VIII U 638/20

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 638/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 26 listopada 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="138"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Grzegorz Tyrka</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Ewa Grychtoł</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 26 listopada 2020 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy </strong>Teatru Miejskiego w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong>Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> Teatru Miejskiego w <span class="anon-block">G.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong>10 kwietnia 2020 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> </p> <p>1.  oddala odwołanie;</p> <p>2.  zasądza od Teatru Miejskiego w <span class="anon-block">G.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>(-) sędzia Grzegorz Tyrka</p> <p>Sygn. akt VIII U 638/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 10 kwietnia 2020r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">Z.</span> odmówił płatnikowi składek Teatrowi Miejskiemu w <span class="anon-block">G.</span> wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ponieważ w następstwie niedopełnienia przez płatnika obowiązku opłacania składek powstała zaległość.</p> <p>W odwołaniu od decyzji płatnik składek domagał się jej zmiany i uwzględnienia żądania wydania zaświadczenia o żądanej przez odwołującego treści.</p> <p>W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że nie wie na jakiej podstawie organ rentowy przyjął, że składki za okres wskazany w zaskarżonej decyzji nie zostały zapłacone. Odwołujący nie posiada też do chwili obecnej zaległości z innych okresów. Wprawdzie odwołujący prowadzi z organem rentowym szereg sporów sądowych co do podlegania przez osoby, z którymi zawarto umowy o dzieło, ubezpieczeniom społecznym, ale żadna z decyzji, z której wynikałby obowiązek zapłaty przez płatnika jakichkolwiek zaległych składek, nie jest ostateczna, a wszystkie wydane w pierwszej instancji wyroki, oddalające odwołanie złożone przez Teatr, zostały zaskarżone apelacjami, które nie zostały rozpoznane. Nie sposób więc przyjąć, że istnieje orzeczenie mające charakter ostateczny, z którego wynikać mogłyby zaległości odwołującego.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy złożył także wniosek o zasądzenie od odwołującego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>W piśmie procesowym z 23 listopada 2020r. organ rentowy wskazał, że odwołujący Teatr Miejski w <span class="anon-block">G.</span> na dzień wydania decyzji zaskarżonej z 10 kwietnia 2020r. nie posiadałby zadłużenia, gdyby nie toczące się sprawy o podleganie do ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy dodał, że w związku z wydanymi decyzjami stwierdzającymi podleganie do ubezpieczeń społecznych oraz podstawę wymiaru składek, powstała kwota potencjalnie niezapłaconych składek w wysokości 49 391,13 zł oraz odsetek w wysokości 17 492,00 zł.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie płatnika składek Teatru Miejskiego w <span class="anon-block">G.</span> nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2017;art. 2017 § 1;art. 2017 § 2)">art.2017§1 i §2 k.p.c.</a> organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2. osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przepis ten należy czytać łącznie z regulacją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 218;art. 218 § 1)">art.218 §1 k.p.a.</a>, który precyzuje, co może być potwierdzone zaświadczeniem. Zgodnie z powołaną normą, zaświadczenie może potwierdzać fakty, albo stan prawny wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z powyższego wynika, <br/>że organ administracyjny może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu, albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. W każdej z powyższych sytuacji postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest zgodne z prawem (wyrok NSA z 3 listopada 1999r., I SA 80/99).</p> <p>W uzasadnieniu wyroku z 23 stycznia 2013r. sygn. I UK 434/12 Sąd Najwyższy wskazał, że wydanie zaświadczenia lub odmowa jego wydania (decyzją) niewątpliwie odnosi się do zakresu żądania sformułowanego przez wnioskodawcę w kontekście wskazanego przez niego interesu prawnego. Zaświadczenie o niezaleganiu z opłacaniem składek, ze względu na interes jakiemu służy, najczęściej wydawane jest w celu posłużenia się nim w kontaktach z kontrahentami lub przed właściwą instytucją lub urzędem, w celu - co bardzo istotne - wykazania zdolności finansowej. Najczęściej dotyczy to przetargów i możliwości czynnego w nich uczestniczenia. Treść żądania - wydanie zaświadczenia o opłacaniu składek - nie może zatem być wyrwana z kontekstu interesu prawnego dla realizacji którego jest formułowana. Zatem wniosek o wydanie zaświadczenia <br/>nie może być odczytywany literalnie z powołaniem się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 4;art. 4 pkt. 3)">art.4 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>. Treść zatem zaświadczenia powinna uwzględniać wszelkie należności składkowe. Tylko wówczas owo zaświadczenie spełnia swoją rolę informacyjną o stanie finansowym płatnika i jego zdolności finansowej.</p> <p>Ponadto - a może przede wszystkim - zaświadczenie o stanie zaległości składkowych nie jest „zwykłym” dokumentem o stanie wiedzy organów ubezpieczeń społecznych dotyczących długów składkowych, ale wymaga wydania decyzji w sprawie indywidualnej, która to decyzja nie jest prawnie obojętna. Może nawet kreować granice odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa za zalęgłości składkowe (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 31)">art.31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> w zw. z art.112 § 6 Ordynacji podatkowej). Wymaga zatem dołożenia należytej staranności organu rentowego i uwzględnienia także funkcji jaką ma pełnić. Ma być bowiem wydane w celu uwiarygodnienia płatnika w negocjacjach gospodarczych z jego kontrahentem. Zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jako dokument urzędowy zaświadczenie korzysta z domniemania dwojakiego rodzaju: domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Zaświadczenie wydawane z uwagi na interes płatnika wykazany we wniosku o wydanie zaświadczenia nie może zatem abstrahować od wskazanego przez płatnika celu, jakiemu ma owo zaświadczenie służyć. Zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami wydawane w celu przedstawienia kontrahentowi powinno uwzględniać wszelkie należności składkowe obciążające płatnika. W przeciwnym razie wprowadzałoby w błąd podmiot, któremu jest przedkładane. Powszechnie bowiem owe zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami traktuje się w obrocie gospodarczym jako zaświadczenia świadczące o tym, że wszelkie zobowiązania wobec ZUS płatnik uregulował.</p> <p>Zatem należy stwierdzić, że w przypadku, gdy pomiędzy stronami istnieje niepewność czy też spór co do nawet potencjalnych zaległości składkowych, zaświadczenie takie nie może być wydane, a to ze względu na wskazany powyżej cel jakiemu ono służy.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną było, że płatnik składek – odwołujący Teatr Miejski w <span class="anon-block">G.</span> na dzień wydania decyzji zaskarżonej formalnie nie miał zaległości składkowych. Niemniej jednak równocześnie przed sądami toczyło się w tym czasie wiele postępowań dotyczących płatnika w kwestii podlegania zatrudnionych u niego osób ubezpieczeniom społecznym, które to postępowania nie zostały do tego czasu prawomocnie zakończone, a jak wskazał organ rentowy w piśmie procesowym z 23 listopada 2020r., przy ewentualnym uprawomocnieniu się decyzji zaskarżonych w tamt. postępowaniach na koncie płatnika istniałoby zadłużenie z tytułu niezapłaconych składek w wysokości 49 391,13 zł oraz odsetek w wysokości 17 492,00 zł. W takiej sytuacji słusznie stwierdził organ rentowy w decyzji zaskarżonej, że brak było podstaw do wystawienia odwołującemu zaświadczenia o niezaleganiu w opłaceniu składek.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ^{<!-- -->(14)} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 1)">§ 1 k.p.c.</a> oddalił odwołanie jako bezzasadne.</p> <p>O kosztach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art.98 k.p.c.</a> w związku z §9 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2018r., poz.265 ).</p> <p>(-) sędzia Grzegorz Tyrka</p> </div>