IV SA/Wa 2756/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę UZASADNIENIE IV SA/Wa 2756/15 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2015r. po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o z siedzibą w L. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku, wymierzającą P. sp. z o.o z siedzibą w L. opłatę za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2012 roku z tytułu poboru wód podziemnych, której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z wykazu przesłanego przez stronę w dniu [...] stycznia 2013 roku w kwocie 95 338,00 zł. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organu. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] września 2013 roku, wymierzył P. sp. z o.o. opłatę za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2012 roku z tytułu poboru wód podziemnych w kwocie 95 338,00 zł. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniosła spółka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku, uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że samo wygaśnięcie uprawnienia z uwagi na upływ okresu obowiązywania pozwolenia, nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym, a jej wyeliminowanie ma miejsce dopiero na podstawie art. 138 ustawy Prawo wodne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku, wymierzył spółce opłatę za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2012 roku z tytułu poboru wód podziemnych. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła spółka. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji z których wynika, że: 1) P. sp. z o.o. w 2012 roku było podmiotem korzystającym ze środowiska w zakresie poboru wód podziemnych na ujęciach SUW P., SUW L., SUW J.; 2) poprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z SUW P. udzielone decyzją Starosty L. Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 roku obowiązywało do dnia [...] grudnia 2011 roku i było wydane dla Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w [...]; 3) poprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z SUW L. i SUW J. udzielone decyzją Starosty L. Nr [...] z dnia [...] września 2002 roku (zmienione decyzjami Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku i Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku) obowiązywało do dnia [...] września 2012 roku; 4) decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2014 roku Starosta L. stwierdził wygaśnięcie decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 roku zezwalającą na pobór wody z ujęcia SUW P. z dniem [...] grudnia 2011 roku; 5) natomiast decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku Starosta L. udzielił nowego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z tego ujęcia; 6) decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku Starosta L. stwierdził wygaszenie decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [....] września 2002 roku z dniem [...] września 2012 roku; 7) nowe pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęć SUW L. udzielone zostało przez Starostę L. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 roku; 8) z kolei nowe pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęć SUW J. udzielone zostało przez Starostę L. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku. W ocenie organu prawidłowa była także dokonana przez organ pierwszej instancji ocena, że strona nie naliczyła opłaty podwyższonej o 500% za brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych dla SUW P. w okresie od dnia [...] lipca do [...] lipca 2012 roku, dla SUW L. od dnia [...] października do [...] listopada 2012 roku i dla SUW J. od dnia [...] października do [...] grudnia 2012 roku. Zdaniem organu odwoławczego nie można utożsamiać daty wydania decyzji wygaszających z dniem faktycznego wygaśnięcia decyzji. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2014 roku uprawnienie wygasa z datą wskazaną w pozwoleniu (skutek materialnoprawny). Jednakże dla pełnej skuteczności wymagane jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaszenie tego uprawnienia (skutek procesowy). Wydanie zatem decyzji wygaszającej ma jedynie znaczenie dla stwierdzenia, iż uprawnienie poboru wygasło, ale wygasło wraz z upływem terminem, na który zostało wydane. Organ wskazał, że zgodnie z art. 292 ustawy prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Powyższy przepis nie uzależnia odpowiedzialności podmiotu od jego zawinienia w sytuacji braku stosownego zezwolenia. Odpowiedzialność uzależnia on bowiem jedynie od wystąpienia jednej, obiektywnie dającej się stwierdzić