II K 1028/19

<table> <colgroup> <col width="32"/> <col width="9"/> <col width="44"/> <col width="87"/> <col width="66"/> <col width="33"/> <col width="44"/> <col width="93"/> <col width="16"/> <col width="125"/> <col width="61"/> <col width="110"/> </colgroup> <tr> <td colspan="12"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->wyroku z dnia 2 listopada 2020 r.</strong> </p> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="8"> <p>Formularz UK 1</p> </td> <td colspan="2"> <p>Sygnatura akt</p> </td> <td colspan="2"> <p>II K 1028/19</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.USTALENIE FAKTÓW</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p>1.1.  <strong> <!-- -->Fakty uznane za udowodnione </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>1.1.</p> </td> <td colspan="2"> <p> <span class="anon-block">P. R.</span> </p> </td> <td colspan="8"> <p>Oskarżony <span class="anon-block">P. R.</span> był ojcem <span class="anon-block">M. R.</span>, <span class="anon-block">urodzonego w dniu (...)</span> Syn oskarżonego mieszkał z jego byłą partnerką <span class="anon-block">E. B.</span>. Ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Legionowie z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt III RC 15/04 oskarżony zobowiązał się do łożenia alimentów na rzecz syna w kwocie po 400 złotych miesięcznie. Oskarżony od dnia 22 czerwca 2018 r. nie łożył tych alimentów w uzgodnionych kwotach, egzekucja była bezskuteczna. Oskarżony w tym czasie był zdrowy i zdolny do pracy, pracował dorywczo, zarabiał nieustaloną kwotę miesięcznie, miał na utrzymaniu ponadto młodszego o 3 lata od uprawnionego syna, na którego powinien płacić 200 złotych alimentów miesięcznie. W okresie od dnia 22 czerwca 2018 r. do dnia 6 czerwca 2019 r. oskarżony wpłacił Komornikowi na poczet alimentów na rzecz syna <span class="anon-block">M.</span> kwoty:</p> <p>- 50 złotych w dniu 13.09.2018 r.,</p> <p>- 50 złotych w dniu 6.11.2018 r.,</p> <p>- 50 złotych w dniu 12.12.2018 r.,</p> <p>- 100 złotych w dniu 17.01.2019 r.,</p> <p>- 142,85 złotych w dniu 22.01.2019 r.,</p> <p>- 50 złotych w dniu 5.03.2019 r.,</p> <p>- 100 złotych w dniu 26.04.2019 r.,</p> <p>- 100 złotych w dniu 3.06.2019 r.</p> <p>Syn oskarżonego <span class="anon-block">M. R.</span> pozostawał na wyłącznym utrzymaniu jego matki, która utrzymywała się z prowadzenia gabinetu kosmetycznego, ale nie uzyskiwała znacznych dochodów i otrzymywała świadczenie alimentacyjne i socjalne. Uchylanie się oskarżonego naraziło uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione</em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty </em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p>Oskarżony był ojcem <span class="anon-block">M. R.</span> i miał na jego rzecz łożyć alimenty w kwotach po 400 złotych miesięcznie.</p> <p>Oskarżony uchylał się od łożenia tych alimentów w okresie od dnia 22 czerwca 2018 r. do dnia 6 czerwca 2019 r.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Wiarygodna część wyjaśnień oskarżonego,</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">E. B.</span>,</p> <p>Odpis ugody.</p> <p>Wiarygodna część wyjaśnień oskarżonego,</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">E. B.</span>,</p> <p>Karta rozliczeniowa.</p> </td> <td> <p>-k.87,190v,</p> <p>-k.9,199v,</p> <p>-k.4.</p> <p>-k.87,190v,</p> <p>-k.9,199v,</p> <p>- k.49-53.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p>1.2.  <strong> <!-- -->Fakty uznane za nieudowodnione </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Lp.</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td colspan="8"> <p> <em> <!-- -->Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>1.2.</p> </td> <td colspan="2"> <p> <span class="anon-block">P. R.</span> </p> </td> <td colspan="8"> <p>Czyn z aktu oskarżenia, przy przyjęciu, że uprawniony został narażony na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione </em> </p> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Dowód </em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Numer karty</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> <p>Niemożność wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego.</p> </td> <td colspan="4"> <p>Niewiarygodna część wyjaśnień oskarżonego.</p> </td> <td> <p>k.84,190v.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.OCena DOWOdów</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p>1.1.  <strong> <!-- -->Dowody będące podstawą ustalenia faktów </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 1.1</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach uznania dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>1.1.</p> </td> <td colspan="2"> <p>Wyjaśnienia oskarżonego w wiarygodnej części.</p> <p>Zeznania <span class="anon-block">E. B.</span>.</p> <p>Opinia sądowo-psychiatryczna (k.108-111).