Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

VI GC 104/25

Sądy powszechne2025-09-17
Sygnatura
VI GC 104/25
Data orzeczenia
2025-09-17
Rodzaj
SENTENCE

Sędziowie

Justyna Supińska (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI GC 104/25</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 17 września 2025 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie: </strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska</p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Sławka Drzewińska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 roku w Gdyni</p> <p>w postępowaniu gospodarczym</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. U.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I.  uchyla w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym (z weksla) wydany przez referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Gdyni w dniu 10 lipca 2024 roku w sprawie o sygn. akt VI GNc 2272/24;</p> <p>II.  zasądza od pozwanej <span class="anon-block">M. U.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 12 272,94 złotych (dwanaście tysięcy dwieście siedemdziesiąt dwa złote dziewięćdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 12 lutego 2024 roku do dnia zapłaty;</p> <p>III.  w pozostałym zakresie oddala powództwo;</p> <p>IV.  zasądza od pozwanej <span class="anon-block">M. U.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 2 882,45 złotych (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt dwa złote czterdzieści pięć groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty<strong> <!-- -->, </strong>tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt VI GC 104/25</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W pozwie z dnia 21 czerwca 2024 roku powód <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> domagał się zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block">M. U.</span> kwoty 14 014,84 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 12 lutego 2024 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.</p> <p>W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 28 lipca 2023 roku jako pożyczkodawca zawarł z pozwaną jako pożyczkobiorcą <span class="anon-block">umowę pożyczki numer (...)</span>, której zabezpieczeniem był weksel własny <em> <!-- -->in blanco</em>. Pozwana nie realizowała umowy w sposób prawidłowy, co skutkowało jej wypowiedzenie i wezwanie do zapłaty wymagalnych należności. Z uwagi na brak płatności powód wypełnił wystawiony przez pozwaną weksel, o czym zawiadomił pozwaną wyznaczając termin zapłaty do dnia 12 lutego 2024 roku, jednakże bezskutecznie.</p> <p>Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 10 lipca 2024 roku wydanym w sprawie o sygn. akt V GNc 2272/24 na podstawie weksla referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.</p> <p>W zarzutach od powyższego orzeczenia pozwana <span class="anon-block">M. U.</span> domagała się uchylenia nakazu zapłaty i oddalenia powództwa w całości podnosząc, że roszczenie z weksla nie jest wymagalne, bowiem powód nie wezwał jej skutecznie do jego spłaty. Pozwana wskazała także, że w spornym stosunku prawnym zastosowanie powinny mieć przepisy dotyczące konsumentów, zdaniem pozwanej ze względu na zawarte w umowie pożyczki postanowienia co do odsetkowych i pozaodsetkowych kosztów pożyczki umowa powinna być ponadto uznana za nieważną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a>, a to z tej przyczyny, że klauzule zawarte w umowie mogą stanowić klauzule abuzywne i zmierzać do obejścia przepisów bezwzględnie obowiązujących, jak również, że kształtują stosunek w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Pozwana podniosła ponadto, że powód nie wykazał roszczenia co do zasady i co do wysokości, a Sąd nie ma możliwości zbadania stosunku podstawowego łączącego strony z uwagi na brak adekwatnej inicjatywy dowodowej powoda.</p> <p>Nadto w piśmie z datą w nagłówku „dnia 09 kwietnia 2025 roku” (data prezentaty: 2025-04-14, k. 154-156 akt) pozwana zarzuciła, że żadne z postanowień umowy pożyczki nie zostało z nią indywidualnie uzgodnione, że zawarcie umowy nastąpiło w oparciu o narzucony przez powoda wzorzec umowy, że pomiędzy powodem a <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>i <span class="anon-block">(...)</span>spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> występują powiązania mające na celu uzyskanie dodatkowego wynagrodzenia przez pożyczkodawcę, stąd też umowa pośrednictwa jako pozorna i naruszająca zasady uczciwości kupieckiej powinna być także uznana za nieważną.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p>W dniu 28 lipca 2023 roku <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> (pożyczkodawca) i <span class="anon-block">M. U.</span> zawarli <span class="anon-block">umowę pożyczki numer (...)</span> „Gotówka na raty”, na mocy której pożyczkodawca udzielił <span class="anon-block">M. U.</span> pożyczki w kwocie 27 075,24 złotych przeznaczonej wyłącznie na pokrycie wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.</p> <p>Pożyczka miała zostać spłacona w 12 ratach, zgodnie z harmonogramem spłat.</p> <p>Strony oświadczyły, że z kwoty przyznanej pożyczki przed jej spłatą zostaną pokryte: 1) prowizja w kwocie 1 620 złotych, 2) opłata przygotowawcza w kwocie 1 200 złotych, 3) opłata za pakiet „<span class="anon-block">(...)</span>” w kwocie 1 425 złotych umożliwiający spłatę ze wskazanym opóźnieniem w zapłacie przy zachowaniu obniżonej wysokości raty.</p> <p>Integralną częścią umowy były m. in. „Ogólne warunki umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span> i Regulamin promocji.</p> <p> <em> <!-- --> umowa pożyczki – k. 124 akt, „Ogólne warunki umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span>” – k. 125-127 akt, regulamin promocji – k. 128 akt, harmonogram spłaty – k. 131 akt, upoważnienie – k. 129 akt</em> </p> <p>Umowa pożyczki została zawarta za pośrednictwem <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>. Wynagrodzenie pośrednika zostało ustalone na kwotę 4 155 złotych.</p> <p> <em> <!-- --> umowa pożyczki – k. 124 akt, „Ogólne warunki umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span>” – k. 125-127 akt, dyspozycja wypłaty pożyczki – k. 133 akt, informacja o wynagrodzeniu pośrednika – k. 132 akt</em> </p> <p>W tym samym dniu <span class="anon-block">M. U.</span> zawarła również umowę z <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> umowę, której przedmiotem było objęcie wystawianych przez nią faktur monitoringiem płatności w ramach Programu Ochrona Płatności, co stanowiło jedno z wymaganych zabezpieczeń <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span>.</p> <p>Wynagrodzenie <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółki komandytowej z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> za świadczenie powyższych usług zostało ustalone na kwotę 3 675,25 złotych. Strony postanowiły, że w przypadku odstąpienia od tej umowy, powyższa kwota zostanie przeznaczona na spłatę pożyczki.</p> <p> <em> <!-- --> oświadczenie o przystąpieniu do Programu Ochrona Płatności – k. 131v akt, umowa pożyczki – k. 124 akt, „Ogólne warunki umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span>” – k. 125-127 akt, dyspozycja wypłaty pożyczki – k. 133 akt</em> </p> <p>W dniu 28 lipca 2023 roku <span class="anon-block">M. U.</span> złożyła <span class="anon-block"> (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> oświadczenie, aby z kwoty pożyczki (pomniejszonej o pokryte nią prowizję, opłatę przygotowawczą i opłatę za pakiet „<span class="anon-block">(...)</span>”) wypłacić: kwotę 15 000 złotych na rachunek bankowy związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, kwotę 4 155 złotych tytułem wynagrodzenia za usługę pośrednictwa na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> i kwotę 3 675,24 złotych na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółki komandytowej z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->dyspozycja wypłaty pożyczki – k. 133 akt</em> </p> <p> <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> dokonał wypłaty środków z pożyczki zgodnie z dyspozycją <span class="anon-block">M. U.</span>.</p> <p> <em> <!-- -->potwierdzenia przelewów – k. 134-136 akt</em> </p> <p>Zabezpieczeniem roszczeń <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> wynikających z <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span> był także weksel własny <em> <!