III Ca 17/20
Sądy powszechne2020-11-12
Sygnatura
III Ca 17/20
Data orzeczenia
2020-11-12
Rodzaj
REASONS
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>Sygn. akt III Ca 17/20</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2019 r. w sprawie III C 331/18 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w pkt 1 nakazał <span class="anon-block">T. W.</span> opróżnienie <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">Ł.</span> na <span class="anon-block">ul. (...)</span> <br/>wraz z mieniem; w pkt 2 ustalił, iż <span class="anon-block">T. W.</span> przysługuje prawo do lokalu socjalnego; w pkt 3 wstrzymał wykonanie orzeczenia w pkt 1 do chwili złożenia przez Miasto <span class="anon-block">Ł.</span> oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oraz orzekł o kosztach procesu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wyrok – k. 100)</em>
</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowiły następujące ustalenia faktyczne:</span>
</p>
<p>Powód <span class="anon-block">M. W.</span>, jego żona <span class="anon-block">H. W.</span> i syn <span class="anon-block">T. W.</span> są najemcami <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego numer (...)</span> położonego w <span class="anon-block">Ł.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>.</p>
<p>Pozwany nadużywa alkoholu. Wówczas pomiędzy <span class="anon-block">M. W.</span> i <span class="anon-block">T. W.</span> dochodzi do awantur, gdy powód zwraca pozwanemu uwagę. Ma również pretensje do syna, że ten nie płaci na mieszkanie. Strony nie rozmawiają ze sobą. W okresie pomiędzy 23 czerwca 2018 r. a 12 marca 2019 r. w mieszkaniu stron miały miejsce cztery interwencje Policji. W dwóch przypadkach zakończyły się one umieszczeniem pozwanego <br/>w izbie wytrzeźwień.</p>
<p>Dzielnicowy <span class="anon-block">P. P.</span> wielokrotnie odwiedzał mieszkanie stron. Przyczyną wizyt były skargi powoda, który wskazywał, że jego syn nadużywa alkoholu. Podczas tych wizyt <span class="anon-block">H. W.</span> informowała dzielnicowego, że to powód wszczyna awantury, gdy syn pije alkohol. Pozwany zachowuje się poprawnie względem matki, nie jest z nią skonfliktowany.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 15 maja 2018r. umorzono dochodzenie w sprawie o znęcanie się psychiczne i fizyczne przez <span class="anon-block">T. W.</span> nad <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">H. W.</span> w okresie od nieustalonego dnia września 2017r. do 18 kwietnia 2018r. – z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa.</p>
<p>
<span class="anon-block">T. W.</span> ma obecnie 54 lata. Nie ma możliwości zamieszkania w innym lokalu. Ma podejrzenie nowotworu jelita grubego. <span class="anon-block">T. W.</span> nie korzysta z pomocy społecznej. Od dnia 24 sierpnia 2017r. jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa <br/>do zasiłku. Nie pobiera emerytury ani renty.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</span>
</p>
<p>Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy powołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 13;art. 13 ust. 1)">art. 13 ust. 1 ustawy z dnia <br/>21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a>, zgodnie z którym, jeżeli lokator wykracza w sposób rażący <br/>lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu <br/>i nakazanie jego opróżnienia.</p>
<p>Jak wynikało ze zgromadzonego materiału dowodowego pozwany w sposób uporczywy wykraczał przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie <br/>z lokalu przez inne osoby w nim zamieszkałe. Polegało to na nadużywaniu alkoholu przez pozwanego i uchylaniu się przez niego w partycypowaniu w kosztach utrzymania lokalu.</p>
<p>Mając na względzie fakt, że pozwany jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, Sąd, na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 5 cytowanej ustawy, orzekł, że przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego i na podstawie art. 14 ust. 6 cytowanej ustawy wstrzymał wykonanie orzeczenia do chwili złożenia przez Miasto <span class="anon-block">Ł.</span> oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Apelację od powyższego wyroku wniósł interwenient uboczny</span>, skarżąc wyrok <br/>w części ustalającej, iż pozwanemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego oraz wstrzymującej wykonanie orzeczenia w części nakazującej pozwanemu opróżnienie lokalu mieszkalnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów</a> i przyznanie pozwanemu prawa do lokalu socjalnego <br/>w sytuacji, gdy pozwany wykracza w sposób rażący i uporczywy przeciwko porządkowi domowemu. Pozwany wniósł o zmianę wyroku i orzeczenie o braku uprawnienia pozwanego do lokalu socjalnego.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(apelacja – k. 110-110v)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na apelację <span class="anon-block">T. W.</span> wystąpił o oddalenie powództwa <br/>i zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanemu z urzędu. Pełnomocnik z urzędu pozwanego podniósł, iż to powód od zawsze stosował przemoc w stosunku <br/>do pozwanego. Przyznanie na jego rzecz lokalu socjalnego daje mu nadzieję na rozpoczęcie nowego życia z dala od powoda.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(odpowiedź na apelację – k. 134-136) </em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja była zasadna.</p>
