I SA/Rz 425/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2020 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia[.] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę UZASADNIENIE G. wystąpiła ze skargą na opisane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] , którym organ ten pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie spółki od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [.] z [.] sierpnia 2019 r. nr [.] P. Skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i na podstawie postanowienia tego Sądu z 26 marca 2020 r. sygn. III SA/Wa 513/20 przekazana według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, wskazując na jej przedwczesność. Spółka nie wyczerpała bowiem trybu odwoławczego przewidzianego w Ordynacji podatkowej, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej określana skrótem: "p.p.s.a."). Przed wniesieniem skargi powinna, zgodnie z udzielonym pouczeniem, wnieść zażalenie na ww. postanowienie z 23 grudnia 2019 r. Z uwagi na stwierdzone braki formalne skargi uniemożliwiające nadanie sprawie prawidłowego biegu (skargę podpisała osoba nieuprawniona do reprezentowania Spółki, objęta zakazem pełnienia funkcji) postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r. Sąd wyznaczył spółce termin 14 dni na uzupełnienie braków w składzie zarządu, które zapewnią jej możliwość działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odpis orzeczenia doręczono Spółce 27 sierpnia 2020 r. Do dnia dzisiejszego posiedzenia nie wpłynęła do Sądu informacja o podjętych czynnościach, w tym dopełnieniu nałożonego na Spółkę obowiązku. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ Spółka nie jest reprezentowana w należyty sposób, a braki w tym zakresie, pomimo wyznaczenia odpowiedniego terminu, nie zostały uzupełnione. Skarga została podpisana przez GB, który objęty jest zakazem pełnienia funkcji reprezentacyjnych w spółce na podstawie art. 18 Kodeksu spółek handlowych. Przedłożony do akt odpis aktualny w Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) dotyczył innej spółki niż ta, od której pochodzi skarga (nie uzupełniono zatem skutecznie braku formalnego skargi), przez co prawo reprezentacji nie zostało wykazane, jak tego wymaga art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.". Z danych z KRS dotyczących Spółki wynikało natomiast, że nie posiada ona aktualnie obsadzonego organu – zarządu. Wobec tego postanowieniem z 11 sierpnia 2020 r., mając na uwadze postanowienia przepisów art. 31 § 1 i art. 58 § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił wyznaczyć Spółce termin 14 dni na uzupełnienie braków w składzie zarządu, czego jednak nie dopełniono. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada osobowość prawną, a braki w składzie organu nie pozbawiają jej zdolności sądowej ani zdolności procesowej (art. 25 § 1 i art. 26 § 1 p.p.s.a.), ale powołana ustawa wymaga, aby podmiot korporacyjny, taki jak osoba prawna, miał należycie obsadzony organ uprawniony do jej reprezentowania. Brak w składzie organu jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiający jego działanie, stanowi podstawę odrzucenia skargi, o której mowa w na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Na marginesie Sąd zauważa ponadto, że gdyby powyższa okoliczność nie miała miejsca (gdyby braki w składzie zarządu uzupełniono), to skargę należałoby uznać za niedopuszczalną z przyczyn wywiedzionych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie, toczyło się w trybie określonym w Ordynacji podatkowej. Po wniesieniu odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [.] z [.] sierpnia 2019 r. Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie podania przez osobę upoważnioną do reprezentacji Spółki, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. W następstwie organ odwoławczy uznał, że nie zostały one skutecznie uzupełnione i pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Wydane postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o środkach zaskarżenia, jakie służą stronie postępowania, tj. zażaleniu, które należało wnieść do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.]. Zamiast skorzystać z tego środka prawnego Spółka zdecydowała o wystąpieniu ze skargą. Jej rozpoznanie przez Sąd nie jest jednak możliwe, ponieważ skarga została wniesiona z uchybieniem art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie do powołanych przepisów, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skargę niedopuszczalną Sąd obowiązany jest odrzucić, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W myśl art. 228 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania; 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222 (nie zawiera zarzutów). Postanowienia w tych kwestiach są ostateczne. Powołany art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej odnosi się tylko do jednego wymagania formalnego odwołania, tj. zarzutów, które powinno zawierać. Inne uchybienia wymaganiom formalnym podlegają uzupełnieniu w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy obowiązany jest wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W myśl art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, na postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia przysługuje zażalenie. Regulacje te, z mocy art. 235 i art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej, znajdują w toku postępowania odwoławczego zastosowanie także do odwołania. Z powyższego wynika, że na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, z przyczyn innych niż określone w art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, przysługuje stronom zażalenie, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Należało je wnieść do tego samego organu i dopiero postanowienie wydane w następstwie rozpoznania zażalenia jest tym, które w myśl art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może być przedmiotem skargi. Zażalenie takie nie stanowi od strony formalnoprawnej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przez co w postępowaniu sądowym nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 52 § 3 p.p.s.a., który dopuszcza bezpośrednie wniesienie skargi do sądu, gdy stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję (ale już nie postanowienie), z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wyczerpaniem opisanego trybu skargowego oznacza przedwczesność skargi i jej niedopuszczalność. Rodziłoby to konieczność wydania przez Sąd postanowienia o jej odrzuceniu z takiej przyczyny. Z powodu odrzucenia skargi, stosownie do art. 222 p.p.s.a., nie wzywano spółki do uiszczenia wpisu.