IV SAB/Wr 693/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Burmistrza L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza bezczynność Burmistrza L., która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Burmistrza L. na rzecz skarżącego P. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE P. M. (dalej jako strona lub skarżący) wnioskiem z dnia 4 czerwca 2022 r., złożył do Burmistrza L. (dalej jako organ, podmiot zobowiązany lub Burmistrz) za pośrednictwem poczty e-mail wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) całość korespondencji prowadzonej od XI 2019 do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejsze zapytanie z DSDiK, Powiatowym Zarządem Dróg w L. oraz wykonawcami (jeśli takowa była) dotyczącej remontu mostu w L. w ciągu drogi wojewódzkiej [...]. Jeśli z kimkolwiek w tej sprawie podpisywane były porozumienia, umowy itp. lub zostały wystawione faktury do opłacenie z budżetu gminy również proszę o ich udostępnienie. 2) całość dokumentacji związanej z wprowadzeniem zmiany organizacji ruchu (postawienie znaku zakaz wjazdu) na moście w ciągu drogi gminnej (ul. [...], łącznik między L. a S.), łącznie z prowadzoną korespondencją w tej sprawie. Strona jednocześnie wniosła o przekazanie skanu faktur związanych z realizacją tego zadania, podobnie jak pozostałych dokumentów w formie skanów na podany adres mailowy. Pismem z dnia 23 czerwca 2022 r., które wpłynęło do organu w tym samym dniu, strona wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej, zarzucając mu naruszenie 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz.902, dalej jako ustawa dostępowa lub w skrócie u.d.i.p.) i domagając się zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, iż pomimo upływu 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Organ pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. poinformował skarżącego, iż: 1) ze względu na zwiększenie obowiązków służbowych pracowników Referatu Inwestycji i Zamówień Publicznych podyktowane dłuższą absencją jednego z pracowników oraz konieczność przygotowania obszernego materiału do udostępnienia, informujemy o braku możliwości przekazania go w oczekiwanej formie. W związku z powyższym zapraszamy Pana do osobistego wglądu do dokumentów i wykonania fotokopii dot. przedmiotowej sprawy w siedzibie Urzędu Miejskiego w L. przy ul. [...], pokój nr [...], w godzinach pracy Urzędu Miejskiego. W tym celu proszę o telefoniczne uprzedzenie o swojej obecności z co najmniej dwugodzinnym wyprzedzeniem w celu przeorganizowania pracy pracownika merytorycznego w tym dniu (art. 14 u.d.i.p.), 2) jako załącznik do pisma przesyłam skan dokumentacji dot. wprowadzenia czasowej organizacji ruchu na drodze gminnej nr [...] oraz [...] w Gminie L. W ramach powyższego zadania nie wydatkowano środków publicznych. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 czerwca 2022 r. organ wniósł o umorzenie postępowania, względnie oddalenie skargi oraz o zasadzenie kosztów postepowania wg norm przepisanych. Burmistrz wskazał, że w jego ocenie skarga jest niezasadna, względnie przedwczesna. Opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od organu tj. choroby pracownika i braków kadrowych w Urzędzie Miejskim w L. Nadto z uwagi na obszerność dokumentacji i związany z tym szczególnie obszerny zakres pracy związany ze skanowaniem wielkiej ilości stron dokumentów zaproponowano wgląd osobisty wnioskodawcy co do części dokumentów objętych wnioskiem co nie jest dla wnioskodawcy dolegliwe z uwagi na niewielką odległość siedziby wnioskodawcy od siedziby Urzędu. Z kolei konieczność skanowania tak znaczącej ilości dokumentacji skutkowałby koniecznością wyłączenia z pracy pracownika na co najmniej dwa dni robocze. Organ oznajmił także, iż pkt 2 wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r. został zrealizowany. Skarżącemu doręczono odpowiedź na jego skargę w dniu 12 lipca 2022 r. i nie wniósł on po tej dacie żadnych dodatkowych pism procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem była bezczynność organu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 u.p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo trzeba podkreślić, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 u.p.p.s.a. Podstawą oceny zasadności skargi na bezczynność zawsze zaś będzie stan faktyczny istniejący w dacie orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2331/13 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia powołane w treści uzasadnienia niniejszego wyroku). W przedmiotowym postępowaniu zaskarżeniu podlegała bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2232) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Mając