<p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 13;art. 13 ust. 1)">art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> (Dz. U. nr 71 poz. 733 <br/>ze zm.), jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator <br/>lub właściciel innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia.</p>
<p>Zgodnie z ust. 2, współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.</p>
<p>W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14)">art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów</a> wymieniono przesłanki przyznania osobie eksmitowanej prawa do lokalu socjalnego. Zgodnie przy tym <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 5)">art. 14 ust. 5</a>, sąd może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, w szczególności jeżeli nakazanie opróżnienia następuje z przyczyn, o których mowa <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 13)">art. 13</a>.</p>
<p>W art. 16 powołanej ustawy przewidziano ochronę eksmitowanych w okresie <br/>od 1 listopada do 31 marca roku następnego włącznie.</p>
<p>Jak stanowi natomiast art. 17 ust. 1, przepisów art. 14 i art. 16 nie stosuje się, <br/>gdy powodem opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie <br/>w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.</p>
<p>Jak wskazuje się w piśmiennictwie, między <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 14 ust. 5 a;art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 14 ust. 5 a art. 17 ust. 1</a> zachodzi niespójność będąca skutkiem nowelizacji z 31 sierpnia 2011 r. (Dz.U. poz. 1342), która poszerzyła krąg osób pozbawionych ochrony wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14;art. 16;art. m)">art. 14 i 16, m</a>.in. o osoby wykraczające w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, niewłaściwie się zachowujące i czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku<strong>
<!-- -->. </strong>Z zestawienia treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 13;art. 13 ust. 2;art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 13 ust. 2 i art. 17 ust. 1</a> wynika, że uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu może być przyznane tym eksmitowanym współlokatorom, których rażąco naganne postępowanie nie spełnia ani przesłanki stosowania przemocy w rodzinie, <br/>ani nie wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, <br/>ani nie czyni uciążliwym korzystania z innych lokali w budynku. Zbiór takich sytuacji jest bardzo ograniczony [<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 ()">Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy <br/>i o zmianie Kodeksu cywilnego</a>. Komentarz. red. prof. ucz. UW dr hab. <span class="anon-block">K. O.</span>, Rok: 2020, Wydanie: 8, <span class="anon-block">L.</span>].</p>
<p>W niniejszej sprawie, jak wskazał Sąd Rejonowy w treści uzasadnienia orzeczenia, podstawą orzeczenia eksmisji było uporczywe wykraczanie przez pozwanego przeciwko porządkowi domowemu, co czyniło uciążliwym korzystanie z lokalu przez inne osoby w nim zamieszkałe. Zgodnie zatem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust 1 ustawy o ochronie praw lokatorów</a> przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 14)">art. 14</a> nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy podziela przy tym ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy. Niewątpliwie pozwany nadużywa alkoholu <br/>i nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, pomimo, że nie jest osobą niedołężną czy też chorą w stopniu uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia. Ponadto w odpowiedzi na pozew <span class="anon-block">T. W.</span> wskazał, iż dorywczo pracuje. Posiada przy tym niewątpliwie środki <br/>na regularne nabywanie i spożywanie alkoholu, co potwierdza, iż jest osobą zdolną <br/>do podjęcia zatrudnienia. Gdyby nawet uznać, iż Sąd Rejonowy mógł rozpatrywać prawo pozwanego do lokalu socjalnego (co wyklucza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów</a>), nie zachodziły przesłanki do fakultatywnego przyznania pozwanemu lokalu socjalnego, biorąc pod uwagę dotychczasowe korzystanie przez niego z lokalu oraz sytuację materialną i rodzinną, która jest wynikiem obranej przez niego drogi życiowej.</p>
<p>W tym stanie faktycznym należało orzec jak w sentencji.</p>
</div>