IV U 2861/19
Sądy powszechne2020-11-26
Sygnatura
IV U 2861/19
Data orzeczenia
2020-11-26
Rodzaj
SENTENCE
Sędziowie
Bogusław Łój (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt IV U 2861/19 </strong>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia 26 listopada 2020 r. </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący:</strong> sędzia Bogusław Łój</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Protokolant:</strong> sekretarz sądowy Joanna Dejewska vel Dej</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2020 r. w Zielonej Górze</p>
<p>sprawy z odwołania <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> oraz <span class="anon-block">S. C.</span> </strong>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span>
</p>
<p>z dnia 18.10.2019 r. znak <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego</p>
<p>
<strong>
<!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza iż ubezpieczona <span class="anon-block">S. C.</span> jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> podlega obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu w okresie od 25.02.2019 r. do 30.06.2019 r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 25.02.2019 r. do 30.06.2019 r. </strong>
</p>
<p>sędzia Bogusław Łój</p>
<p>Sygn. akt IV U 2861/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 18.10.2019 r. znak <span class="anon-block">(...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> stwierdził, że <span class="anon-block">S. C.</span> jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: wypadkowemu i dobrowolnie chorobowemu w okresie od 25.02.2019 r. do 30.06.2019 r.</p>
<p>W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że <span class="anon-block">S. C.</span> z dniem 25.02.2019 r. podpisała umowę zlecenia z nowo powstałym podmiotem gospodarczym, tj. <span class="anon-block"> Spółka z o.o. (...)</span>, w której jako dzień rozpoczęcia pracy wskazano 25.02.2019 r. W tym czasie ubezpieczona przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim związanym z ciążą, a od 15.04.2019 r. przebywa na zasiłku macierzyńskim.</p>
<p>Wobec powyższego Zakład stwierdził, że już 25.02.2019 r. strony miały świadomość o braku możliwości wykonywania przez ubezpieczoną umowy zlecenia z uwagi na jej niezdolność do pracy, co świadczy o tym, że w rzeczywistości nie miały one zamiaru realizowania tej umowy.</p>
<p>Od dnia 25.02.2019 r. do dnia porodu <span class="anon-block">S. C.</span> przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie wykonywała nawet przez jeden dzień zawartej od tego dnia umowy zlecenia.</p>
<p>Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli zarówno płatnik składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">Z.</span>, jak i ubezpieczona <span class="anon-block">S. C.</span> zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 83;art. 83 ust. 1;art. 83 ust. 1 pkt. 1;art. 68;art. 68 ust. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1;art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. a)">art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> wobec bezpodstawnego wskazania tych przepisów jako podstawy zaskarżonej decyzji; naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> wobec bezpodstawnego przyjęcia, że umowa zlecenia została zawarta dla pozoru oraz celem obejścia przepisów prawa – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> i jest nieważna. Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji sprzeczność istotnych ustaleń organu rentowego z treścią zebranego materiału dowodowego w sprawie, wobec dowolnego przyjęcia, że z zeznań stron wynika, iż ubezpieczona nie podjęła pracy i nie miała zamiaru podjąć pracy w ramach zawartej umowy.</p>
<p>Odwołujący w pierwszej kolejności wnieśli o zwrócenie organowi rentowemu sprawy celem jej rozpoznania przy uwzględnieniu wszystkich dowodów, w tym stwierdzających, że ubezpieczona <span class="anon-block">S. C.</span> była zleceniobiorcą płatnika składek <span class="anon-block"> – (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span>.</p>
<p>Ewentualnie skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że <span class="anon-block">S. C.</span> podlega obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu od 25.02.2019 r. do 30.06.2019 r. oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 25.02.2019 r. do 30.06.2019 r., jako zleceniobiorca płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span> oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołujących kosztów postępowania według norm przepisanych.</p>
<p>W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona i płatnik składek podnieśli, iż organ rentowy uchylił się od wskazania dowodów, na podstawie których poczynił swoje ustalenia i na podstawie których wydał zaskarżoną decyzję, jak również przeprowadzi postępowanie dowodowe z wyłączeniem odwołujących. W ocenie skarżących sprawa nie została faktycznie rozpoznana, a dowody zostały przeprowadzone w sposób dowolny.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołania pozwany organ rentowy wniósł o ich oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od odwołujących na rzecz organu rentowego według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach. Ponadto wniósł o połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> Sąd połączył sprawy z obu odwołań w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>W wyniku przekształcenia przedsiębiorcy, będącego osobą fizyczną w spółkę kapitałową z dniem 25.02.2019 r. powstała <span class="anon-block"> spółka z o.o. (...)</span>.</p>
<p>W związku z przekształceniem formy prawnej działalności, pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę zostali przejęci przez nowy podmiot – spółkę z o.o. – w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 23(1))">art. 23<sup>
<!-- -->1</sup> Kodeksu pracy</a>.</p>
<p>
<em>
<!-- --> dowód: akta KRS 773791 w załączeniu,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania płatnika składek <span class="anon-block">J. C.</span>, k. 36v w zw. z k. 31v akt sąd.,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- --> - akta organu rentowego</em>
</p>
<p>Ubezpieczona <span class="anon-block">S. C.</span> była zatrudniona w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> od 02.11.2017 r. do 24.02.2019 r. na podstawie umowy zlecenia w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ramach umowy zlecenia wykonywała czynności administracyjno-biurowe na rzecz <span class="anon-block">J. C.</span>. Prace wykonywała do dnia 06.10.2018 r., tj. do czasu niezdolności do pracy w związku z ciążą.</p>