powyższe regulacje na uwadze należy podkreślić, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny zobowiązany jest do ustalenia czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona, miały charakter informacji publicznej, oraz czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Burmistrz – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości stron nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter, gdyż kwestie dotyczące dróg publicznych i towarzyszącej im infrastrukturze technicznej, a zwłaszcza finansowania ich utrzymania i prac remontowych mieszczą się w zadaniach publicznych gminnego samorządu terytorialnego. Przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu była natomiast kwestia czy doszło do prawidłowego zrealizowania, określonych w art. 14 u.d.i.p., wymagań co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, a zwłaszcza terminu realizacji tego zobowiązania. W istocie zgodzić się należało ze skarżącym, iż do chwili wniesienia przedmiotowej skargi, a miało to miejsce już po upływie 14 dni od złożenia wniosku o udostepnienie informacji publicznej, podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W konsekwencji należało przyjąć, iż do dnia wniesienia skargi Burmistrz nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, a tym samym w sprawie doszło do bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 4 czerwca 2022 r. Jednakże należy mieć również na uwadze fakt, iż po dniu wniesienia do organu przedmiotowej skargi, ale jeszcze przed przekazaniem jej do tut. Sądu, doszło do realizacji obowiązku informacyjnego, czego skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie kwestionował. Po pierwsze bowiem Burmistrz wraz z tym pismem przesłał skarżącemu skan dokumentacji dot. wprowadzenia czasowej organizacji ruchu na drodze gminnej nr [...] oraz [...] wraz z informacją, ze w ramach powyższego zadania nie wydatkowano środków publicznych. Po drugie- w zakresie realizacji odpowiedzi na pierwsze pytanie organ skorzystał z dyspozycji art. 14 ust. 2 u.d.i.p. stanowiącej, iż "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie." Burmistrz brak możliwości przekazania informacji w żądanej formie uzasadnił zwiększeniem obowiązków służbowych pracowników Urzędu Miejskiego podyktowanym dłuższą absencją jednego z pracowników oraz obszernością wnioskowanego materiału. Burmistrz wskazał także proponowaną formę zapraszając skarżącego do osobistego wglądu do dokumentów i wykonania fotokopii dot. przedmiotowej sprawy w siedzibie Urzędu Miejskiego w godzinach jego pracy, po telefonicznym uprzedzeniu o swojej obecności z co najmniej dwugodzinnym wyprzedzeniem. Ponieważ skarżący w terminie 14 dni od tego powiadomienia nie złożył stosownego wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w tym powiadomieniu to zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p., postępowanie o udostępnienie informacji w tym zakresie powinno zostać umorzone. W niniejszej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do załatwienia wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r. (art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.), skoro udzielona na ten wniosek odpowiedź z dnia 27 czerwca 2022 r. wyczerpuje wymogi informacyjne określone w art. 14 u.d.i.p. Zobowiązywanie organu w takich warunkach z jednej strony do ponownego doręczenia żądanej informacji publicznej w części dot. pkt 2 wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r., z którą skarżący mógł się zapoznać przed dniem wyrokowania w niniejszej sprawie, a z drugiej w sytuacji istnienia podstaw do umorzenia postępowania informacyjnego w części odnoszącej się do pkt 1 wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r., byłoby więc niecelowe. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do załatwienia wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r. (pkt I sentencji wyroku). Poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ nie zlekceważył wniosku skarżącego, ponieważ stosunkował się względem niego jedynie z niewielkim, bo 9-dniowym przekroczeniem ustawowego terminu. Faktyczna zwłoka organu nie nosiła zatem znamion świadomego i celowego naruszenia obowiązującego porządku prawnego. Stąd też należało uznać, że Burmistrz niewątpliwie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 czerwca 2022 r., która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a u.p.p.s.a. – orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji wyroku, obejmujące zasądzenie od organu na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego w postaci wpisu od skargi (100 zł), podjęte zostało na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a.