II OSK 3187/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 954/17 o odrzuceniu skargi M. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów postanawia: 1) oddalić skargę kasacyjną, 2) oddalić wniosek Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koszalinie z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], w sprawie zajęcia stanowiska co do zgłoszonych przez M. B. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. W skardze na powyższe postanowienie M. B.-B. wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, jako naruszających prawo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 954/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie organu administracji publicznej nie należy do katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., zatem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła M. B. Postanowienie zaskarżyła w całości. Zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nowelizacja P.p.s.a. z dnia 15 sierpnia 2015 r. dotycząca kognicji sądu znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadnie przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego. W oparciu o powyższy zarzut wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, 2. rozpoznanie sprawy na rozprawie, 3. zawieszenie postępowania i zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. z art. 2, 30, 31 ust. 1, 2 i 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 77 ust. 2 Konstytucji w zakresie w jakim umożliwia odrzucenie skargi z powodu braku kognicji sądu w sprawach postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu do spraw w toku, co powoduje przede wszystkim ograniczenie prawa do sądu z pominięciem prawa już nabytego w kwestii tak zasadniczej jak ochrona zdrowia i przymus państwa z tym związany (pozbawia konstytucyjnego uprawnienia bez jakiegokolwiek uzasadnienia). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej w całości ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wbrew stanowisku zajętemu w odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie ma podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Od postanowienia odrzucającego skargę z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika to z art. 173 § 1 P.p.s.a. (patrz: Małgorzata Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WK 2016, pkt 8 do art. 173). Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Przepis ten w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, tj. do dnia 14 sierpnia 2015 r. umożliwiał zaskarżanie do sądu administracyjnego decyzji organów administracyjnych na wszelkie postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Jednakże w wyniku nowelizacji ww. normy prawnej dokonanej art. 2 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. ograniczył kognicję sądu, którą stosuje się do postępowań wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. i w przepisach intertemporalnych brak jest odstępstwa od tej zasady. Z mocy art. 2 ustawy nowelizującej przepis, art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. Celem ustawy nowelizującej było zmodyfikowanie reguł postępowania sądowego, zatem użyte w treści art. 2 ustawy nowelizującej pojęcie "postępowania" oznacza postępowania sądowoadministracyjne. Postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym zarówno z punktu widzenia ustrojowego jak i procesowego stanowi zupełnie odrębny rodzaj procedury niż procedura administracyjna. Znowelizowany przepisy art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r. zatem Sąd pierwszej instancji trafnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wobec braku kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania tej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie wniosek strony o zawieszenie postępowania w tej sprawie i o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. nie ograniczyła standardów ochrony sądowej w stosunku do orzeczeń administracji publicznej. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. wskazano, że postanowienia wierzyciela zapadające w ramach rozpoznania wniesionego zarzutu mają charakter incydentalny. W pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to znaczy postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wprawdzie postanowienia wierzyciela zapadłe w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie podlegają od 15 sierpnia 2015 r. odrębnej kontroli sądu administracyjnego, lecz na mocy art. 135 P.p.s.a. sąd dokonuje ich kontroli w postępowaniu ze skargi na końcowe postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zgodnie bowiem z tym przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Odnosząc się do wniosku skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie należy wyjaśnić, że przepis art. 182 § 1 P.p.s.a. umożliwia rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczności przytoczone w skardze kasacyjnej nie uzasadniają przekazania sprawy do rozpoznania przez trzech sędziów tego Sądu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie należało, mimo wniosku skarżących, skorzystać z możliwości przewidzianej dyspozycją art. 182 § 1 P.p.s.a. i rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 oddalił skargę kasacyjną. Nie zasługuje na uwzględnienie żądanie organu sformułowane jako wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, przy czym w warunkach niniejszej sprawy chodzi o koszty postępowania kasacyjnego. Co prawda skarga kasacyjna została oddalona, ale skargą kasacyjną zaskarżono nie wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę lecz postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę. Nie zostały zatem spełnione przesłanki art. 204 pkt 1 P.p.s.a.