V U 350/20

<p>Sygn. akt V U 350/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 26 listopada 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w następującym składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Urszula Sipińska-Sęk</p> <p>Protokolant: st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">E. M.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o prawo do rekompensaty</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania <span class="anon-block">E. M.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 5 maja 2020 r. sygn.: <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy <span class="anon-block">E. M.</span> prawo do rekompensaty;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt V U 350/20</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 5 marca 2020 roku, znak <span class="anon-block"> (...)</span>, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span> odmówił ubezpieczonemu <span class="anon-block">E. M.</span> prawa do rekompensaty, ponieważ nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury z rekompensatą podnosząc, że pracował w <span class="anon-block"> (...) Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> jako kierowca <span class="anon-block"> (...)</span> pow. 3.5 t przez 10 lat, , a później w <span class="anon-block"> zakładzie (...)</span> w <span class="anon-block">O.</span> jako kierowca samochodu ciężarowego pow. 3,5 t <span class="anon-block">marki S.</span> i <span class="anon-block">V.</span> przez ponad 10 lat.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 8 lat, 1 miesiąca, a wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">E. M.</span>, <span class="anon-block">urodził się w dniu (...)</span>. Decyzją z dnia 5 marca 2020 roku, znak: <span class="anon-block">(...)</span> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznał wnioskodawcy emeryturę od dnia <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, tj. od daty osiągnięcia 65 lat, dotychczas wnioskodawca był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy. Drugą decyzją z dnia 5 marca 2020 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">T.</span>, znak <span class="anon-block"> (...)</span>, odmówił przyznania rekompensaty uzasadniając, że wnioskodawca nie udowodnił stażu pracy w szczególnym charakterze lub o szczególnych warunkach wynoszącym, co najmniej 15 lat.</p> <p>Wnioskodawca legitymuje się okresem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 8 lat, 1 miesiąca w okresie:</p> <p>- od dnia 28 czerwca 1973 roku do dnia 29 października 1974 roku,</p> <p>- od dnia 2 sierpnia 1975 roku do dnia 28 lutego 1978 roku,</p> <p>- od dnia 2 listopada 2004 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku..</p> <p> <em> <!-- -->(okoliczności bezsporne)</em> </p> <p>Wnioskodawca pracował w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> &amp; Spółka Jawna w <span class="anon-block">O.</span>” , która handlowała płytkami ceramicznymi na terenie całego kraju. Pracodawca wystawił wnioskodawcy <span class="anon-block">E. M.</span> świadectwo pracy z dnia 13 września 2003 roku, w którym wskazał, iż wnioskodawca w okresie od dnia 1 czerwca 1993 roku do dnia 13 września 2003 roku, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku kierowcy. Dodatkowo pracodawca przedstawił zaświadczenie z dnia 21 lipca 2003 roku, iż wnioskodawca jest zatrudniony w <span class="anon-block"> (...) Spółka Jawna</span> w <span class="anon-block">O.</span> na pełen etat na podstawie umowy o pracę, a umowa ta została zawarta od dnia 1 czerwca 1993 roku na czas nieokreślony.</p> <p>Wnioskodawca pracując w <span class="anon-block"> (...) Spółka Jawna</span>, w pełnym wymiarze czasu pracy, pracował przy rozwożeniem płytek ceramicznych po całym kraju, samochodem ciężarowym (<span class="anon-block">marki S.</span> oraz <span class="anon-block">V.</span>) o masie własnej powyżej 8 ton, posiadających ładowność 24 ton.</p> <p>Wnioskodawca na rozprawie w dniu 10 listopada 2020 roku wniósł o zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych pozostałych spornych okresów z lat 1993 do 2003 roku.</p> <p> (dowód: świadectwa pracy, zeznania świadka <span class="anon-block">B. J.</span>, od minuty 4:44 do minuty 8:13, zeznania świadka <span class="anon-block">K. L.</span>, od minuty 8:13 do minuty 10:51, zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">E. M.</span> od minuty 11:40 do minuty 14:43, protokół z dnia 10 listopada 2020 roku, akt sprawy).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->odwołanie jest uzasadnione i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.</strong> </p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych</a> (tj. (Dz.U. z 2017 r. poz. 664) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, wynoszący co najmniej 15 lat.</p> <p>Rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej (art. 2 pkt 5 ustawy).