II FZ 2060/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 406/14, w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (dalej: "WSA") z dnia 2 czerwca 2010 r., Sąd pierwszej instancji przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata K. K. kwotę 73,80 zł, w tym 13,80 zł podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wchodzące w skład tych kosztów wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie, WSA ustalił biorąc pod uwagę stawkę określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 6 pkt 1 i 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461, dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie z powołanym przepisem (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a"), stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6. Natomiast zgodnie z § 6 pkt 1 stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł – 60 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 2 i zasądzenie na rzecz adw. K, K. kwoty 240 zł plus należny podatek od towarów i usług tj. 55, 20 zł, łącznie 295,20 zł. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie, podczas, gdy sprawa rozpoznawana przez Sąd nie dotyczy sporu o wysokość należnego podatku lecz kwestię podmiotową, a to właściwych osób zobowiązanych do płacenia podatku; - art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, poprzez przyjęcie, że sprawa dotyczy kwestii spornej wysokości zobowiązania pieniężnego, podczas, gdy sprawa dotyczy podmiotów zobowiązanych do płacenia należności podatkowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż WSA błędnie uznał, że w sprawie przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna. W ocenie autora zażalenia, przedmiotem zaskarżenia w sprawie była kwestia podmiotów – osób wpisanych w decyzji jako zobowiązanych do płacenia należności podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodne z ogólną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zasada ta doznaje ograniczenia w wypadkach określonych w przepisach szczególnych, do których należą m.in. uregulowania dotyczące zwrotu kosztów postępowania między stronami. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego zalicza się m.in. jego wynagrodzenie, które nie może przekroczyć stawek opłat określonych w odrębnych przepisach (art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.), tj. przywołanym powyżej rozporządzeniu. Rozporządzenie przewiduje dwa sposoby ustalania wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji: w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od wartości przedmiotu sprawy (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a", natomiast w pozostałych sprawach wynagrodzenie ustalane jest w stałej kwocie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c"). O tym czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna decyduje jej bezpośredni związek z zaskarżonym aktem. Jak wskazano w postanowieniu NSA z dnia 16 stycznia 2009 r. (sygn. akt. I FSK 1855/08) "bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność". Podobny pogląd NSA wyraził także m.in. w orzeczeniach z dnia 22 grudnia 2008 r. (sygn. akt I FZ 505/08) oraz z dnia 23 września 2008 r. (sygn. akt I FZ 239/08). Wszystkie wymienione wyżej orzeczenia zapadły w sprawach dotyczących ustalenia rodzaju wpisu sądowego, jednak poglądy w nich wyrażone pozostają aktualne, w sprawach dotyczących określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, z uwagi na to samo kryterium ustalenia rodzaju wpisu, jak i ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika. W świetle powyższego należy zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, istotne jest ustalenie, czy akt, który w niniejszej sprawie objęty był skargą do sądu administracyjnego, konkretyzował należność pieniężną. Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (dalej: "SKO") z dnia 7 maja 2014 r., którą wydano w następstwie odwołania od decyzji z dnia 22 stycznia 2014 r. wydanej przez Burmistrza Gminy W., jako organu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji ustalała podatek rolny J. K., M. K. i A. K. w ramach tzw. łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 46 zł na rok 2014 r. Decyzja ta była przedmiotem odwołania do SKO, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Należy podkreślić, iż w decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zawarto rozstrzygnięcie określające wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2008 r. (sygn. akt. I FSK 374/07) "zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a zatem nie może się ograniczyć tylko do kontroli organu pierwszej instancji. Innymi słowy istota tej zasady wyraża się w tym, że każda sprawa jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta; najpierw przez organ pierwszej instancji, a w razie wniesienia odwołania, przez organ drugiej instancji.". Odnosząc ten pogląd na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że SKO ponownie rozpoznało i rozstrzygnęło sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 22 stycznia 2014 r. Prowadzi to do wniosku, iż w treści decyzji organu odwoławczego zawarte były rozstrzygnięcia identyczne z tymi, jakie podjął organ pierwszej instancji, w tym także rozstrzygnięcie ustalające podatek rolny w ramach tzw. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok. W świetle powyższych rozważań, uznać należy, że decyzja SKO była bezpośrednio związana z należnością pieniężną, którą stanowiła kwota ustalonego w podatku rolnym za 2014 r. w wysokości 46 zł. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uwzględnił ten fakt, przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia adwokata biorącego udział w postępowaniu. Podstawą rozstrzygnięcia zasadnie zatem były przepisy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w związku z § 6 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.