-- -->in blanco</em>.</p> <p>W dniu 28 lipca 2023 roku <span class="anon-block">M. U.</span> podpisała deklarację wekslową, z której wynikało uprawnienie <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> do uzupełnienia weksla w przypadku niedotrzymania postanowień umowy pożyczki, w szczególności w przypadku opóźnienia w spłacie lub braku spłaty całości lub części jakichkolwiek należności wynikających z umowy pożyczki – na sumę odpowiadającą aktualnej wysokości zobowiązania wynikającego z niedotrzymania postanowień umowy pożyczki, powiększoną o odsetki za opóźnienie oraz inne należności wynikające z niedotrzymania postanowień umowy pożyczki.</p> <p>Pożyczkodawca miał zawiadomić pożyczkobiorcę o wypełnieniu weksla listem poleconym wysłanym na co najmniej 7 dni przed terminem płatności weksla, a pożyczkobiorca zobowiązał się do każdorazowego informowania o zmianie adresu. W razie powiadomienia o wypełnieniu weksla, zawiadomienia przesłane na dotychczasowy adres będą uznane za doręczone. Zawiadomienia przesłane pocztą, awizowane, a nie odebrane, będą uważane za doręczone.</p> <p>W dniu 02 sierpnia 2023 roku <span class="anon-block">M. U.</span> podpisała weksel <em> <!-- -->in blanco</em> zobowiązując się do zapłaty bez protestu na zlecenie <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p> <em> <!-- --> umowa pożyczki – k. 124 akt, „Ogólne warunki umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span>” – k. 125-127 akt , kserokopia weksla – k. 20 akt (oryginał zabezpieczony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa), deklaracja wekslowa – k. 21 akt</em> </p> <p> <span class="anon-block">M. U.</span> uregulowała na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> pierwszą ratę pożyczki.</p> <p> <em> <!-- -->potwierdzenie przelewu – k. 147 akt</em> </p> <p>W związku z brakiem zapłaty drugiej raty pożyczki, <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 19 października 2023 roku wzywał mailowo <span class="anon-block">M. U.</span> do uregulowania zadłużenia, jednakże bezskutecznie.</p> <p> <em> <!-- -->wydruk wiadomości mailowej – k. 138-140 akt</em> </p> <p>W związku z brakiem zapłaty trzeciej raty pożyczki, <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 19 listopada 2023 roku wzywał mailowo <span class="anon-block">M. U.</span> do uregulowania zadłużenia, jednakże bezskutecznie.</p> <p> <em> <!-- -->wydruk wiadomości mailowej – k. 141-143 akt</em> </p> <p>W związku z brakiem zapłaty czwartej raty pożyczki, <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 20 grudnia 2023 roku wzywał mailowo <span class="anon-block">M. U.</span> do uregulowania zadłużenia, jednakże bezskutecznie.</p> <p> <em> <!-- -->wydruk wiadomości mailowej – k. 144-147 akt</em> </p> <p>W związku z brakiem uregulowania zaległych trzech rat pożyczki, <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w dniu 02 stycznia 2024 roku złożył <span class="anon-block">M. U.</span> oświadczenie o wypowiedzeniu <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span>. Jednocześnie wezwano <span class="anon-block">M. U.</span> do natychmiastowej zapłaty kwoty 29 758,76 złotych, pod rygorem wypełnienia weksla.</p> <p> <em> <!-- -->oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki wraz z potwierdzeniem nadania – k. 10-11 akt, wydruk wiadomości mailowej wraz z oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy pożyczki – k. 12-13 akt</em> </p> <p>W dniu 04 stycznia 2024 roku <span class="anon-block">M. U.</span> uregulowała na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 15 000 złotych tytułem spłaty pożyczki numer <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->potwierdzenie przelewu – k. 148 akt</em> </p> <p>W związku z brakiem uregulowania pozostałej należności z tytułu pożyczki, w dniu 05 lutego 2024 roku <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> wypełnił weksel na kwotę 14 014,84 złotych.</p> <p>Jednocześnie pismem z dnia 05 lutego 2024 roku wezwano <span class="anon-block">M. U.</span> do wykupienia weksla w terminie do dnia 12 lutego 2024 roku.</p> <p> <em> <!-- -->kserokopia weksla – k. 20 akt (oryginał zabezpieczony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa), wezwanie do wykupienia weksla wraz z potwierdzeniem nadania – k. 14-16 akt, wydruk wiadomości mailowej wraz z wezwaniem do wykupienia weksla i kserokopią wypełnionego weksla – k. 17-21 akt</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron w zakresie, w jakim nie były one kwestionowane przez stronę przeciwną, a nadto na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów oraz dowodów z wydruków wiadomości mailowych (uznając je za dowody w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 308)">art. 308 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 243(1))">art. 243<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a>) przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary. W konsekwencji dowody te należało uznać za materiał dowodowy dający możliwość czynienia na jego postawie pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych.</p> <p>Pozostałe dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie wnosiły do sprawy nowych i istotnych okoliczności.</p> <p>W tym miejscu wskazać należy, że dowody przedstawione przez powoda w postaci m. in. umowy pożyczki, „Ogólnych warunków umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span>”, regulaminu promocji, oświadczenia o przystąpieniu do programu ochrony płatności, informacji o wynagrodzeniu pośrednika, dyspozycji wypłaty pożyczki, potwierdzenia wypłaty pożyczki, potwierdzenia zapłaty za abonament i zapłaty prowizji do umowy pożyczki, nadto także i potwierdzenia wpłat dokonanych przez pozwaną w łącznej kwocie 17 657,27 złotych oraz sporządzone rozliczenie umowy pożyczki – w żadnej mierze – wbrew stanowisku pozwanej – nie mogły zostać uznane za spóźnione, i to mimo treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 458(5);art. 458(5) § 1)">art. 458<sup> <!-- -->( 5)</sup> § 1 k.p.c.</a> Sąd miał bowiem na uwadze, że przepisy procesowe nie nakładają na powoda obowiązku przewidywania wszystkich możliwych sposobów obrony strony przeciwnej już na etapie wnoszenia pozwu i zgłaszania dowodów „na wszelki wypadek”. Sąd w pełni podziela pogląd, że nie można wymagać od strony powodowej, aby już w pozwie zgłaszała takie dowody, które antycypowałyby wszystkie ewentualne sposoby obrony pozwanego, a tym samym zmuszać ją do przewidywania, jaką obronę podejmie pozwany i jakie dowody zgłoszone już w pozwie mogą tę obronę unicestwić, zwłaszcza w sytuacji gdy, tak jak w niniejszej sprawie, jak wynikało z przeprowadzonych dowodów – pozwana przed procesem nie kwestionowała ani faktu zawarcia umowy, ani jej wykonania przez powoda, co więcej, część należności wynikającej ze spornej umowy spłaciła. Niewątpliwie przy tym strony stosunku prawnego mogą zmieniać swoje stanowiska lub je uzupełniać, w związku z czym powód z reguły nie może przewidzieć sposobu obrony pozwanego, który ma prawo zająć w procesie, z oczywistych względów, zupełnie inne stanowisko niż zajmował poprzednio i bronić się inaczej niż czynił to przed procesem (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2006 roku, sygn. akt I CSK 322/06 oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 04 grudnia 2015 roku, sygn. akt I CSK 928/14), co też pozwana uczyniła, ale w takiej jednak sytuacji powód nie może być pozbawiony prawa dowodzenia okoliczności, które sporne, bo zakwestionowane, stały się dopiero w procesie sądowym. Nadto, co najistotniejsze w niniejszej sprawie, to fakt, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> dotyczącymi postępowania nakazowego. Jak zaś wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2010 roku (sygn. akt IV CSK 109/10) – w postępowaniu nakazowym, w jego fazie zapoczątkowanej wniesieniem zarzutów od nakazu zapłaty, dochodzi do przerzucenia ciężaru dowodu na stronę pozwaną (podobnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2010 roku, sygn. akt IV CSK 109/10, czy Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 września 2012 roku, sygn. akt VI ACa 383/12). Występując z pozwem w rozpatrywanej sprawie powód przedstawił dokumenty, które w świetle przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 485)">art. 485 k.p.c.