oraz utratę prawa do zasiłku, a także został pouczony o konieczności osobistego informowania o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia (pkt 22 części C Karty Rejestracyjnej "Oświadczenie bezrobotnego", własnoręcznie podpisane przez skarżącego). Ponadto zaznaczono, że w pouczeniu na odwrocie decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego wskazano na obowiązki bezrobotnego wynikające ze zmiany skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że rejestracja osoby bezrobotnej jest czynnością dobrowolną, jednak w przypadku jej dokonania bezrobotny musi mieć świadomość swoich obowiązków, znoszenia pewnych utrudnień, w tym konieczności podejmowania konkretnych czynności. Dodano przy tym, że z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, osoba taka jest zobowiązana do wypełniania określonych obowiązków wynikających z posiadania tego statusu. W oparciu o powyższe, organ odwoławczy podkreślił, że skarżący meldując się na pobyt stały w S. jednocześnie utracił zameldowanie stałe w K., o której to okoliczności nie poinformował organu w wymaganym terminie, co w efekcie miało później wpływ na utratę przez skarżącego statusu bezrobotnego. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego decyzję organu I instancji o utracie statusu bezrobotnego od dnia 24 lipca 2020 r. należało uznać za prawidłową. Skarżący nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 kwietnia 2022 r., domagając się zmiany części decyzji poprzez uznanie, że podstawą utraty statusu osoby bezrobotnej był wniosek strony o jej pozbawienie oraz, że strona utraciła status osoby bezrobotnej z dniem podjęcia zatrudnienia. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania, naruszenie zasady legalizmu w postępowaniu, poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał argumentację powołaną już uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto powołując się na treść art. 73 ust. 2a ustawy wskazał, że w dniu 20 lipca 2020 r. nie zmienił miejsca zamieszkania, a w związku z tym jego status prawny względem urzędu nie uległ zmianie. Zdaniem skarżącego z ww. przepisu literalnie wynika, że bezrobotny tylko wówczas ma wypełnić obowiązek powiadomienia o zmianie miejsca zameldowania, gdy zmieniałby miejsce zamieszkania skutkujące zmianą właściwości powiatowego urzędu. Skarżący podniósł, że nie można winić strony za brak precyzji w ustalaniu aktów prawnych, zaś strona nie może domyślać się, co organ miał na myśli ustanawiając taki przepis. W ocenie skarżącego nie musiał on powiadamiać organu o zmianie miejsca zameldowania, bowiem nie zmienił on adresu zamieszkania, a dodatkowo był w tym utwierdzany przez pracownika urzędu. Nadmienił też, że również jego pełnomocnik podczas zapoznawania się z aktami sprawy w toku postępowania odwoławczego zwracał uwagę na ten przepis. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż od dnia 10 lipca 2020 r. skarżący był zameldowany na pobyt stały pod adresem J., S. [...] i zgodnie z art. 73 ust. 2a ustawy skarżącemu przysługiwał 14-dniowy termin do wypełnienia obowiązku informacji urzędu pracy, w którym był dotychczas zarejestrowany oraz stawienia się w urzędzie właściwym dla nowego miejsca zamieszkania, z którego jednak nie skorzystał. Termin 14-dniowy mijał w dniu 24 lipca 2020 r., dlatego organ I instancji orzekł o utracie statusu bezrobotnego od dnia 24 lipca 2020 r., wobec czego zdaniem organu odwoławczego za nietrafny należało uznać zarzut odnośnie wstecznej daty pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Ponadto odnosząc się do zarzutu braku prawidłowego pouczenia skarżącego o jego obowiązkach oraz twierdzenia skarżącego dotyczącego braku konieczności informowania Urzędu Pracy o zmianie miejsca zameldowania, organ II instancji wskazał, że czyniąc zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 9 k.p.a., skarżący w dniu rejestracji otrzymał wszelkie niezbędne pouczenia i własnoręcznym podpisem potwierdził zapoznanie się z treścią pouczeń wraz z ich odbiorem, co - zdaniem organu odwoławczego - pozwalało skarżącemu na zapoznanie się z nim w dogodnych dla niego warunkach. Tym samym, w ocenie organu, skarżący został poinformowany w należyty sposób o obowiązkach i konsekwencjach okoliczności mających istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu. Ponadto zdaniem organu odwoławczego należało też uwzględnić, że rejestracja z dnia 18 kwietnia 2019 r. była ósmą rejestracją skarżącego w Urzędzie Pracy. Podkreślono także, że brak jest również dowodów na to, iż pracownicy Urzędu Pracy przekazywali skarżącemu błędne informacje o przysługujących mu prawach czy ciążących na nim obowiązkach odnośnie postępowania w przypadku zmiany miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to konieczne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając zatem skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jeśli powyższych naruszeń w ocenie sądu brak, skutkować to musi oddaleniem skargi. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 690). W myśl art. 73 ust. 2a powyższej ustawy w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 667), osoba zarejestrowana jako bezrobotny, która zamierza zmienić miejsce zamieszkania, w przypadku gdy skutkuje to zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy, informuje o tym zamiarze: 1) osobiście albo 2) za pośrednictwem formularza elektronicznego, udostępnionego w sposób określony w § 2 ust. 1 pkt 2 - powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowana, i składa wniosek o przesłanie danych zgromadzonych w jej karcie rejestracyjnej oraz kopii dokumentów zgromadzonych w postaci papierowej do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na planowane miejsce zamieszkania. Z wymienionych przepisów wynika, iż osoba bezrobotna traci status bezrobotnego, gdy nie powiadomi o zmianie miejsca zamieszkania urzędu pracy w którym jest zarejestrowana oraz urzędu pracy właściwego dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zamieszkania. Należy zaznaczyć, iż w wymienionych przepisach ustawodawca używa nieprecyzyjnie pojęcia "zamieszkanie", nie definiując go, jednakże dla ustalenia przesłanek utraty statusu bezrobotnego istotne znaczenie ma jednak określenie terminu 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania, co wynika z treści art. 73 ust. 2a ustawy. Skoro zameldowanie stałe lub czasowe jest elementem ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), to należy element ten traktować jako istotny z materialnoprawnego punktu widzenia. Jedynie gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, istotne jest miejsce jego zamieszkania (tak m.in. NSA w wyroku z 9 grudnia 2018 r., I OSK 1595/15). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, iż skarżący nie zachował 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy. Pozbawienie statusu bezrobotnego może nastąpić dopiero po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, kiedy zostanie stwierdzone, że bezrobotny nie zachował tego terminu. Pogląd taki wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 8 czerwca 2011r., sygn. akt III SA/Łd 270/10 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 20 listopada 2009r., sygn. akt IV SA/Gl 170/09 (oba dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w tych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie skarżący wymeldował się z dotychczasowego miejsca pobytu w dniu 10 lipca 2020 r. i od tego dnia zaczął biec 14-dniowy termin do powiadomienia o tym fakcie urzędu pracy. Po upływie tego terminu należy uznać, iż spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy. Warunkiem pozbawienia osoby statusu bezrobotnego było pouczenie skarżącego o nałożonych na niego obowiązkach. W dniu rejestracji skarżący został pouczony o warunkach koniecznych do nabycia i posiadania statusu bezrobotnego, o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego oraz utratę prawa do zasiłku, a także został pouczony o konieczności osobistego informowania o wszelkich zmianach w danych przekazanych w trakcie rejestracji oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia. Nastąpiło to w pkt 22 części C Karty Rejestracyjnej "Oświadczenie bezrobotnego", własnoręcznie podpisanej przez skarżącego. Ponadto zaznaczono, że w pouczeniu na odwrocie decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego wskazano na obowiązki bezrobotnego wynikające ze zmiany skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy. Powyższe oznacza, że skarżący oświadczył, iż przyjmuje treść tych pouczeń do wiadomości. Należy przyjąć, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania. W związku z tym należy stwierdzić, że organy administracji dokonały właściwej oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, w którym zasadnicze znaczenie ma potwierdzenie własnoręcznym podpisem dokumentu, z którego wynikał obowiązek określony w art. 73 ust. 2a ustawy. Tym samym nie sposób zarzucić organom administracji naruszenia art. 6 k.p.a. Należy również podnieść, że twierdzenia organu, iż udzielono mu ustnie odmiennych informacji w zakresie konieczności zgłoszenia miejsca zameldowania są całkowicie gołosłowne, a tym samym niewiarygodne. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.