</p> <p>Dokumenty w postaci:</p> <p>- ugody (k.4),</p> <p>- karta rozliczeniowa (k.49-53)</p> <p>- dokumentacja lekarska (k.173).</p> </td> <td colspan="7"> <p>Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego w tej części, w której podał, że był ojcem <span class="anon-block">M. R.</span>, był zobowiązany płacić alimenty na jego rzecz, ale też utrzymywał dziecko z kolejnego związku i nie miał stałej pracy. Ta część wyjaśnień oskarżonego znajduje bowiem potwierdzenie w zeznaniach <span class="anon-block">E. B.</span> (k.9,199v) i treści ugody (k.4), a także karcie rozliczeniowej (k.49-53).</p> <p>Zeznania matki pokrzywdzonego zasługują na wiarygodność, gdyż są logiczne, rzeczowe i znajdują potwierdzenie w wiarygodnej części wyjaśnień oskarżonego, treści ugody (k.4) i karcie rozliczeniowej (k.49-53).</p> <p>Opinia sądowo-psychiatryczna została uznana za podstawę ustalenia stanu faktycznego, gdyż jest jasna i pełna, została sporządzona przez specjalistów z dziedziny zdrowia psychicznego i jego zaburzeń oraz nie była kwestionowana przez strony.</p> <p>Wskazane obok dokumenty zostały uznane za podstawę ustaleń faktycznych, gdyż zostały sporządzone przez powołane do tego osoby, ich autentyczność nie budzi wątpliwości i strony ich nie kwestionowały. Należy zwrócić uwagę, że dokumentacja lekarska złożona przez oskarżonego wskazuje, że oskarżony złamał kostkę boczną w sierpniu 2020 r., a zatem po upływie prawie roku od zakończenia okresu wskazanego w akcie oskarżenia. Oskarżony nie przedstawił natomiast dokumentacji lekarskiej, z której by wynikało, że nie mógł wykonywać pracy w okresie wskazanym w akcie oskarżenia.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p>1.2.  <strong> <!-- -->Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów<br/>(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Dowód</em> </p> </td> <td colspan="7"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>1.2</p> </td> <td colspan="2"> <p>Niewiarygodna część wyjaśnień oskarżonego</p> </td> <td colspan="7"> <p>Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części, w której podał, że nie płacił alimentów z przyczyn od siebie niezależnych, gdyż są w tej części nielogiczne, nierzeczowe oraz pozostają w sprzeczności z zeznaniami <span class="anon-block">E. B.</span> i kartą rozliczeniową (k.49-53). Oskarżony wiedział ile wynosiły alimenty, wiedział zatem ile pieniędzy musiał zarobić by przy uwzględnieniu wydatków i kosztów własnego utrzymania przesłać kwotę 400 złotych na rzecz syna miesięcznie. Oskarżony w tym czasie był zdrowy, zdolny do pracy, miał na utrzymaniu jedno dziecko z kolejnego związku. Oskarżony w okresie od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. dokonał 8 wpłat, których suma wyniosła 542,85 zł, czyli około 1,3 świadczenia miesięcznego. Stan zdrowia oskarżonego nie uniemożliwiał mu wykonania pracy pozwalającej na zarobienie pieniędzy potrzebnych do spłaty alimentów i wystarczających do utrzymania, choć z pewnością miał ograniczoną zdolność podjęcia zatrudniania adekwatnego do spłaty alimentów na rzecz obu synów, gdyż nie miał wyuczonego zawodu.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> </td> <td colspan="4"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>☐</p> </td> <td colspan="4"> <p>1.3.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem</p> </td> <td colspan="4"> <p>I. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1 i 1 a k.k.</a> </p> </td> <td colspan="3"> <p> <span class="anon-block">P. R.</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <em> <!-- -->Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p>Oskarżony był ojcem <span class="anon-block">M. R.</span>, wiedział, że syn pozostawał na utrzymaniu jego byłej partnerki, ponadto znał wysokość alimentów, wiedział zatem ile musiał zarobić pieniędzy, by przekazać na rzecz syna kwotę odpowiadającą zasądzonym alimentom.</p> <p>Podkreślić należy, że była partnerka oskarżonego utrzymywała się z prowadzenia działalności gospodarczej i świadczeń socjalnych. W tym czasie oskarżony musiał mieć dochody, skoro był w stanie przeżyć i zaspakajać swoje potrzeby. Gdyby syn oskarżonego musiał liczyć tylko na jego pomoc, nie zaspokoiłby nawet podstawowych potrzeb. Przemawia to więc za uznaniem, iż uprawniony do alimentacji znajdował się w sytuacji narażenia na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W wyżej wymienionym okresie uchylania się od łożenia alimentów oskarżony mógł świadczyć pracę, miał możliwości zarobkowania. Przekazywane kwoty na rzecz alimentów czterokrotnie wyniosły 1/8 alimentów, a czterokrotnie 1/4 uzgodnionej sumy, przy czym oskarżony przekazał je 8 razy w ciągu 12 miesięcy ujętych w akcie oskarżenia (k.49-53). Jak wskazano wyżej oskarżony w okresie z aktu oskarżenia wpłacił na rzecz alimentów łącznie 542,85 złotych, a średnia miesięczna wpłat wyniosła około 45 złotych. Niewątpliwie wysokość i częstotliwość wpłat przemawia za uznaniem, że oskarżony nie spłacał ich w kwotach wystarczających na zaspokojenie potrzeb życiowych.