</a> stanowiły dostateczną przesłankę wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym – weksel, z niego bowiem powód wywodził swoje roszczenie, wobec czego w postępowaniu nakazowym w drugiej fazie postępowania, która rozpoczyna się wniesieniem zarzutów, następuje przerzucenie ciężaru dowodu na stronę przeciwną, tj. pozwaną w niniejszej sprawie (tak również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 sierpnia 2015 roku, sygn. akt II CSK 597/14), tym bardziej, że podnosi ona zarzuty także ze stosunku podstawowego.</p> <p>W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.</p> <p>W niniejszej sprawie powód <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> domagał się zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block">M. U.</span> kwoty 14 014,84 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 12 lutego 2024 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – swoje roszczenie wywodząc z wypełnionego na tę kwotę weksla wystawionego przez pozwaną, a stanowiącego zabezpieczenie wierzytelności powoda wynikających z zawartej z pozwaną <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span> z dnia 28 lipca 2023 roku.</p> <p>Kierując zarzuty dotyczące żądania pozwu pozwana <span class="anon-block">M. U.</span> kwestionowała roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości podnosząc, że w stosunku prawnym z powodem miała ona status konsumenta, a z uwagi na mogące znajdować się w umowie pożyczki klauzule abuzywne, umowa ta (pożyczki) jest nieważna. Pozwana zakwestionowała także wymagalność roszczenia powoda, zarzucała niewłaściwe wypełnienie weksla, jak też niewykazania przez powoda realizacji umowy, podnosiła również, że z uwagi na powiązania pomiędzy powodem a <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>i <span class="anon-block">(...)</span>spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, umowy z tymi podmiotami jako mające na celu uzyskanie dodatkowego wynagrodzenia przez pożyczkodawcę, także są nieważne.</p> <p>Przechodząc do merytorycznych rozważań, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zobowiązanie wekslowe jest zobowiązaniem szczególnym. O jego specyfice decyduje przede wszystkim abstrakcyjny charakter, który przejawia się w tym, że dla jego ważności nie jest istotne, czy istniało zobowiązanie będące przyczyną wystawienia weksla oraz czy było ono ważne. Umieszczenie podpisu na wekslu stanowi wyłączną przyczynę i podstawę zobowiązania wekslowego osoby składającej swój podpis. Zobowiązanie takie uzyskuje byt samoistny i w pełni odrębny od wierzytelności stanowiącej podstawę wystawienia weksla. Najistotniejszym przejawem abstrakcyjności zobowiązania wekslowego jest ograniczenie zarzutów, jakie zobowiązany z weksla może podnosić wobec posiadacza dochodzącego zapłaty z weksla. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 282) jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa. A zatem przy wekslach <em> <!-- -->in blanco</em> zarzut, że posiadacz wypełnił weksel niezgodnie z zawartym porozumieniem ocenia się według art. 10 cytowanej ustawy, inne natomiast zarzuty podlegają ocenie według przepisu art. 17 (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 1999 roku, sygn. akt I CNK 215/98 i z dnia 23 października 2008 roku, sygn. akt V CSK 71/08, czy Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2010 roku, sygn. akt V ACa 597/09).</p> <p>Nie ulega przy tym wątpliwości, że weksel stanowiący podstawę niniejszego powództwa został przez wystawiony przez pozwaną jako weksel gwarancyjny <em> <!-- -->in blanco</em>. Oznacza to tym samym, że w chwili wystawienia i wręczenia powodowi jego treść była niezupełna, a prawo uzupełnienia powierzono stronie powodowej w oparciu o zawarte porozumienie, tj. deklarację wekslową. Zgodnie z tą deklaracją (k. 15 akt) weksel miał stanowić zabezpieczenie spłaty wszelkich należności wynikających z <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span>. Wystawca weksla – pozwana – wyraziła przy tym zgodę na wypełnienie weksla (w szczególności w przypadku opóźnienia w spłacie lub braku spłaty całości lub części jakichkolwiek należności z umowy pożyczki) na sumę odpowiadającą aktualnej wysokości zobowiązania, powiększonej o odsetki za opóźnienie oraz inne należności wynikające z umowy. Tym samym w niniejszej sprawie abstrakcyjność zobowiązania wekslowego doznała ograniczenia z uwagi na fakt, że weksel ten miał charakter gwarancyjny, a strony stosunku wekslowego były jednocześnie stronami umowy pożyczki, na zabezpieczenie wykonania której weksel został wystawiony. Oznacza to, że pozwana mogła wobec swego wierzyciela wekslowego (będącego jednocześnie wierzycielem ze stosunku podstawowego), powoływać się na zarzuty wynikające z umowy, której wykonanie weksel miał zabezpieczać (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10)">art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (Dz. U. z 1936 roku, nr 37, poz. 282 ze zmianami). Możliwość taką uzasadniała niewątpliwa łączność między zobowiązaniem z weksla gwarancyjnego a zobowiązaniem ze stosunku podstawowego (tak Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 07 stycznia 1967 roku, sygn. akt III CZP 19/66), w uchwale połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 kwietnia 1972 roku, sygn. akt III PZP 17/70 oraz w wyrokach z dnia 14 marca 1997 roku, sygn. akt I CKN 48/97, z dnia 24 października 2000 roku, sygn. akt V CKN 136/00, czy z dnia 10 kwietnia 2002 roku, sygn. akt IV CKN 948/00). Biorąc powyższe pod uwagę należało zatem uznać, że pozwana była uprawniona do podnoszenia zarzutów opartych na stosunku podstawowym, z którego wynikała dochodzona wierzytelność (umowa pożyczki). Tym samym zasadność dochodzonego roszczenia winna zostać oceniona na tle stosunku zobowiązaniowego będącego podstawą do wystawienia weksla. Trzeba w tym miejscu ponownie podkreślić, że w procesie wekslowym ciężar dowodu rozkłada się odmiennie niż w typowym procesie cywilnym. Dowód przeciwny w znaczeniu dowodu na nieistnienie dochodzonej wierzytelności zostaje bowiem przerzucony na dłużnika (stronę pozwaną), a to w związku z domniemaniem istnienia wierzytelności, która powstała na skutek wystawienia i wydania weksla (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 07 stycznia 1967 roku, sygn. akt III CZP 19/66). Reasumując, w niniejszej sprawie to na pozwanej spoczywał ciężar wykazania, że w określonej części albo w całości żądanie powoda oparte na wekslu gwarancyjnym nie zasługiwało na uwzględnienie, czyli że w treści weksla <em> <!-- -->in blanco</em> wpisana została suma przewyższająca zobowiązania pozwanej albo że wypowiedzenie umowy pożyczki w ogólne nie wykreowało wierzytelności po stronie powoda w stosunku do pożyczkobiorcy (pozwanej). W tej sytuacji mając na uwadze wcześniejsze uwagi dotyczące rozkładu ciężaru dowodu, ciężar dowodu tego, że weksel <em> <!-- -->in blanco</em> został wypełniony w sposób sprzeczny z porozumieniem spoczywał na dłużniku wekslowym, który zarzut podnosił. Nie wystarczy wobec tego samo jego twierdzenie, że suma wpisana na wekslu jest niezgodna z łączącym strony zobowiązaniem. Powód, który posiada podpisany przez pozwanego weksel i wypełnia go na podstawie deklaracji wekslowej nie musi niczego dowodzić, gdyż jego roszczenie wynika z samego weksla (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 października 2013 roku, sygn. akt I CSK 763/12). Żeby jednak dłużnik wekslowy – tu: pozwana – miała możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwnego (na nieistnienie dochodzonej wierzytelności), strona powodowa zobowiązana jest wcześniej podać nie tylko sumę zadłużenia, ale również precyzyjnie wyliczyć i wskazać, co składa się na tę sumę. Bez tego bowiem dłużnik wekslowy nie jest w stanie wykazać niezgodności sumy wekslowej z porozumieniem (tak również Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I ACa 1364/12, czy Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 sierpnia 2007 roku, sygn. akt I ACa 442/07).