II FZ 644/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 631/10 odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 631/10 w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 631/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił T. J. sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 marca 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 16 maja 2011 r. WSA w Gliwicach oddalił skargę T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 marca 2010 r. W dniu 19 maja 2011 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego złożył pismo z dnia 21 października 2010 r., już wcześniej złożone do akt sprawy. W dalszej kolejności, z uwagi na fakt, że powyższe pismo z dnia 19 maja 2011 r. nie zostało uznane za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący i jego pełnomocnik złożyli w dniu 10 czerwca 2011 r. wnioski o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2011 r. Jednocześnie dopełnili uchybionej czynności w postaci złożenia prawidłowo sformułowanych wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2011 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FZ 431/11 oddalił zażalenie pełnomocnika skarżącego wniesione na wskazane wyżej postanowienie. Odmawiając sporządzenia uzasadnienia wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 23 maja 2011 r. Wobec tego, że prawidłowo sformułowane wnioski skarżącego i pełnomocnika skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożone zostały w dniu 10 czerwca 2011 r., tj. po upływie ustawowego terminu, czynność ta była bezskuteczna. W zażaleniu na wskazane rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji T. J. wniósł o jego uchylenie i nakazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2011 r. został nadany w dniu 10 czerwca 2011 r., gdy tymczasem wniosek taki został złożony w dniu 19 maja 2011 r. i wpłynął do sądu w terminie. Ponadto zarzucił naruszenie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., poprzez zaniechanie wezwania do usunięcia braków pisma procesowego, zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia, w sytuacji gdy z pism nadanych w dniu 19 maja 2011 r. wynikało wyraźnie żądanie sporządzenia uzasadnienia, a co najwyżej było ono objęte wadami formalnymi, usuwalnymi w trybie wskazanego przepisu. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że z zestawienia tych pism, tj. pisma obejmującego treść bezprzedmiotową i załącznika (potwierdzenia wpłaty opłaty sądowej) odwołującego się do sporządzenia uzasadnienia, wyraźnie wynikało żądanie sporządzenia (uzyskania) uzasadnienia. Z elementów konstrukcyjnych pisma strony wymienionych w art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo pełnomocnika zawierało: - oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, - oznaczenie sygnatury akt, - imię i nazwisko i strony i jej pełnomocnika; - osnowę wniosku; Pismo nie zawierało natomiast oznaczenia jego rodzaju i - ewentualnie podpisu pełnomocnika, o ile przyjmie się, że żądanie sporządzenia uzasadnienia wynikało tylko z załącznika, a nie pisma ujmowanego jako całość (pismo + załącznik). Oba te braki są jednak brakami usuwalnymi, co do których usunięcia Sąd winien pełnomocnika wezwać w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zważywszy sytuację procesową treść osnowy wniosku - niezależnie od użytych form gramatycznych i składniowych - była oczywista. Jeżeli natomiast użyte zwroty i miejsce ich użycia (załącznik) wywoływały jakiekolwiek wątpliwości, to Sąd winien zwrócić się do pełnomocnika do ich sprecyzowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 46 § 1 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników. Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy prawa. Każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma. Osnowa wniosku lub oświadczenia to merytoryczna treść, jaką wniosek lub oświadczenie zawiera, z której wynika, jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu, jeżeli nie spełnia określonych warunków formalnych. Chodzi tu o warunki ogólne przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu (art. 46 p.p.s.a.), jak i warunki formalne szczególne przewidziane tylko dla niektórych pism (np. skargi o wznowienie postępowania - art. 279 p.p.s.a.). Za braki formalne pisma podlegające usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy uznać m. in. brak określenia strony przeciwnej, brak podpisu strony, brak odpisów. Strona nie powinna się jednak czuć zwolniona z obowiązku precyzyjnego formułowania swych wniosków i oświadczeń. Należy w szczególności pamiętać, że nawet w drodze najbardziej rozszerzającej wykładni pisma, nie podobna przypisać stronie niejako ex post intencji nieznajdujących żadnego odzwierciedlenia w treści tego pisma, także jeśli uczyni to sama strona (por. postanowienie SN z dnia 8 grudnia 1997 roku, III CKN 289/97, OSNC 1998/5/90). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec niebudzącej wątpliwości treści pisma profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej z dnia 21 października 2010 r., nadanego na adres Sądu pierwszej instancji w dniu 19 maja 2011 r., w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał stan faktyczny wypełniający dyspozycję art. 49 § 1 p.p.s.a. Analizowane pismo nie zawierało żądania doręczenia wyroku z uzasadnieniem i w drodze później podejmowanych czynności nie można mu było przypisać (nadać) takiej treści. Wniosek z dnia 10 czerwca 2011 r. był natomiast bezskuteczny, jako wniesiony po upływie terminu ustawowego. Odnosząc się do argumentów zażalenia należy również wskazać, że umieszczenie na blankiecie wpłaty w tytule przelewu informacji, że wpłata ta dotyczy, jak to miało miejsce w niniejszym przypadku, opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia, nie jest równoznaczne z dokonaniem czynności, w związku z którą opłata jest uiszczana. Stwierdzić wypada, że choć wniosek o sporządzenieuzasadnienia nie wymaga formularza, to niewątpliwie wymaga złożenia go w wymaganej prawem formie, a zatem w zgodzie z warunkami określonymi w przepisach art. 46 – 47 p.p.s.a. Blankiet wpłaty jaki jest składany do akt sprawy stanowi jedynie potwierdzenie dokonania opłaty za określoną czynność sądową, lecz jej nie zastępuje. Nie jest też rzeczą sądu dociekanie, czy strona skarżąca uiszczając opłatę pamiętała o złożeniu wniosku, ponieważ tylko strona decyduje o dokonywanych czynnościach procesowych. Stąd też argumentacja zażalenia również w tym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.