III SA/Łd 771/22

SENTENCJA Dnia 21 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na czynność Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi w przedmiocie wyników Lekarskiego Egzaminu Końcowego postanawia: odrzucić skargę d.c. UZASADNIENIE III SA/Łd 771/22 Uzasadnienie A.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi w zakresie sposobu oceniania pytań i odpowiedzi z Lekarskiego Egzaminu Końcowego z 24 września 2022 r. Skarżąca wskazała, że 24 września 2022 r. zdawała egzamin LEK. Podniosła, że jej odpowiedzi na pytania nr 7, 73 i 103 z Lekarskiego Egzaminu Końcowego zostały bezpodstawnie uznane za nieprawidłowe, mimo że udzieliła na nie odpowiedzi zgodnych z aktualną wiedzą medyczną oraz znajdujących potwierdzenie w oficjalnie rekomendowanych podręcznikach do egzaminu. Wobec powyższego skarżąca wniosła o przyznanie jej punktów za pytania, które były nieprawidłowo i negatywnie ocenione. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu Sąd administracyjny, przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu jej dopuszczalności, poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – przede wszystkim – przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli jest jednak ograniczony do określonych form działania administracji publicznej, wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). W rozpoznawanej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła czynność Dyrektora CEM w Łodzi polegającą na niewłaściwym, w jej ocenie, sposobie oceny pytań i odpowiedzi z egzaminu LEK, który odbył się 24 września 2022 r. Podkreślając poprawność swoich odpowiedzi na pytania nr 7, 73 i 103 strona domagała się weryfikacji wyników egzaminu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na niebędące decyzjami ani postanowieniami akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że akty i czynności te nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą (bezpośrednio lub pośrednio) uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co odnosi się zarówno do działań pozytywnych dla ich adresata, jak i negatywnych wyrażających się w odmowie wydania aktu, czy podjęcia innej czynności. Koniecznym jest zatem odniesienie takiej czynności do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które określają uprawnienia lub obowiązek strony (por. postanowienie WSA w Łodzi z 28 października 2020 r., III SA/Łd 145/20). Aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą zatem spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (postanowienie NSA z 11 marca 2021 r., II GSK 227/21). Zaskarżona czynność Dyrektora CEM w Łodzi w zakresie sposobu oceniania pytań i odpowiedzi z egzaminu LEK nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nie jest skierowana do indywidualnie określonego podmiotu, nie ma także publicznoprawnego charakteru. Tym samym skargę na te czynność uznać należy za niedopuszczalną. W myśl art. 14c ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2021 r. poz. 790 ze zm.), dalej ustawa, LEK jest składany w formie pisemnego testu, opracowanego na każdy termin egzaminu przez ekspertów w zakresie zagadnień objętych LEK. Na mocy art. 14c ust. 3 i 4 ustawy Dyrektor CEM prowadzi bazę pytań LEK. Posiadaną bazę pytań LEK udostępnia się na stronie internetowej CEM przed każdym terminem LEK. Testy na każdy nowy termin LEK składają się z 30% nowych pytań i 70% pytań wybranych z bazy pytań LEK. Z kolei według art. 14c ust. 5 ustawy pytania testowe wraz z poprawnymi odpowiedziami po ich wykorzystaniu są publikowane w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu na stronie internetowej CEM oraz gromadzone w bazie pytań LEK. Art. 14e ust. 1 wskazuje zaś, że zdający LEK albo LDEK w danym terminie może wnieść w trakcie egzaminu albo bezpośrednio po jego zakończeniu, przed opuszczeniem sali egzaminacyjnej, merytoryczne zastrzeżenie do pytania testowego wykorzystanego podczas tego LEK albo LDEK. Zastrzeżenie składa się dyrektorowi CEM na formularzu, którego wzór opracowuje CEM. Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z 17 września 2009 r., II OSK 1336/09, wyraził pogląd, że nie można uznać za prawidłowy poglądu, że czynność Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Ministra Zdrowia, polegająca na nieuznaniu za zdany egzamin specjalizacyjny z zakresu urologii i nieprzyznanie tym samym skarżącej uprawnień do wykonywania zawodu lekarza - specjalisty, mieszczą się w katalogu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. innych, niż określone w pkt 1- 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisów prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązek. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku. Natomiast w świetle przepisów ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 października 2005 r. czynność Komisji Egzaminacyjnej powołanej przez Ministra Zdrowia, polegająca na nieuznaniu za zdany egzamin specjalizacyjny z zakresu urologii i nieprzyznanie tym samym uprawnień do wykonywania zawodu lekarza - specjalisty, nie mieści się w pojęciu aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym nie będą one zaskarżalne do sądu administracyjnego i nie przysługuje skarga na wskazaną powyżej czynność (podobnie w postanowieniu NSA z 6 listopada 2007 r., II OSK 1586/07). Sąd orzekający w sprawie powyższy pogląd podziela. Zarówno ustawa, jak i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 kwietnia 2021 r. w sprawie Lekarskiego Egzaminu Końcowego i Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 828), nie przewidują możliwości zakwestionowania wyniku Lekarskiego Egzaminu Końcowego przez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, ani kognicji sądu administracyjnego w tym zakresie. Także sam wynik egzaminu LEK, stosownie do art. 14e ust. 4 zd. 2 ustawy, nie stanowi decyzji w rozumieniu k.p.a. Tym samym skarżącej, która w błędnie zredagowanym pytaniu upatruje przyczyny uzyskania przez nią kwestionowanego wyniku ze zdawanego egzaminu, przysługiwał wyłącznie tryb przewidziany w przepisach ustawy i rozporządzenia (art. 14e ust. 1 ustawy oraz § 15 powołanego rozporządzenia), tym bardziej, że cała argumentacja skarżącej przedstawiona w skardze skupiała się właśnie na kwestionowaniu konkretnych pytań sformułowanych w LEK. Weryfikacja wyniku egzaminu nie może polegać na kwestionowaniu przed Sądem treści pytań egzaminacyjnych, co do których zdająca mogła zgłosić zastrzeżenia. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. d.c.