VI GC 215/23

Sądy powszechne2025-09-18

Sygnatura

VI GC 215/23

Data orzeczenia

2025-09-18

Rodzaj

REGULATION

Sędziowie

J. Supińska (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art 102 kpc

Treść orzeczenia

Sygn. akt VI GC 215/23 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 18 września 2025 roku (k. 225 akt) W pozwie z dnia 21 grudnia 2022 roku powód M. Ś. domagał się zasadzenia od pozwanego Towarzystwo (...) z siedzibą w W. kwoty 39 260,39 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 06 września 2019 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu. W piśmie z datą w nagłówku „dnia 26 sierpnia 2025 roku” (data prezentaty: 2025-08-28, k. 199-200 akt) powód M. Ś. cofnął pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz w oparciu o treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania. W związku z powyższym Sąd postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2025 roku umorzył postępowanie w sprawie, zaś postanowieniem z dnia 18 września 2025 roku uzupełnił przedmiotowe postanowienie w ten sposób, że dodał punkt trzeci o treści: odstąpić od obciążania powoda M. Ś. kosztami procesu. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 3)">art. 203 § 3 k.p.c.</a> w razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów, co też pozwany uczynił w piśmie z datą w nagłówku „dnia 10 września 2025 roku” (data prezentaty: 2025-09-16, k. 212 akt). Powyższe brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 3)">art. 203 § 3 k.p.c.</a> w żadnym stopniu nie oznacza jednakże automatyzmu w uznaniu powoda za stronę przegrywającą postępowanie, omawiana regulacja nie ma bowiem charakteru całościowego i z tego względu przy rozpoznawaniu wniosku pozwanego o przyznanie kosztów zgłoszonego na podstawie tegoż przepisu nie jest wyłączone zastosowanie przez Sąd regulacji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2011 roku (sygn. akt IV CZ 111/10) obowiązek zwrotu kosztów może wyjątkowo nie obciążać strony cofającej pozew (…) jeśli wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, ale ciężar dowodu wystąpienia tych okoliczności obciąża cofającego pozew (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 08 grudnia 2012 roku, sygn. akt V CZ 109/11). W niniejszej sprawie powód M. Ś. cofając pozew wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania wskazując, że jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kartuzach z dnia 30 grudnia 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt II K 364/21 R. D. (odpowiedzialny za szkodę) i M. M. (kierujący pojazdem ubezpieczonym u pozwanego) działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uzgodnili i podali nieodpowiadający prawdzie przebieg przedmiotowej kolizji drogowej z dnia 06 sierpnia 2019 roku, wprowadzając w błąd nie tylko K. G., ale i funkcjonariuszy Policji, co skutkowało przekonanie powoda o słuszności dochodzonego roszczenia. Powód wskazał również, że z uwagi na upływający termin przedawnienia, wytoczenie powództwa było konieczne. W ocenie Sądu powyższy wniosek powoda zasługiwał na uwzględnienie. Sąd miał bowiem na uwadze, że w niniejszej sprawie powód domagał się zasądzenia od pozwanego Towarzystwo (...) z siedzibą w W. kwoty 39 260,39 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 06 września 2019 roku do dnia zapłaty – tytułem odszkodowania obejmującego koszty naprawy w związku z uszkodzeniem w dniu 06 sierpnia 2019 roku należącego do powoda pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) przez M. M., za którego jako wskazanego sprawcę szkody odpowiedzialność gwarancyjną przyjął pozwany jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 819;art. 819 § 1)">art. 819 § 1 k.c.</a> roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 3 tego przepisu precyzuje jednak, iż w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. W takiej zaś sytuacji zgodnie z brzmieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1) § 3)">§ 3</a> tego przepisu roszczenie poszkodowanego powoda do ubezpieczyciela sprawcy szkody o odszkodowanie przedawniało się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wynikłą z czynu niedozwolonego. Stosownie zaś do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1))">art. 442 1 k.c.</a> roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1) § 2)">§ 2</a>). Jakkolwiek Sąd miał na uwadze, że powód wytoczył przedmiotowe powództwo w czasie, kiedy toczyło się postępowanie karne przeciwko uczestnikom zdarzenia z dnia 06 sierpnia 2019 roku, niemniej jednak uczynił to w sytuacji upływającego z dniem 31 grudnia 2022 roku terminu przedawnienia jego roszczenia. Wprawdzie powód znał wówczas treść decyzji pozwanego z dnia 28 października 2019 roku i wskazane tam przyczyny odmowy przyznania odszkodowania, niemniej jednak decyzja ubezpieczyciela nie korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, choć jak wykazał wynik postępowania karnego – ostatecznie była ona słuszna. W ocenie Sądu powód, by uchronić się przed przedawnieniem roszczenia o zapłatę odszkodowania, zasadnie wniósł pozew w niniejszej sprawie, a następnie, gdy wynik postępowania karnego przesądził, że M. M. (ubezpieczony u pozwanego) nie był sprawcą zdarzenia (szkody), cofnął pozew przeciwko jego ubezpieczycielowi (pozwanemu) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, co należy ocenić jako lojalne zachowanie się powoda wobec pozwanego. W przeciwnym wypadku, gdyby w postępowaniu karnym M. M. został uniewinniony, to wytoczenie powództwa przeciwko jego ubezpieczycielowi dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu karnego zapewne wiązałoby się z podniesieniem przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda prowadząc do oddalenia powództwa. Samo w sobie toczące się bowiem postępowanie karne nie zawiesza z mocy prawa biegu terminu przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Wreszcie Sąd miał na uwadze, że powód nie był uczestnikiem zdarzenia, w którym brały udział 3 pojazdy (w tym jeden należący do powoda), nie znał więc jego przebiegu z własnych obserwacji, a jedynie z przekazu K. G. (uniewinniony), któremu wynajął pojazd oraz z notatki funkcjonariuszy Policji sporządzonej na miejscu zdarzenia w oparciu o oświadczenia wszystkich uczestników kolizji. Natomiast fakt, że powód jest rzeczoznawcą i był biegłym sądowym nie przesądza o tym, że jakkolwiek był w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i narzędzi sporządzić symulację zdarzenia, to z całą pewnością nie był w stanie ustalić zamiaru i intencji M. M., R. D. i K. G. (działania w porozumieniu), do czego stwierdzenia władny był jedynie Sąd, a do czasu prawomocnego wyroku obowiązywała zasada domniemania ich niewinności. Zgodnie treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zacytowany przepis ustanawia zasadę słuszności będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, a wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Nie konkretyzuje on także pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, Sądowi (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 grudnia 1973 roku, sygn. akt II CZ 210/73). Uwzględniając zatem nakreślony powyżej całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 351)">art. 351 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 3)">art. 203 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> uzupełnił w dniu 18 września 2025 roku (k. 225 akt) postanowienie z dnia 31 sierpnia 2025 roku (k. 202 akt) w ten sposób, że odstąpił od obciążania powoda M. Ś. kosztami procesu. </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) 5. (...) SSR Justyna Supińska Gdynia, dnia 14 października 2025 roku </div>