</p> <p>Jak wynikało z przeprowadzonych w sprawie dowodów, w tym z treści weksla, został on przez powoda wypełniony na kwotę 14 014,84 złotych. Jednocześnie, jak powód wskazał w rozliczeniu znajdującym się k. 149 akt, na kwotę tę składała się kwota:</p> <dl> <dt></dt> <dd> <p>13 121,84 złotych obejmująca nierozliczony na dzień wypowiedzenia umowy (tj. 02 stycznia 2024 roku) kapitał pożyczki – 25 031,20 złotych, prowizję wyliczoną na dzień wypowiedzenia umowy (tj. 02 stycznia 2024 roku) – 1 667,32 złotych, rekompensatę za koszty odzyskiwania należności – 1 423,32 złotych, przy czym łączna kwota powyższych składowych, tj. kwota 28 121,84 złotych została pomniejszona o wpłatę pozwanej w dniu 04 stycznia 2024 roku w kwocie 15 000 złotych,</p> </dd> <dt></dt> <dd> <p>893 złotych – obejmująca odsetki ustawowe za opóźnienie (maksymalne) naliczone za okres od dnia po wypowiedzenia umowy (tj. od dnia 03 stycznia 2024 roku do dnia 04 stycznia 2024 roku od kwoty 28 121,84 złotych i za okres od dnia 05 stycznia 2024 roku do dnia 05 lutego 2024 roku od kwoty 13 121,84 złotych</p> </dd> </dl> <p>Dokonując oceny powyższego wyliczenia, w ocenie Sądu brak było podstaw do kwestionowania wysokości kapitału pożyczki, czy prowizji – pozwana w tym zakresie po doręczeniu jej przedmiotowego rozliczenia nie sformułowała żadnych konkretnych zarzutów, w szczególności nie wskazywała, że dokonała ona spłaty kapitału w większym zakresie niż ustalony przez powoda. Odnośnie zaś do składowej sumy wekslowej w postaci rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w kwocie 1 423,32 złotych, to jak wynikało z pisma powoda z datą w nagłówku „dnia 19 marca 2025 roku” (data prezentaty: 2025-03-24, k. 120-123 akt), stanowiła ona koszty odzyskiwania należności przekraczające wartość zryczałtowaną, o jakiej mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790 ze zmianami). Sąd miał przy tym na uwadze, że w sytuacji, gdy wierzyciel domaga się zwrotu takich dalszych kosztów (ponad ustawowy ryczałt), tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, wówczas winien on udowodnić fakt ich poniesienia, a także zasadność ich poniesienia, tj. zarówno wysokość, jak i okoliczność, że wysokość ta jest w okolicznościach danej sprawy wysokością uzasadnioną. Przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790 ze zmianami) wyraźnie bowiem stanowi, że zwrotowi podlegają jedynie koszty poniesione w uzasadnionej wysokości. Takie sformułowanie nakłada zaś na Sąd obowiązek zbadania z punktu widzenia tego kryterium kwoty poniesionej przez wierzyciela, której zasądzenia domaga się w procesie. Oznacza to, że wykluczona jest zupełna dowolność dla wierzyciela, jeżeli chodzi o skalę wydatków poniesionych w celu odzyskiwania danej należności (tak Sąd Okręgowy w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt XII Ga 701/16, jak też w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2023 roku w sprawie o sygn. akt XII Ga 528/23). Jako że rekompensata za koszty odzyskiwania należności przewidziana w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790 ze zmianami) ma charakter roszczenia odszkodowawczego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 471)">art. 471 k.c.</a>), to powód zatem po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> winien wykazać, że rodzaj i liczba wykonanych czynności, jak również okres odzyskiwania należności, uzasadniał dochodzenie kwoty w żądanej wysokości, jak też, że ich podjęcie było celowe (tak Sąd Okręgowy w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt XII Ga 701/16). Od dłużnika, czyli w niniejszym przypadku pozwanej, wierzyciel (czyli powód) będzie mógł dochodzić kwoty przewyższającej kwotę 40, 70 lub 100 euro, jedynie, gdy wykaże, że było to uzasadnione okolicznościami konkretnej sprawy (tak też Sąd Okręgowy w Gdańsku w wyroku z dnia 21 lipca 2020 roku, sygn. akt XII Ga 1178/19). Tymczasem w niniejszej sprawie powód w żadnej mierze nie wykazał, że wydatki w kwocie 1 423,32 złotych w ogóle podniósł i że były one w okolicznościach sprawy uzasadnione, stąd też zasadne było uwzględnienie jedynie stałej zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o jakiej mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1790 ze zmianami) i to wysokości odpowiadającej równowartości 70 euro (według wartości zadłużenia pozwanej na dzień wypowiedzenia umowy), tj. kwoty 304,36 złotych (przeliczonej według kursu euro z dnia 29 grudnia 2023 roku, 4,3480 złotych za jedno euro). W tej sytuacji nierozliczona kwota zobowiązania pozwanej po wypowiedzeniu umowy pożyczki wynosiła 12 002,88 złotych (25 031,20 złotych + 1 667,32 złotych + 304,36 złotych = 27 002,88 złotych – 15 000 złotych = 12 002,88 złotych), zaś odsetki ustawowe za opóźnienie (maksymalne, naliczone za okres od dnia 03 stycznia 2024 roku do dnia 04 stycznia 2024 roku od kwoty 27 002,88 złotych i za okres od dnia 05 stycznia 2024 roku do dnia 05 lutego 2024 roku od kwoty 12 002,88 złotych) wynosiły kwotę 270,06 złotych. Łącznie zatem zobowiązanie pozwanej wynosiło kwotę 12 272,94 złotych i w tym zakresie Sąd uznał roszczenie powoda za zasadne.</p> <p>Jednocześnie podkreślić należy, że w przypadku zasadności zarzutu przekroczenia granic porozumienia, czy deklaracji wekslowej przez wierzyciela nie zachodzi nieważność całego zobowiązania wekslowego, a jedynie ograniczenie odpowiedzialności dłużników wekslowych – do granic, w których treść weksla odpowiada treści porozumienia, czy też deklaracji wekslowej (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 stycznia 2001 roku, sygn. akt II CKN 25/00, czy Sąd Apelacyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 03 lutego 2015 roku, sygn. akt I ACa 1575/14). Jak zaś wskazał wprost Sąd Okręgowy w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 maja 2018 roku (sygn. akt XII C 2057/17) ustalenie, że suma wekslowa wpisana została niezgodnie z porozumieniem, nie powoduje nieważności weksla, a jedynie fakt, że pozwany będzie zobowiązany do zapłaty mniejszej części, tj. tej, która jest zgodna z upoważnieniem.</p> <p>Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów, to wskazać należy, że nie były one zasadne.</p> <p>I tak w odniesieniu do zarzutu braku wymagalności roszczenia powoda, to jak wynikało z przeprowadzonych w sprawie dowodów, powód wzywał pozwaną do zapłaty zaległych rat pożyczki, a następnie – wobec braku zapłaty – w dniu 02 stycznia 2024 roku złożył pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki wzywając do zapłaty kwoty 29 758,78 złotych pod rygorem wypełnienia weksla (k. 13 akt). Wezwanie to zostało wysłane do pozwanej mailowo, przy czym pozwana nie kwestionowała poprawności adresu mailowego ani faktu jego otrzymania. Następnie, w związku z wpłatą pozwanej na kwotę 15 000 złotych i brakiem uregulowania zadłużenia w pozostałym zakresie, w dniu 05 lutego 2024 roku, powód wypełnił weksel na pozostałą kwotę zobowiązania (14 014,84 złotych) i wezwał pozwaną do wykupu weksla w terminie do dnia 12 lutego 2024 roku. Wezwanie to zostało wysłane listem poleconym w dniu 05 lutego 2024 roku (k. 16 akt), co było zgodne z warunkami zawartymi w deklaracji wekslowej, w której wskazano, że pożyczkodawca zawiadomi pożyczkobiorcę o wypełnieniu weksla listem poleconym na co najmniej 7 dni przed terminem płatności weksla. Pożyczkobiorca zobowiązał się przy tym do każdorazowego informowania o zmianie adresu (…), a zawiadomienia wysłane pocztą, awizowane, a nie odebrane, będą uważane za doręczone. Odnosząc się natomiast do zarzutu niewykazania przez powoda doręczenia pozwanej powyższego pisma, to wskazać należy, że nie budziło wątpliwości Sądu, że przewidzianego w tym postanowieniu doręczenia nie sposób utożsamiać z faktycznym, fizycznym odbiorem pisma przez pozwaną. Sąd zaś miał na uwadze, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 61;art. 61 § 1)">art. 61 § 1 k.c.</a> oświadczenie, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, w której mogła się zapoznać z jego treścią. Przepis nie wymaga zatem, aby adresat oświadczenia zapoznał się faktycznie z jego treścią, wystarczająca jest sama możliwość zapoznania się. Taką możliwość daje wysłanie pisma zawierającego oświadczenie woli przesyłką poleconą, a dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi uprawdopodobnienie doręczenia jej adresatowi, który może to domniemanie obalić wykazując, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 roku, II CSK 454/09). Trafnie wskazuje się zatem w doktrynie, że dowód nadania listu poleconego jest dowodem <em> <!-- -->prima facie</em> (por. S. Rudnicki, S. Dmowski, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza, Warszawa 2003), który stwarza domniemanie doręczenia. Za chwilę złożenia oświadczenia woli uznaje się bowiem moment, w którym korespondencja kierowana do drugiej strony mogła i powinna być jej dostarczona. Zatem w przypadku, gdy korespondencja kierowana do drugiej strony powraca np. do nadawcy jako niepodjęta w terminie, momentem, o którym mowa powyżej, będzie dzień, w którym po raz pierwszy podjęto próbę doręczenia przesyłki pod właściwym adresem (data taka zwykle uwidoczniona jest na zwróconej przesyłce w postaci odpowiedniej adnotacji naniesionej przez doręczyciela).