I OZ 466/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 718/22 o odrzuceniu skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 marca 2022 r. nr KOC/815/Op/22 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Pismem z 13 marca 2022 r. P. K. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 1 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego Pismem z 21 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi – przez podpisanie skargi (osobiście w siedzibie sądu, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym). Poinformowano jednocześnie, że każde pismo strony powinno być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Wskazano również, że w niniejszej sprawie podpisem elektronicznym opatrzone zostało jedynie pismo przewodnie, natomiast załączona do niego skarga takiego podpisu nie zawiera. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 24 kwietnia 2022 r. (dowód: upp k.29 akt sąd.), a zatem termin do jego wykonania upływał z dniem 2 maja 2022 r. W dniu 24 kwietnia 2022 r., odpowiedzi na powyższe, do Sądu wpłynęło pismo skarżącej z tej samej daty w formie dokumentu elektronicznego, do którego załączono odpis skargi. Stosownym kwalifikowanym podpisem elektronicznym ponownie podpisane zostało jedynie pismo przewodnie, nie zaś załączona do niego skarga. Postanowieniem z 10 maja 2022 r., I SA/Wa 718/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę, wskazując, że z akt sprawy wynika, że skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła ww. braku formalnego skargi. W dniu 24 kwietnia 2022 r. do Sądu wpłynęło jedynie pismo przewodnie nazwane "skarga". Skarga stanowiąca załącznik do przedmiotowego pisma nie została jednakże podpisana w sposób żądany w wezwaniu z 21 kwietnia 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że nie zrozumiała polecenia Sądu. Podniosła, że Sąd pisze bardzo ogólne wezwania, nie precyzuje dokładnie o jakie skargi pisma chodzi. Skarżąca wskazała, że była przekonana, że wysyła wszystko. Wysłała także pismo pocztą tradycyjną, żeby była pewność, że doszło. Zdaniem skarżącej niedopuszczalne jest, że Sąd każe podpisywać każdą ze stron, nigdzie nie ma takiego zapisu, że jest to obowiązkiem. Pismo wysyła się raz i podpisuje przez profil zaufany. W ocenie skarżącej Sąd nie sprecyzował dokładnie, o jaki dokument chodzi. Skarżąca wyjaśniła, że pisze mnóstwo pism, skarg, różnych odpowiedzi. Nie może być tak, że przez pomyłkę niszczy się uprawnienia obywatela. Skarżąca podniosła, że sprawa jest dla niej bardzo ważna – oczekuje zwrotu pieniędzy przez podmiot, który skarży. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W świetle art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła w dniu 13 marca 2022 r. skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego, oznaczonego datą 13 marca 2022 r., zatytułowanego: "odwołanie od decyzji z dnia 1 marca 2022r", zaś podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod tym właśnie pismem przewodnim, a nie pod załączoną do niego skargą z 11 marca 2022 r. zatytułowaną "ODWOŁANIE OD DECYZJI SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO z dnia 1 marca 2022r nr KOC/ 815/OP/22". W tym miejscu wskazania wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21, stwierdził, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". W związku z powyższym uznać należało, że Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi, przez jej podpisanie (osobiście w siedzibie sądu, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym) oraz poinformował, że każde pismo strony powinno być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Pismo ogólne, zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skardze, nie jest bowiem odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. Brak podpisania skargi stanowi brak formalny w każdym przypadku uzasadniający wezwanie strony do uzupełnienia skargi. Wezwanie w powyższym zakresie doręczono skarżącej w dniu 24 kwietnia 2022 r. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 2 maja 2022 r., skarżąca nie uzupełniła powyższego braku formalnego skargi. Tym samym, Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu i w konsekwencji prowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podniesiona zaś przez skarżącą w uzasadnieniu zażalenia argumentacja nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Twierdzenie skarżącej jakoby wysłała "pismo pocztą tradycyjną, żeby była pewność, że doszło" nie znajduje potwierdzenia w aktach niniejszej sprawie – cała korespondencja dotycząca sprawy I SA/Wa 718/22 przesyłana była przez skarżącą za pośrednictwem platformy ePUAP. Również zarzucanie Sądowi I instancji, że "każe podpisywać każdą ze stron" oraz "nie było sprecyzowane dokładnie o jaki dokument chodzi" nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Z wezwania Sądu jasno bowiem wynika, że dotyczy "usunięcia (...) braków formalnych skargi (odwołania) z dnia 11.03.2022 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 marca 2022 r., nr KOC/815/Go/22 poprzez podpisanie skargi". W tym miejscu wskazać ponadto należy, że skarżąca dopiero wraz z uzupełnieniem braku formalnego przedmiotowego zażalenia, którym notabene również było niepodpisanie zażalenia a jedynie pisma przewodniego, przesłała podpisany osobiście egzemplarz skargi opatrzony datą 22 maja 2022 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.