II OSK 2057/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 521/21 w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 23 lutego 2021 r., nr IFXIV.7840.1.68.2020 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 521/21, oddalił skargę E. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 23 lutego 2021 r., nr IFXIV.7840.1.68.2020 w przedmiocie pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując że realizacja zamierzenia budowlanego, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, niewątpliwie doprowadzi do trwałej zmiany, oddziaływającej na otoczenie inwestycji, w tym na budynek mieszkalny Skarżącej, zagrażając jej chronionym dobrom. Zdaniem Skarżącej, powrót do stanu poprzedniego w przypadku uwzględnienia skargi będzie w zasadzie niemożliwy. Ponadto Skarżąca podniosła, że nie budzi przy tym wątpliwości, iż w następstwie wykonania decyzji powstaną nieodwracalne skutki w postaci ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. W niniejszej sprawie Skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że realizacja zamierzenia budowlanego niewątpliwie doprowadzi do trwałej zmiany, oddziaływającej na otoczenie inwestycji, w tym na budynek mieszkalny skarżącej, zagrażając jej chronionym dobrom oraz że powrót do stanu poprzedniego w przypadku uwzględnienia skargi będzie w zasadzie niemożliwy, a nadto że w następstwie wykonania decyzji powstaną nieodwracalne skutki w postaci ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżąca nie wykazała przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. Obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy: "...warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. (...) W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę." (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021). Przedmiotowy wniosek, prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz lakonicznych i ogólnie wskazanych okoliczności nie zawiera żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje "nieodwracalne skutki w postaci ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń" nie może wywołać zamierzonego przez stronę skutku. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, zaś kwestia zacienienia nieruchomości skarżącej jest jednym z zarzutów skargi kasacyjnej, który będzie przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie wywoła po stronie skarżącej skutków trudnych do odwrócenia, ani nie wyrządzi jej znacznej szkody. Przeciwnie, wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem w razie ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji, to inwestor będzie zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc powstała w wyniku tego szkoda, byłaby szkodą powstałą po stronie inwestora, a nie po stronie Skarżącej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.