</p> <p>Jednocześnie pozwana nie podnosiła, że odebrała przesyłkę z dnia 05 lutego 2024 roku i że nie otrzymała w niej przedmiotowego wezwania, pozwana zarzucała jedynie, że powód powinien wykazać „nie tylko to, że wysłał pismo do pzowanej, ale również, że to konkretnie ona je otrzymała”. Raz jeszcze wskazać więc należy, że dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi uprawdopodobnienie doręczenia jej adresatowi, który to adresat może to domniemanie obalić wykazując, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 roku, II CSK 454/09), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jedynie na marginesie wskazać należy ograniczanie się do stwierdzenia braku wykazania określonych okoliczności jest irrelewantne z punktu widzenia procesowego, gdyż jednym z możliwych sposobów obrony pozwanego w procesie stanowi zaprzeczenie podanym przez powoda okolicznościom, a nie podniesienie okoliczności ich niewykazania, czy nieudowodnienia. Ocena materiału dowodowego należy bowiem do orzekającego w danej sprawie Sądu, który dokonuje jej w granicach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>, a nie do stron postępowania.</p> <p>Nadto zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 38)">art. 38 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 282 ze zmianami) posiadacz weksla, płatnego w oznaczonym dniu albo w pewien czas po dacie lub po okazaniu, powinien przedstawić go do zapłaty, bądź w pierwszym dniu, w którym można wymagać zapłaty, bądź w jednym z dwóch następnych dni powszednich. Przedstawienie weksla do zapłaty polega na okazaniu trasatowi lub wystawcy weksla własnego oryginału weksla wraz z wyraźnym lub dorozumianym wezwaniem do zapłaty i na gotowości wydania przy zapłacie weksla, pokwitowanego przez posiadacza. Przedstawienie weksla do zapłaty przewidziane w powyżej wskazanym przepisie następuje także w sytuacji, gdy posiadacz weksla umożliwi wystawcy weksla własnego zapoznania się z oryginałem weksla w miejscu jego płatności (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2001 roku, sygn. akt III CKN 322/00). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 38)">art. 38 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 282 ze zmianami) dotyczy przy tym nie tylko przedstawienia weksla wystawcy, ale także jego przedstawienia wobec poręczycieli, gdyż ich odpowiedzialność jest taka sama jak osób, za które udzielono poręczenia. Powszechnie przyjmuje się, że przewidziany w tym przepisie wymóg przedstawienia weksla do zapłaty ma służyć zapewnieniu dłużnikowi możliwości oceny legitymacji posiadacza weksla oraz sprawdzeniu sposobu wypełnienia weksla (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 czerwca 2015 roku, sygn. akt I ACa 1867/14), przy czym nieskuteczność wezwania do wykupu weksla (a więc nieprzedstawienie weksla do zapłaty) z jakichkolwiek przyczyn nie czyni weksla nieważnym, lecz rodzi skutek tylko co do odsetek w takim zakresie, że wierzyciel będący posiadaczem weksla może ich dochodzić nie od dnia przedstawienia weksla do zapłaty, którego nie było, ale od dnia, w którym wystawca weksla mógł dokonać oględzin tego dokumentu i stwierdzić, czy istnieje jego zobowiązanie wekslowe (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 listopada 2004 roku, sygn. akt I CK 224/04). Brak spełnienia wymogu przedstawienia weksla do zapłaty powoduje więc, że opóźnienie dłużnika powstaje dopiero po dacie przedstawienia weksla do zapłaty, co – gdyby w sprawie nie było skutecznego wezwania do zapłaty pismem z dnia 05 lutego 2024 roku, a w ocenie Sądu wezwanie to – co należy podkreślić – było skuteczne – wiązać należałoby z doręczeniem odpisu pozwu. Ugruntowane jest bowiem stanowisko, że przedstawienie weksla w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 38)">art. 38 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 282 ze zmianami) może nastąpić także w postępowaniu sądowym, gdyż złożenie w nim weksla umożliwia dłużnikowi uzyskanie takich samych informacji, jak okazanie mu weksla przez jego posiadacza (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2010 roku, sygn. akt V CSK 461/09, z dnia 23 listopada 2004 roku, sygn. akt I CK 224/04, czy z dnia 31 marca 2006 roku, sygn. akt IV CSK 132/05).</p> <p>Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii wykonania umowy, nie budziła ona zasadniczych wątpliwości Sądu, bowiem powód na wykazanie powyższego faktu przedłożył do akt sprawy szereg dokumentów, w tym <span class="anon-block">umowę pożyczki numer (...)</span>, dyspozycję wypłaty (k. 133 akt) i potwierdzenie wypłaty (k. 134 akt). Z powyższych zaoferowanych przez powoda dokumentów i wydruków wynikało natomiast, że w dniu 28 lipca 2023 roku powód jako pożyczkodawca udzielił pozwanej jako pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 27 075,24 złotych z przeznaczeniem (wyłącznym) na pokrycie wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, płatnej w 12 miesięcznych ratach, w wysokości i w terminach określonych w harmonogramie spłat rat, stanowiącym załącznik do umowy. Zgodnie z ustaleniami stron z kwoty przyznanej pożyczki, przed jej wypłatą, pokryte miały zostać opłaty wynikające z ogólnych warunków umowy pożyczki, w tym prowizja pożyczkodawcy w kwocie 1 620 złotych, opłata przygotowawcza w kwocie 1 200 złotych oraz opłata za pakiet „<span class="anon-block">(...)</span>” w kwocie 1 425 złotych. Jak też wynikało z pozostałych dokumentów, powód pozostałą kwotę pożyczki – 22 830,24 złotych (27 075,24 złotych – 1 620 złotych – 1 200 złotych – 1 425 złotych) wypłacił pozwanej zgodnie z jej dyspozycją (k. 133 akt), w ten sposób, że kwota 15 000 złotych została przekazana bezpośrednio pozwanej na jej rachunek bankowy związany z wykonywaną przez nią działalnością gospodarczą (k. 134 akt), natomiast reszta z tej kwoty, tj. kwota 7 830,24 złotych – została przekazana na pokrycie zobowiązań pożyczkobiorcy – pozwanej – wobec <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> z tytułu umowy pośrednictwa w zakresie kwoty 4 155 złotych (k. 136 akt) oraz <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółki komandytowej z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> w zakresie kwoty 3 675,24 złotych (k. 135 akt). Pozwana nie kwestionowała przy tym, że dyspozycję tego rodzaju wydała, jak też, że widniejący pod poleceniem wypłaty z dnia 28 lipca 2023 roku podpis (w formie elektronicznej) należy do pozwanej. Pozwana w tym zakresie nie podnosiła także, ażeby oświadczenie tego rodzaju złożyła pod wpływem błędu, czy przymusu, w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli bądź też, że uchyliła się od jego skutków, stąd też uznać należało, że pożyczka została pozwanej w całości wypłacona zgodnie z jej wolą i ustaleniami stron. Z przedłożonych przez powoda dowodów jednoznacznie wynikało więc, że pozwana środki z pożyczki otrzymała. Co więcej, dokonała ona zapłaty pierwszej raty pożyczki oraz już po wypowiedzeniu umowy – uregulowała kwotę 15 000 złotych tytułem jej spłaty. Oznacza to, że środki pieniężne faktycznie zostały przekazane do jej dyspozycji przez powoda. Przyjęcie zaś, że pozwana – pomimo braku zobowiązania i nieudzielenia jej pożyczki (a więc nieistnienia zobowiązania do jego spłaty) – spłaciła część należności nie daje się pogodzić z wnioskami płynącymi z zasad logiki i doświadczenia życiowego.</p> <p>W miejscu tym należy odnieść się także do zarzutu pozwanej, jakoby pomiędzy powodem, <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> występowały powiązania mające na celu wyłącznie uzyskanie dodatkowego wynagrodzenia przez pożyczkodawcę. W tym kontekście pozwana podniosła bowiem, że umowa pośrednictwa jako pozorna i naruszająca zasady uczciwości kupieckiej powinna być uznana za nieważną. Pozwana nie skonkretyzowała przy tym twierdzeń w przedmiocie okoliczności, w jakich doszło do zawarcia tejże umowy, nie podniosła również, że umowę tę zawarła pod przymusem, czy też w warunkach wyłączających świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli, bądź też, ażeby uchyliła się od skutków złożonego oświadczenia woli, nic takiego pozwana w sprawie również nie wykazała. Sąd zważył, iż w aktach brak jest przedmiotowej umowy pośrednictwa zawartej przez pozwaną z <span class="anon-block"> (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> i zaniedbania w tym zakresie, mając na uwadze rozkład ciężaru dowodu, obciążały pozwaną, zwłaszcza że w toku całego postępowania była ona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Jednocześnie w kontradyktoryjnym modelu procesu cywilnego, zwłaszcza w postępowaniu gospodarczym, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do podjęcia działania z urzędu, albowiem nie jest rolą Sądu wyręczanie strony w pozyskiwaniu dowodów mających stanowić potwierdzenie zasadności jej żądań (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2007 roku, sygn. akt II CSK 22/2007). Niemniej obowiązujące pozwaną „Ogólne warunki umowy pożyczki <span class="anon-block">(...)