<p>Po powstaniu spółki w dniu 25.02.2019 r. pomiędzy <span class="anon-block">S. C.</span> a <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> reprezentowaną przez <span class="anon-block">J. C.</span> doszło do zawarcia <span class="anon-block">umowy zlecenia nr (...)</span> na okres od 25.02.2019 r. do 31.12.2020 r. Przedmiotem umowy było wykonanie prac związanych z przyjmowaniem i wysyłaniem korespondencji.</p>
<p>
<span class="anon-block">S. C.</span> jest jednym ze <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> oraz pełni funkcję Członka Zarządu.</p>
<p>
<em>
<!-- -->dowód: zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">S. C.</span>, k. 36v akt sąd.,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- zeznania płatnika składek <span class="anon-block">J. C.</span>, k. 36v w zw. z k. 31v akt sąd.,</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->- informacja z KRS, <span class="anon-block">umowa zlecenie nr (...)</span> w aktach organu rentowego</em>
</p>
<p>W dniu 25.02.2019 r. <span class="anon-block">S. C.</span> przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą, a od 15.04.2019 r. przebywała na urlopie macierzyńskim.</p>
<p>
<em>
<!-- -->okoliczności bezsporne</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołania okazały się zasadne.</p>
<p>Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organ rentowy prawidłowo zaskarżoną decyzją ustalił, że <span class="anon-block">S. C.</span> nie podlegała w okresie od 25.02.2019 r. do 30.06.2019 r. ubezpieczeniu wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako zleceniobiorca u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">Z.</span>.</p>
<p>Odwołujący się – płatnik i ubezpieczona – nie zgodzili się z takim ustaleniem pozwanego, twierdząc, że sporna umowa zlecenie z dnia 25.02.2019 r. powinna być podstawą podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu przez ubezpieczoną, bowiem stanowiła ona kontynuacją jej zatrudnienia sprzed przekształcenia firmy przedsiębiorcy w spółkę kapitałową.</p>
<p>Niespornym jest, że od 02.11.2017 r. do 24.02.2019 r. <span class="anon-block">S. C.</span> była zatrudniona w firmie <span class="anon-block">J. C.</span> na podstawie umowy zlecenia i z tego tytułu była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 300) – dalej ustawa systemowa, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:</p>
<p>4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;</p>
<p>5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.</p>
<p>Zgodnie z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym; zleceniobiorcy – od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy (art. 13 pkt 2); osoby prowadzące pozarolniczą działalność – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (art. 13 pkt 4).</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 551;art. 551 § 5)">art. 551 § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych</a> (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20041731807" title="Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ()">ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej</a> (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 i Nr 239, poz. 1593 oraz z 2011 r. Nr 85, poz. 459) – (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą) (przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową.).</p>
<p>W myśl art. 584<sup>
<!-- -->1</sup> § 1 ww. ustawy przedsiębiorca przekształcany staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie właściwy organ ewidencyjny z urzędu wykreśla przedsiębiorcę przekształcanego z Centralnej ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.</p>
<p>Jak stanowi art. 584<sup>
<!-- -->2</sup> § 1 Kodeksu, spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego.</p>
<p>Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Przepisu nie stosuje się do ulg podatkowych przewidzianych w przepisach prawa podatkowego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 584(2);art. 584(2) § 2)">art. 584<sup>
<!-- -->2</sup> § 2 K.s.h.</a>). Sukcesja nie obejmuje wszystkich bez wyjątku praw i obowiązków, lecz jedynie te związane z działalnością gospodarczą. Nie wszystkie też prawa i obowiązki dotyczące przedsiębiorcy przekształcanego mogą przejść na spółkę przekształconą, bowiem w niektórych przypadkach przekształcenie doprowadzić może do wygaśnięcia określonej decyzji administracyjnej – gdy decyzja taka ma charakter ściśle związany z podmiotem (przedsiębiorcą) będącym adresatem decyzji.</p>
<p>Osoba fizyczna, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 551;art. 551 § 5)">art. 551 § 5</a>, staje się z dniem przekształcenia wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 584(2);art. 584(2) § 3)">art. 584<sup>
<!-- -->2</sup> § 3 K.s.h.</a>). Jednocześnie, art. 584<sup>
<!-- -->4</sup> Kodeksu stanowi, że do przekształcenia przedsiębiorcy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powstania spółki przekształconej, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.</p>
<p>Jak to zostało zaznaczone powyżej, jednoosobowej spółce kapitałowej, powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, przysługują wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształconego. Określona powyżej sukcesja praw i obowiązków odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków powstałych na gruncie prawa cywilnego i administracyjnego. W przypadku takiego przekształcenia jednoosobowa spółka kapitałowa z dniem przekształcenia (tj. wpisu spółki przekształconej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego) wstępuje w ogół praw i obowiązków, które związane były z dotychczasową działalnością przedsiębiorcy (następuje zatem transfer tych praw i obowiązków na spółkę).</p>
<p>Tym samym stroną umowy zlecenia, na postawie której zatrudniona była <span class="anon-block">S. C.</span> stała się z dniem przekształcenia, to jest z dniem 25.02.2019 r. i jako jego skutek, <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">z.</span>.</p>
<p>Tym samym zawarcie w dniu 25.02.2019r., a kwestionowanej przez pozwany organ rentowy umowy zlecenia między odwołującymi było bezprzedmiotowe, bowiem jak wskazano wyżej odwołujące strony wiązała umowa zlecenia zawarta przed przekształceniem przedsiębiorcy w spółkę kapitałową.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a>, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
</div>