</p> <p>Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 21;art. 21 ust. 2)">art. 21 ust. 2</a>). Przy czym rozchodzi się tu wyłącznic o emeryturę wcześniejszą, a nie w powszechnym wieku emerytalnym. Celem rekompensaty jest bowiem złagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Nie polega ona jednak na stworzeniu możliwości wcześniejszego</p> <p>zakończenia aktywności zawodowej, ale na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.</p> <p>Przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są:</p> <p>1)  utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę we wcześniejszym wieku emerytalnym w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 roku - w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku - podstawy prawnej przewidującej takie uprawnienie;</p> <p>2)  niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej na zasadach wynikających z przepisów o emeryturach pomostowych;</p> <p>3)  legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS;</p> <p>4)  nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>Zgodnie z art. 23 ustawy emerytalnej rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 173;art. 174)">art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Natomiast z art. 173 ustawy emerytalnej wynika, że kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r. Tym samym warunek sformułowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 2)">art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a> należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczonej według fonnuły zdefiniowanego świadczenia (zob. Marcin Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych). Rekompensata zwiększa zatem wartość kapitału początkowego ubezpieczonego i tym samym daje możliwości odpowiedniego zwiększenia podstawy wymiaru emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.</p> <p>W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze: 8 lat, 1 miesiąca.</p> <p>Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.</p> <p>Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272). Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 (§ 2;§ 2 ust. 2)">§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach.</p> <p>Na skarżącym spoczywał ciężar dowodu, że w spornym okresie pracował w szczególnych warunkach.</p> <p>Wnioskodawca sprostał temu obowiązkowi udowodniając, iż w okresie od dnia 1 czerwca 1993 roku do dnia 13 września 2003 roku, będąc zatrudnionym w <span class="anon-block"> firmie (...)</span> &amp; Spółka Jawna w <span class="anon-block">O.</span>”, pracował jako kierowca samochodów ciężarowych <span class="anon-block">marki S.</span> oraz <span class="anon-block">V.</span> pojazdów o masie własnej powyżej 3.5 tony. Powyższa okoliczność została ustalona w oparciu o niebudzące wątpliwości zeznania świadków, współpracowników wnioskodawcy <span class="anon-block">B. J.</span> oraz <span class="anon-block">K. L.</span>. Świadkowie w spornym okresie pracowali razem z wnioskodawcą, zatem posiada szczegółową wiedzę na temat jego codziennej pracy i obowiązków. Potwierdzili, iż wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, jako kierowca samochodu ciężarowego o masie własnej powyżej 3.5 tony, o ładowności do 24 ton, w celu przewozu płytek ceramicznych,, zaś organ rentowy nie zakwestionował powyższych ustaleń.</p> <p>Wnioskodawca w spornym okresie czasu sprawował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy - i jak wykazało postępowanie dowodowe - wykonywał pracę wymienioną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19830080043" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ()">rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze</a> (Dz. U. z dnia 18 lutego 1983 roku) - Wykaz</p> <p>A, Dział VIII w transporcie i łączności, pozycja transport, pkt. 2 - prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3.5 tony. Tym samym wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki dla nabycia prawa do rekompensaty. Sąd uznał, iż prawo do rekompensaty wymaga udowodnienia faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 2009 roku, a wniosek taki wywiódł z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 22)">art. 22 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, który określa sposób ustalenia rekompensaty. Zgodnie bowiem z treścią tegoż przepisu - oznacza okres wykonywania przed dniem 1 stycznia 2009 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co wyraźnie wyznacza cezurę czasową dla potrzeb ustalenia przesłanek do uzyskania prawa do rekompensaty.</p> <p>Zaliczenie <span class="anon-block">E. M.</span> okresu od dnia 1 czerwca 1993 roku do dnia 13 września 2003 roku, do stażu pracy w szczególnych warunkach, uznanego przez organ rentowy w wymiarze: 8 lat, 1 miesiąca., skutkuje uznaniem, iż skarżący legitymuje się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych Tym samym wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki dla nabycia prawa do rekompensaty.</p> <p>Z tych też względów, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy żądane prawo.</p> </div>