I SA/Sz 621/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego G.G. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zaległości podatkowych oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz doradcy podatkowego G.G. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] złotych ([...] ) powiększona o kwotę [...] zł ([...] ) stanowiącą 23% podatku VAT. UZASADNIENIE Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 sierpnia 2014 r. ustanowiono dla skarżącej doradcę podatkowego z urzędu w sprawie. Na tej podstawie Krajowa Izba Doradców Podatkowych wyznaczyła w dniu 13 października 2014 r. doradcę podatkowego G.G. pełnomocnikiem skarżącej. Pełnomocnik skarżącej złożył w sprawie pismo procesowe – uzupełnienie skargi i reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r., wniósł o zasądzenie na rzecz Mocodawczyni kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 czerwca 2015 r.) oddalił skargę K.K. Sąd wskazał, że wniosek o przyznanie kosztów nie zawierał oświadczenia, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z dnia 11 lutego 2011 r.). W dniu 9 lipca 2015 r. (data nadania pisma) doradca podatkowy G.G. przedłożył do wiadomości Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku wraz z dowodem jej nadania na adres skarżącego. Pełnomocnik złożył jednocześnie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczył, że przedmiotowe koszty nie zostały opłacone w całości, ani w części. Przedmiotową opinię pełnomocnik z urzędu doręczył skarżącej w dniu 4 lipca 2015 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. przyznał doradcy podatkowemu G.G. wynagrodzenie w wysokości [...] zł wskazując na § 3 ust. 1 pkt 2 ww rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości tj. na postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie [...] zł oraz w kwocie [...] zł wskazując na § 3 ust. 2 lit. 2 ww rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości tj. na sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Doradca podatkowy złożył od ww. postanowienia sprzeciw, wnosząc o wydanie przez Sąd postanowienia w sposób odpowiadający regulacjom, które powinny mieć zastosowanie w danym stanie faktycznym, tj. o przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] zł podwyższonego o stawkę podatku obowiązującą w dniu orzekania, tj. [...] zł. Zarzucił naruszenie: - art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") oraz - §3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153), poprzez bezpodstawne zastosowanie, - §3 ust. 1 pkt 1 lit f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w związku z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) poprzez brak zastosowania w sprawie. W uzasadnieniu wyjaśnił, powołując się na przepis art. 231 p.p.s.a., że w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania podatkowe zmarłego ojca przedmiotem zaskarżenia były bez wątpienia należności pieniężne. Pełnomocnik powołał się przy tym na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzające, że w sprawie w której zaskarżono decyzję, którą określono zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2009 r. zmarłego podatnika oraz orzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako spadkobiercy, przedmiotem rozstrzygania objęta była należność pieniężna; organ określił wysokość zobowiązań zmarłego podatnika (postanowienia z dnia 8 maja 2015 r. I FZ 153/15; z 13 października 2015 r. II GZ 541/15; z dnia 2 października 2014 r. I FZ 285/14). W ocenie pełnomocnika błędnym jest ustalenie wynagrodzenie doradcy podatkowego jedynie w oparciu o przepis "§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości". Jego zdaniem wynagrodzenie doradcy podatkowego powinno zostać ustalone w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f, §3 ust. 1 pkt 2 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że powyższe znajduje potwierdzenie w samym skarżonym postanowieniu, które zostało wydane w przedmiocie "określenia wysokości zaległości podatkowych oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkodawcy." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu wniesiony został sprzeciw utraciło moc. Złożony przez doradcę podatkowego wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlegał zatem rozpatrzeniu przez Sąd. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do doradców prawnych zasady powyższe zostały uregulowane w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. Stosownie do treści § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści ww. przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl, a także w adekwatnym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998 r., II CKN 687/98, OSNC 1999, nr 3, poz. 63) co ma miejsce w niniejszej sprawie. Z kolei za sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej należało przyznać stosowne wynagrodzenie według stawek określonych w § 3 ust. 2 lit. 2 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którym wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam doradca podatkowy - 75% tej kwoty, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł. Zatem wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie wynosi [...] zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało przyznać stosowne wynagrodzenie według stawek określonych w powołanych wyżej przepisach rozporządzenia ([...] zł), podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Z tych względów, należało na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 lit. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, orzec jak w sentencji.