</span>” mające zastosowanie do <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span> w § 1 pkt 2 posługują się pojęciem pośrednika wskazując jednocześnie wprost, że jest nim właśnie <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>. W aktach znajduje się także dokument zatytułowany „Informacja o wynagrodzeniu pośrednika”, który został podpisany przez samą pozwaną (elektronicznie, k. 132 akt), a z którego wynika, że zgodnie z § 17 ust. 1 umowy pośrednictwa z dnia 28 lipca 2023 roku wynagrodzenie pośrednika z tytułu wykonania usługi pośrednictwa przy zawarciu przez klienta (tu: pozwaną) z powodem <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span> z dnia 28 lipca 2023 roku wynosi 4 155 złotych.</p> <p>W tej sytuacji Sąd uznał, że do zawarcia umowy pożyczki doszło za pośrednictwem <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, przy czym z tytułu usługi pośrednictwa pozwana zobowiązała się podmiotowi temu zapłacić wynagrodzenie w kwocie 4 155 złotych, które miało być sfinansowane umową pożyczki (k. 132 akt), co potwierdza dyspozycja wypłaty pożyczki, w której pozwana poleciła powodowi wypłatę powyższej kwoty właśnie na rzecz tego podmiotu. Jednocześnie w ocenie Sądu brak było w okolicznościach sprawy jakichkolwiek podstaw do uznania, że przedmiotowa umowa pośrednictwa została zawarta dla pozoru i jej celem było ukrycie, w istocie, rzeczywistej wysokości wynagrodzenia powoda. Okoliczności takich pozwana w sprawie nie wykazała, a zatem Sąd nie miał podstaw do czynienia tego rodzaju ustaleń. Jeśli do zawarcia umowy doszło za pośrednictwem pośrednika i z tego tytułu pozwana zobowiązała się zapłacić pośrednikowi wynagrodzenie, to nie sposób jest uznać, że umowa ta w jakiś sposób narusza zasady uczciwości kupieckiej. Za wykonaną usługę co do zasady należy się bowiem wynagrodzenie, a pozwana w sprawie nie podnosiła, ażeby podmiot ten usług na jej rzecz nie świadczył, bądź świadczył je, ale nienależycie, czy też zobowiązał się usługi na rzecz pozwanej wykonać nieodpłatnie. Jednocześnie o czym należy pamiętać, wynagrodzenie to należne było innemu niż powód uczestnikowi obrotu gospodarczego.</p> <p>Odnosząc się natomiast do umowy zawartej z <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, to zauważyć należało, że z dokumentu znajdującego się na k. 131v akt wynikało, że pozwana zawarła z tym podmiotem umowę dotyczącą prowadzenia monitoringu płatności. W dokumencie tym pozwana złożyła oświadczenie, że w związku z prowadzoną przez siebie działalnością dokonuje rozliczeń ze swoimi kontrahentami na podstawie wystawianych faktur i że wyraża wolę objęcia należności wynikających z tychże przedmiotowym monitoringiem. Jednocześnie pozwana deklarowała także, że przedmiotowa umowa służy zabezpieczeniu realizacji <span class="anon-block">umowy pożyczki numer (...)</span>, w myśl postanowień § 6 ust. 1 lit f ogólnych warunków umowy pożyczki. Przedmiotowe oświadczenie zostało podpisanie elektronicznie przez pozwaną. Również i w tej sytuacji pozwana złożyła dyspozycję wypłaty części udzielonej pożyczki na rzecz powyższego podmiotu. Zdaniem Sądu nie sposób jest wobec tego uznać, że czynności te miały charakter pozorny i dotyczyły w istocie wynagrodzenia należnego powodowi w związku z zawartą przez pozwaną z powodem umową pożyczki. Należało bowiem zauważyć, że każdorazowo pozwana składała oświadczenie o konkretnej treści, z którego wynikało, że wyraża ona wolę świadczenia na jej rzecz konkretnych usług, a co za tym idzie również i zapłatę z tego tytułu usługodawcom – innym niż powód – umówionego wynagrodzenia. Jednocześnie również i w tym przypadku w ocenie Sądu brak było w okolicznościach sprawy jakichkolwiek podstaw do uznania, że przedmiotowa umowa została zawarta dla pozoru i jej celem było ukrycie, w istocie, rzeczywistej wysokości wynagrodzenia powoda. Okoliczności takich pozwana w sprawie nie wykazała, a zatem Sąd nie miał podstaw do czynienia tego rodzaju ustaleń, zwłaszcza że stanowiła ona jedno z zabezpieczeń udzielonej pożyczki.</p> <p>Odnosząc się natomiast do zarzutu powiązań wskazanych powyżej podmiotów ze spółką powodową, to nawet w przypadku istnienia takiego związku zdaniem Sądu nie miało to dla rozstrzygnięcia sprawy zasadniczego znaczenia, bowiem pozwana nie wykazała, w jaki sposób i jakie ewentualne powiązania mogłyby mieć wpływ na jej sytuację. Z akt sprawy wynika, że każdy z podmiotów świadczył na rzecz pozwanej innego rodzaju usługi, za które zobowiązała się ona im zapłacić i co bezsprzecznie uczyniła – wydając dyspozycję wypłaty środków właśnie na ich rzecz. Nieracjonalnym, zwłaszcza w przypadku przedsiębiorcy, byłoby przy tym składanie takiej dyspozycji w sytuacji, kiedy usługi na rzecz pozwanej nie byłyby świadczone, byłyby świadczone, ale nienależycie, bądź też miałyby być świadczone nieodpłatnie, a końcowo naliczono z tego tytułu wynagrodzenie. Pozwana nie wykazała w żaden sposób, ażeby przedmiotowe oświadczenia, jak również podpisy nie pochodziły od niej, ażeby złożyła je ona pod wpływem groźby, błędu, czy też podstępu, pozwana od oświadczeń tych się nie uchyliła, stąd tez uznać należało, że odzwierciedlają one rzeczywisty stan rzeczy i wolę pozwanej.</p> <p>Wreszcie Sąd miał na uwadze, że najistotniejszym przejawem abstrakcyjności zobowiązania wekslowego jest ograniczenie zarzutów, jakie zobowiązany z weksla może podnosić wobec posiadacza dochodzącego zapłaty z weksla – dłużnik wekslowy może zgłaszać tylko te zarzuty, które wynikają z treści samego weksla lub ze stosunków prawnych zachodzących bezpośrednio pomiędzy powodem a pozwanym w procesie wekslowym (a więc nie pomiędzy pozwaną a innymi uczestnikami obrotu gospodarczego).</p> <p>W ocenie Sądu zarzut pozwanej dotyczący zawarcia przez nią umowy pożyczki jako konsument i sprowadzający się w istocie do zarzutu nieważności umowy z uwagi na abuzywność jej postanowień, w tym dotyczących kosztów pożyczki, nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem bezsprzecznie z przedłożonych przez powoda dokumentów wynikało, że pozwana zawarła umowę jako przedsiębiorca oświadczając nadto, że pożyczka będzie przeznaczona wyłącznie na pokrycie wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą (§ 2 ust. 1 umowy, k. 124 akt).</p> <p>Zdaniem Sądu z powyższego jednoznacznie wynika, że w stosunku do pozwanej nie znajdą zastosowania przepisy dotyczące konsumentów. Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 22(1))">art. 22<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Dla pojęcia konsumenta obojętne jest zatem, czy osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową. Istotne jest natomiast, aby dokonywana przez nią konkretna czynność nie dotyczyła bezpośrednio tego rodzaju działalności. Regulacja ta ma na celu ochronę konsumentów jako podmiotu o znacznie mniejszej sile ekonomicznej, nie dysponującemu z reguły specjalistyczną wiedzą prawniczą. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż umowa, którą pozwana zawarła z powodem była bezpośrednio związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Zawarcie umowy pożyczki przez podmiot gospodarczy w celu pokrycia wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną działalnością wiąże się z jego działalnością gospodarczą, bowiem taka czynność prawna związana jest z utrzymaniem egzystencji samego podmiotu gospodarczego i zachowaniem prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że status strony czynności jako konsumenta nie podlega ocenie <em> <!