</p> <p>Należy zwrócić uwagę, że istota przestępstwa niealimentacji polega na tym, że niemożność zaspokojenia potrzeb życiowych następuje na skutek uchylania się od obowiązku opieki przez jedną z osób zobowiązanych, nawet jeśli uprawniony ma zaspokojone wszystkie podstawowe potrzeby na skutek zwiększonego wysiłku innej osoby lub instytucji publicznych. W tej sytuacji nie można uznać, że utrzymywanie syna oskarżonego przez jego matkę zwalniało oskarżonego z obowiązku alimentacyjnego. Niewątpliwie natomiast zdolności zarobkowe oskarżonego były zmniejszone, przez to, że nie miał stałej pracy, ale jego sprawność fizyczna nie była istotnie ograniczona, a decydując się na powiększenie kolejnej rodziny wiedział jak to wpłynie na jego zdolność do wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna <span class="anon-block">M.</span>.</p> <p>Czyn oskarżonego powinien być uznany za występek stypizowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1a k.k.</a>, gdyż uchylał się od łożenia alimentów, określonych orzeczeniem Sądu, zaległość alimentacyjna przekroczyła 3-krotność miesięcznych świadczeń, wskutek czego jego syn został narażony na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Oskarżony</em> </p> </td> <td> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia <br/>z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="2"> <p> <em> <!-- -->Punkt z wyroku odnoszący się <br/>do przypisanego czynu</em> </p> </td> <td colspan="6"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <span class="anon-block">P. R.</span> </p> </td> <td> <p>I.</p> </td> <td colspan="2"> <p>6 miesięcy ograniczenia wolności</p> </td> <td colspan="6"> <p>Oskarżony ma 47 lat, jest rozwodnikiem, zdobył wykształcenie podstawowe, ma na utrzymaniu dwóch synów obecnie w wieku 15 i 18 lat, nie był karany, jedno postępowanie karne wobec niego warunkowo umorzono, za przestępstwa podobne (k.145).</p> <p>Jednym z podstawowych celów kary jest przekonanie oskarżonego i ogółu społeczeństwa, że popełnienie przestępstw nie jest opłacalne i wiążą się z tym różnego rodzaju represje i ewentualnie konieczność naprawienia wyrządzonej szkody. Celem kary jest także kształtowanie w społeczeństwie szacunku dla norm prawnych i słusznych interesów innych osób oraz wskazywanie, że reguły współżycia społecznego wykluczają dopuszczalność uchylania się od utrzymania osób najbliższych.</p> <p>Niewątpliwie okolicznościami obciążającymi jest brak wpłat ze strony oskarżonego na rzecz syna w kwotach choćby zbliżonych do połowy należności w okresie ujętym zarzutem, działanie umyślne i narażenie uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz stosunkowo długi okres uchylania się od łożenia alimentów. Okolicznościami łagodzącymi są niekaralność (k.145), problemy psychiczne związane z ograniczoną chwiejnością afektywną (k.108-111) i dokonane wpłaty (k.49-53).</p> <p>Karą adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oraz zdolną spełnić swe cele prewencji indywidualnej i ogólnej za przestępstwo uchylania się przez oskarżonego od łożenia alimentów na rzecz syna powinna być kara 6 miesięcy ograniczenia wolności. Biorąc pod uwagę brak stałej pracy, Sąd uznał, że oskarżony powinien wykonać tą karę poprzez świadczenie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Adekwatne do sytuacji życiowej i osobistej oskarżonego powinno być wykonywanie tej pracy przez 30 godzin miesięcznie.</p> <p>Obowiązek alimentacyjny nadal nie wygasł i oskarżony powinien go wykonywać, przez co wzmocnione zostanie wychowawcze oddziaływanie kary i zabezpieczone będą interesy pokrzywdzonego.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.6. inne zagadnienia</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <em> <!-- -->W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, <br/>a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p>----------------</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.KOszty procesu</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p> <em> <!-- -->Punkt rozstrzygnięcia z wyroku</em> </p> </td> <td colspan="9"> <p> <em> <!-- -->Przytoczyć okoliczności</em> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> <p>II.</p> <p>III.</p> </td> <td colspan="9"> <p>Oskarżony nie ma stałej pracy, a po uprawomocnieniu się wyroku może wykonywać pracę na cele społeczne, ponadto powinien spłacać alimenty, a obowiązek alimentacyjny trwać będzie jeszcze do 7 lat, jeśli nie ulegną zmianie okoliczności faktyczne ani prawne sprawy.</p> <p>Obrońca z urzędu wykonała swoje obowiązki, lecz nie uzyskała wynagrodzenia, stąd Sąd zasądził na jej rzecz odpowiednią kwotę.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> <p> <strong> <!-- -->1.Podpis</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> </td> </tr> </table>