-- -->in abstracto</em>, lecz w relacji do konkretnej czynności prawnej, a przypisaniu go kontrahentowi przedsiębiorcy decyduje cel, w jakim dokonuje on czynności z przedsiębiorą, który ma być niezwiązany z działalnością gospodarczą lub zawodową owego kontrahenta (tak Sąd Najwyższy np. w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2022 roku, sygn. akt II CSKP 314/22; z dnia 18 kwietnia 2023 roku, sygn. akt II CSKP 914/22; z dnia 28 marca 2024 roku, sygn. akt II CSKP 1605/22; z dnia 08 marca 2024 roku, sygn. akt II CSKP 85/24). Jak zaś wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 06 września 2024 roku (sygn. akt II CSKP 964/23), w zbliżony sposób kryterium to jest ujmowane na tle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 2;art. 2 lit. b)">art. 2 lit. b</a> dyrektywy 93/13 implementowanej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(1))">art. 385<sup> <!-- -->1</sup> </a> i następnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> Według tego przepisu konsumentem jest każda osoba fizyczna, która zawierając umowę działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem. Rozstrzygające znaczenie ma zatem kryterium funkcjonalne, sprzężone z oceną, czy zawarcie umowy, z uwzględnieniem jej celu, wpisuje się w działalność niezwiązaną z wykonywaniem handlu, zawodu lub prowadzeniem przedsiębiorstwa. Badając tę kwestię, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, które mogą być pomocne w oznaczeniu celu nabycia towaru lub usługi stanowiących przedmiot umowy. W przypadku umów kredytowych istotne znaczenie ma w tej mierze przeznaczenie (sposób wykorzystania) pożyczonego kapitału (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2025 roku, sygn. akt II CSKP 1262/24 oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 08 czerwca 2023 roku, sygn. akt C-570/21).</p> <p>W okolicznościach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, że przeznaczeniem środków uzyskanych z pożyczki wedle oświadczenia złożonego przez samą pozwaną miało być wyłącznie pokrycie wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, przy czym bezsprzecznie część udzielonej pożyczki pozwana wydatkowała na zapłatę wynagrodzenia dla <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółki komandytowej z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> tytułem wynagrodzenia za świadczone – na rzecz jej i prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa – odpowiednio usługi monitoringu płatności oraz pośrednictwa w pozyskaniu finansowania. Jednocześnie pozwana nie wykazała się żadną inicjatywą dowodową w wykazaniu, że pozostałe środki z pożyczki – wbrew oświadczeniu zawartemu w umowie pożyczki – przeznaczyła na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością.</p> <p>W tej zaś sytuacji, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w tym zaoferowanym przez pozwaną, Sąd nie miał jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pozwana przy zawieraniu umowy pożyczki działała jako konsument, a w konsekwencji, że zastosowanie do niej winny mieć przepisy dotyczące konsumentów, a określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(5))">art. 385<sup> <!-- -->5 </sup>k.c.</a> lub w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 ()">ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1497). Pożyczka zaciągnięta została przez pozwaną prowadzącą działalność gospodarczą, w związku z tą działalnością oraz na cele i potrzeby tejże działalności gospodarczej („na pokrycie wydatków związanych bezpośrednio z prowadzoną działalnością”), wobec czego brak było przesłanki warunkującej ocenę postanowień spornej umowy pod kątem ich abuzywności, czy sprzeczności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 ()">ustawą z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1497). Sąd przy tym zważył, że powyższa okoliczność w relacjach pozbawionych charakteru konsumenckiego nie wyłącza jednak możliwości uznania postanowień umowy pożyczki łączącej strony za sprzeczne z naturą stosunku prawnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a>) lub godzące w zasady współżycia społecznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 2)">art. 58 § 2 k.c.</a>). Wobec powyższego zarzuty sformułowane przez pozwaną ocenić należało przez pryzmat wyłącznie powyższych przepisów (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2025 roku, sygn. akt II CSKP 1262/24).</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Celem zawarcia umowy pożyczki jest umożliwienie korzystania z przedmiotu pożyczki innej osobie (pożyczkobiorcy). W umowie pożyczki powinien zostać określony czas korzystania przez biorącego z przedmiotu pożyczki. Może on być zarówno oznaczony, jak i nieoznaczony. Udostępnienie przedmiotu pożyczki do korzystania przez biorącego może też być odpłatne, co powinno wynikać z umowy. W przypadku zawarcia przez strony odpłatnej umowy pożyczki, wynagrodzenie pożyczkodawcy winno być wyraźnie określone w umowie. Co do zasady formę wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału stanowią odsetki, ewentualnie zapłata prowizji. Istotnym jest również, że umowa pożyczki, sformułowana zgodnie z zasadami uczciwego i rzetelnego obrotu na rynku kapitałowym powinna jasno określać, które opłaty i prowizje stanowią zysk pożyczkodawcy, a które są pobierane na pokrycie konkretnych kosztów ponoszonych przez niego w związku z zawartą umową i jej obsługą. Zgodnie bowiem z treścią przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720(1))">art. 720<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720;art. 720 § 1)">art. 720 § 1 k.c.</a> nie wyłącza prawa dającego pożyczkę pieniężną do żądania od biorącego pożyczkę odsetek oraz pozaodsetkowych kosztów, jednakże z zachowaniem przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720(1))">art. 720<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2;§ 3)">§ 2 i 3 k.c.</a> </p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720(1);art. 2)">art. 720<sup> <!-- -->1</sup> 2 k.c.</a> przez pozaodsetkowe koszty związane z zawarciem umowy pożyczki pieniężnej należy rozumieć wynikające z tej lub innej umowy lub z innej czynności prawnej 1) marże, prowizje lub opłaty związane z przygotowaniem umowy pożyczki, udzieleniem pożyczki lub jej obsługą albo koszty o podobnym charakterze, 2) opłaty związane z odroczeniem terminu spłaty pożyczki, jej nieterminową spłatą albo koszty o podobnym charakterze, 3) koszty usług dodatkowych, w szczególności koszty ubezpieczeń, koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia pożyczki, koszty pozyskiwania informacji dotyczących biorącego pożyczkę, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do zawarcia umowy – z wyłączeniem opłat notarialnych oraz danin o charakterze publicznoprawnym, które strony są zobowiązane ponieść w związku z zawarciem umowy. Z kolei w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720(1);art. 720(1) § 3)">art. 720<sup> <!-- -->1</sup> § 3 k.c.</a> jeżeli dającego pożyczkę reprezentuje przy zawarciu umowy agent lub inna osoba, za której pośrednictwem dający pożyczkę zawiera umowę lub przy której pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, do pozaodsetkowych kosztów związanych z zawarciem umowy pożyczki wlicza się również wynagrodzenie agenta lub tej osoby, o ile ponosi je biorący pożyczkę.</p> <p>Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwana w niniejszej sprawie zawierając umowę pożyczki miała status przedsiębiorcy i przedmiotowa umowa była bezpośrednio związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą – uzyskane przez pozwaną środki miały być bowiem, co wprost oświadczyła w treści umowy, przeznaczone na sfinansowanie działalności prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, stąd też nie będą miały do pozwanej zastosowania przepisy ograniczające wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111260715" title="Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim - Dz. U. z 2011 r. Nr 126, poz. 715 ()">ustawie z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1479) ani regulacje zawarte w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720(2))">art. 720<sup> <!-- -->2 </sup>k.c.</a>, niemniej jednak jak już wskazano powyżej Sąd uprawniony jest do weryfikacji tego, czy postanowienia zawartej przez strony umowy nie są sprzeczne z naturą stosunku prawnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a>) lub nie godzą w zasady współżycia społecznego.</p> <p>Sąd dokonał zatem przeliczenia powyższych kosztów, które pozwoliło na ustalenie, że z tytułu udzielonej pożyczki pozwana miała ponieść dodatkowe koszty w kwocie: 1 620 złotych tytułem prowizji, 1 200 złotych tytułem opłaty przygotowawczej i 1 425 złotych tytułem opłaty za pakiet „<span class="anon-block">(...)</span>”, który dawał pozwanej możliwość płacenia rat z określonym opóźnieniem przy zachowaniu niższej wysokości raty. Dodając do tego kwotę wynagrodzeń uiszczanych na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółki komandytowej z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, łączna wartość tychże kosztów nie przekraczała 45% wartości pożyczki. Sąd zważył przy tym, że jak wynikało z dyspozycji wypłaty pożyczki (k. 133 akt) pozwana miała możliwość odstąpienia od umowy łączącej ją z <span class="anon-block"> (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span>” spółką komandytową z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span>, wówczas zaś kwota 3 675,24 złotych zostałaby przekazana na poczet spłaty pożyczki pomniejszając jej zadłużenie. Mając to na uwadze, jak również fakt, że wynagrodzenie na rzecz powyżej wskazanych podmiotów pozwana była zobowiązana uregulować na mocy umów łączących ją z tymi podmiotami, a nie z powodem, w ocenie Sądu koszty te nie są nadmierne i nie sposób jest uznać, że obowiązek ich uiszczenia jest sprzeczny z istotą umowy pożyczki lub godzi w zasady współżycia społecznego . Jak wskazano powyżej pożyczka może być udzielona nieodpłatnie, ale możliwym jest również zastrzeżenie dodatkowych, pozaodsetkowych kosztów związanych z jej udzieleniem. W sytuacji, gdy koszty te nie przekraczają nawet wysokości maksymalnych kosztów przewidzianych dla obrotu konsumenckiego nie sposób uznać, że stanowią one o wyzysku, czy też naruszeniu zasad współżycia społecznego. Zauważyć bowiem należało, że obie strony postępowania były przedsiębiorcami i przy zawieraniu umów oraz ich realizacji obowiązuje je podwyższony miernik należytej staranności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355;art. 355 § 2)">art. 355 § 2 k.c.</a>). W związku z tym należałoby oczekiwać, że pozwana jako profesjonalista powinna działać z pełnym rozeznaniem, nie tylko w ten sposób, że zna swoją branżę, ale również zasady obrotu gospodarczego i prawnego, a co się z tym wiąże weryfikuje wszystkie otrzymane dokumenty i jest w stanie oszacować związane z konkretnymi stosunkami prawnymi ryzyko gospodarcze, zwłaszcza że wszystkie koszty związane z przedmiotową umową były wprost w niej określone i wskazane co do wysokości. W okolicznościach sprawy pozwana znając te warunki, zawarła umowę o określonej treści, godząc się na nie, w tym także na poniesienie określonych kosztów, które jak wynika z akt sprawy nie były ukryte, ale były już jej znane na dzień zawarcia umowy. Ich kwestionowanie <em> <!-- -->post factum</em> nie może być więc uznane za skuteczne skoro nie naruszają one ani norm prawa bezwzględnie obowiązujących ani nie sposób uznać ich za sprzeczne z zasadą uczciwości kupieckiej (tak Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 grudnia 2022 roku, sygn. akt XX GC 477/21).</p> <p>W ocenie Sądu w tych okolicznościach, mając na uwadze zasadę swobody umów oraz fakt, że pozwana nie uchyliła się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli zawartego w umowie pożyczki, a korzystała ze środków pieniężnych udostępnionych przez powoda, wskazane powyżej koszty związane z udzieleniem pożyczki, nie mogły zostać uznane za nadmierne i naruszające zasady uczciwości kupieckiej. Powód udostępnił bowiem pozwanej środki pieniężne na wskazany okres czasu i miał prawo oczekiwać nie tylko stosownego wynagrodzenia, w tym w postaci odsetek kapitałowych, ale też ekwiwalentu za przygotowanie pożyczki, czy choćby ryzyko związane z przekazaniem dłużnikowi pieniędzy (tak Sąd Apelacyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 02 grudnia 2015 roku, sygn. akt I ACa 1185/15) i brakiem ich zwrotu w umówionym terminie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie ma przy tym wątpliwości, że ukształtowanie praw i obowiązków strony umowy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami skutkujące rażące naruszenie jego interesów może być efektem określenia wysokości jednego ze składników kosztów pozaodsetkowych w sposób radykalnie nieadekwatny do wzajemnych świadczeń przedsiębiorcy, czy ponoszonych przez niego kosztów, prowadząc w rezultacie do istotnego naruszenia równowagi kontraktowej z pokrzywdzeniem drugiej strony, jednakże w ocenie Sądu sytuacja taka w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Jednocześnie strona pozwana negując zgodność postanowień umowy z zasadami współżycia społecznego (uczciwość kupiecka) sama reguły te naruszyła, albowiem nie zrealizowała swojego zobowiązania.</p> <p>Reasumując, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uznania, że wskazane w umowie zawartej przez strony związane z udzieleniem pożyczki koszty były w okolicznościach niniejszej sprawy nadmiernie wygórowane, a przez to rażąco naruszające interes pozwanej, a więc sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, w tym lojalności kupieckiej, stąd też także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> nie był zasadny.</p> <p>Nadto, jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2010 roku, sygn. akt V CSK 461/09) nie jest wykluczone, że suma wekslowa zawiera – jako element składowy – odsetki za opóźnienie w zapłacie kwoty pieniężnej. Zgodnie natomiast z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 43)">art. 43 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 282) posiadacz wekslu może wykonywać zwrotne poszukiwanie przeciw indosantom, wystawcy, tudzież innym dłużnikom wekslowym po terminie płatności, jeżeli zapłata nie nastąpiła. W takim wypadku może żądać od zobowiązanego zwrotnie odsetek od wysokości sześć od sta, a przy wekslach, wystawionych i płatnych w Polsce, odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia płatności (tak Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2017 roku, sygn. akt I ACa 994/16).</p> <p>W tym miejscu podkreślić należy, że pozwana z powyżej szczegółowo omówionych względów powoływała się na wypełnienie weksla niezgodnie z porozumieniem wekslowym, przy czym zarzuty te (subiektywne) okazały się być niezasadne, pozwana nie kwestionowała przy tym, że złożyła podpis na wekslu, czy deklaracji wekslowej (brak zarzutów obiektywnych).</p> <p>Mając zatem na uwadze całokształt powyższych rozważań w punkcie pierwszym wyroku Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 493;art. 493 § 4)">art. 493 § 4 k.p.c.</a> uchylił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym (z weksla) wydany w dniu 10 lipca 2024 roku w sprawie o sygn. akt VI GNc 2272/24 w całości oraz w punkcie drugim wyroku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19360370282" title="Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 (art. 10;art. 17;art. 32;art. 38;art. 43)">art. 10, art. 17, art. 32, art. 38 i art. 43 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowe</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 roku, poz. 282) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c<em> <!-- -->.</em> </a> <em> <!-- --> a contrario</em> zasądził od pozwanej <span class="anon-block">M. U.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">P.</span> kwotę 12 272,94 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 12 lutego 2024 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Uznając zaś dalej idące powództwo za niezasadne, Sąd w punkcie trzecim wyroku na podstawie powyżej powołanych przepisów w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> <em> <!-- -->a contrario</em> Sąd oddalił je w tej części.</p> <p>O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1<sup> <!-- -->1</sup> k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 k.p.c.</a> </p> <p>W niniejszej sprawie powód wygrał sprawę w 87,57%, a pozwana w 12,43%.</p> <p>Koszty poniesione przez powoda wyniosły 3 805 złotych (opłata sądowa od pozwu – 188 złotych, koszty zastępstwa procesowego – 3 600 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 złotych). Pozwana poniosła koszty procesu w kwocie 3 617 złotych (koszty zastępstwa procesowego – 3 600 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 złotych).</p> <p>Powodowi zatem należy się zwrot kosztów procesu w kwocie 3 332,04 złotych (87,57% z kwoty 3 805 złotych), zaś pozwanej należy się zwrot kosztów procesu w kwocie 449,59 złotych (12,43% z kwoty 3 617 złotych). Kompensując obie kwoty Sąd w punkcie czwartym wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 882,45 złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>4.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>SSR Justyna Supińska</p> <p>Gdynia, dnia 13 października 2025 roku</p> </div>