przesłanki, tj. braku stosownego zezwolenia na korzystanie ze środowiska. Analizowany przepis nie przewiduje również żadnej przesłanki pozwalającej na odstąpienie od poniesienia opłaty podwyższonej. Dla ustalenia podwyższonej opłaty nie ma także znaczenia, że późniejsze wystąpienie o wydanie kolejnych pozwoleń wodnoprawnych nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Faktem bowiem jest, że w okresie wskazanym przez organ pierwszej instancji spółka nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11 (ONSAiWSA 2012, nr 2, poz. 22), organ wywiódł, że przyczyna braku pozwolenia może, jednak nie musi mieć znaczenia i jedynie wtedy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie kolejnego tego samego rodzaju pozwolenia na kolejny okres. W uchwale zatem nie ma mowy o sytuacji, w której podmiot korzysta ze środowiska bez pozwolenia oraz nie wystąpił o wydanie kolejnego. Odnośnie ujęcia SUW P. pozwolenie wodnoprawne Spółka dostała w dniu [...] lipca 2012 r. Poprzednie pozwolenie wygasło z dniem [...] grudnia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z tego ujęcia został złożony do Starostwa Powiatowego w L. w dniu [...] czerwca 2012 r., czyli pół roku po upływie daty poprzedniego pozwolenia. W przypadku natomiast przekroczenia przez organ wydający pozwolenie terminów z Kpa strona mogła korzystać ze środków dyscyplinujących, przewidzianych w art. 37 Kpa. W odwołaniu brak też jest wskazania powodów późniejszego złożenia wniosku. Odnośnie zaś uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z ujęcia SUW J. i SUW L. organ zauważył, że w odwołaniu zostały wskazane przyczyny, które zdaniem Spółki usprawiedliwiają korzystanie z poboru wody bez pozwolenia. Jednakże wnioski złożone w celu uzyskania pozwoleń wodnoprawnych wpłynęły do Starostwa Powiatowego w L. odpowiednio w dniu [...] października 2012r. i w dniu [...] października 2012r. Natomiast pozwolenie wodnoprawne w przypadku tych ujęć wygasło z dniem [...] września 2012r. Powyższe oznacza, że w niniejszym stanie faktycznym Spółka korzystała z poboru wody bez pozwolenia także wówczas, kiedy nie wystąpiła o wydanie kolejnego pozwolenia. Organ wyraził stanowisko, że konieczność wniesienia opłat podwyższonych ze środowiska w przypadku braku stosownego zezwolenia ma charakter obiektywny, tj. obowiązek ich wniesienia powstaje niezależnie od powodów korzystania ze środowiska bez pozwolenia. Organ wskazał, że podniesiony w odwołaniu art. 193 ust. 4 ustawy prawo ochrony środowiska nie znajdował zastosowania do pozwoleń wydanych na podstawie ustawy prawo wodne. W niniejszej sprawie podstawą stwierdzenia wygaśnięcia poprzednich pozwoleń wodnoprawnych był art. 135 pkt 1, 138 ust. l i 139 ust 4 prawa wodnego. Jest to odrębna regulacja niż ta zwarta w ustawie Prawo ochrony środowiska zatem brak było podstaw aby posiłkować się w tym przypadku przepisami tej ustawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P. sp. z o.o z siedzibą w L. zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że decyzja Starosty L. Powiatowego w L. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...], z której korzystała Skarżąca wygasła z mocy prawa w dniu [...] grudnia 2011 r., natomiast decyzja Starosty L. Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. wygasła z mocy prawa z dniem [...] września 2012 r., podczas gdy przepis ten stanowi, że stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony w drodze decyzji, a zatem pozwolenie wodnoprawne wygasło po wydaniu przez Starostę L. decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdzającej wygaszenie decyzji Starosty L. nr [...] z dnia [...] września 2002 r. oraz decyzji Starosty L. nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. stwierdzającej wygaszenie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r., czyli w czasie gdy Skarżąca dysponowała już nowymi, aktualnie obowiązującymi pozwoleniami wodnoprawnymi, 2) naruszenie art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do wymierzenia Skarżącej podwyższonej opłaty administracyjnej w wysokości 500%, i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że SKO w pierwszej kolejności błędnie przyjęło, iż pozwolenia wodnoprawne wygasły dla ujęcia SUW P. z dniem [...] grudnia 2011 r., zaś dla ujęć SUW L. i SUW J. z dniem [...] września 2012 r. Z art. 138 ust. 1 ustawy prawo wodne wynika, że stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter konstytutywny, nie zaś jak twierdzi SKO deklaratoryjny (wyroki WSA o sygn. akt II SA/Wr 461/10, II SA/Łd 422/11) . W ocenie Skarżącej wobec nie wygaszenia przez odpowiedni organ decyzji Starosty L. w terminie do dnia [...] lipca 2012 r, (SUW P.), [...] listopada 2012 r. (SUW L.) oraz do dnia [...] grudnia 2012 r. (SUW J.) tj. do dnia uzyskania przez Skarżącą nowych pozwoleń wodnoprawnych na przedmiotowe instalacje, Skarżąca uprawniona była korzystać z poprzednich pozwoleń wodnoprawnych bez ponoszenia negatywnych konsekwencji finansowych z tego tytułu, tj. bez konieczności ponoszenia opłat podwyższonych. Decyzje wygaszające pozwolenia wodnoprawne wydane zostały dla SUW L. i SUW J. dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r., a podniesieniu do SUW P. dopiero w dniu [...] maja 2014 r., tj. po uzyskaniu nowych pozwoleń wodnoprawnych przez Skarżącą. Zatem więc nałożenie na Skarżącą przez Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez posiadania pozwoleń wodnoprawnych w kwocie 95.338,00 zł było niezasadne. Podkreślenia zatem wymaga fakt, iż skarżąca nie korzystała ze środowiska bez pozwoleń wodnoprawnych. gdyż w okresie obowiązywania poprzednich pozwoleń i przed datami ich wygaszenia uzyskała nowe, aktualnie obowiązujące pozwolenia wodnoprawne. Jak wynika bowiem z powołanego wyżej orzecznictwa decydujące znaczenie ma data wydania decyzji wygaszającej pozwolenie wodnoprawne co w niniejszym stanie faktycznym nastąpiło po uzyskaniu przez Skarżącą kolejnych pozwoleń wodnoprawnych. Wskazać również należy, że decyzje wygaszające poprzednie pozwolenia wodnoprawne dla SUW J., L. i P. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, tj. obowiązującego wówczas art. 193 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego nie wydaje się, jeśli prowadzący uzyska nowe pozwolenie. Powyższe decyzje Starosty L. powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca nie wypełniła hipotez przepisów art. 276 ust. 1 w zw, z art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż nie korzystała ze środowiska bez wymaganych pozwoleń wodnoprawnych. bo pozwolenia wodnoprawne dotyczące SUW J., P. i L. obowiązywały do daty wydania aktualnych pozwoleń wodnoprawnych z uwagi na brak wydania decyzji wygaszającej poprzednie pozwolenia przed datą wydania aktualnie obowiązujących pozwoleń. Ponadto Skarżąca zwraca uwagę na brak winy Skarżącej w wystąpieniu w późniejszym terminie z wnioskami o uzyskanie nowych pozwoleń wodnoprawnych. które nie zostały wzięte pod uwagę przez SKO przy wydawaniu zaskarżanej decyzji. Pod koniec 2011 r. z przyczyn nieprzewidzianych i niezależnych od Skarżącej w sposób znaczący spadła wydajność pompowni J., która pokrywała 75% całkowitego zapotrzebowania na wodę. Skarżąca w związku z tym podjęła niezwłocznie decyzję o wykonaniu zastępczego ujęcia nr 3A i likwidacji studni nr 3. W grudniu 2011 r. Skarżąca zleciła opracowanie projektów prac geologicznych w zakresie wykonania studni zastępczej nr 3 A. Uznać zatem należy, że skarżąca z odpowiednim wyprzedzeniem podjęła działania przygotowania kompletnego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych studniami stanowiącymi ujęcie wodociągowe J., ale z powodu powyżej opisanej sytuacji związanej ze znaczną utratą wydajności eksploatacyjnej przez studnię nr 3 nie mogła dotrzymać wymaganych terminów. Załączenie do wniosku nieaktualnego operatu, tj. nie uwzględniającego wyłączenia studni nr 3, a nie obejmującego studni nr 3 A, która była w budowie, skutkowałoby wydaniem decyzji niezgodnej ze zmienionym stanem faktycznym i stanowiłoby naruszenie prawa. Opóźnienie związane ze złożeniem wniosku w sprawie nowego pozwolenia wodnoprawnego dla ujęcia wodociągowego J. uznać należy za usprawiedliwione, a więc nierodzące konsekwencji polegających na konieczności poniesienia opłaty podwyższonej. W odniesieniu natomiast do ujęcia L. wskazać należy, że ujęcie to znajdowało się na terenach należących do różnych właścicieli i po przekształceniach własnościowych skarżąca miała utrudnienia w obsłudze tego ujęcia. W 2010r. wykonano studnię nr II, a w 2011 r. rozpoczęto kompleksową modernizację i rozbudowę stacji uzdatniania L.. W związku z koniecznością poniesienia dużych nakładów na całkowitą przebudowę, wyznaczono lokalizację trzeciej studni i zlecono opracowanie projektu prac geologicznych w grudniu 2011 r. tym przypadku również SKO nie wzięło pod uwagę okoliczności, że skarżąca aby wystąpić o wydanie pozwolenia wodnoprawnego obejmującego dokonane zmiany musiała uzyskać wymagane prawem decyzje i opracować aktualny operat wodnoprawny. Skarżąca przystąpiła do opracowania wymaganych dokumentów, uwzględniających zmianę zakresu korzystania z wód podziemnych spowodowaną okolicznościami ujawnionymi pod koniec 2011 r,. a z uwagi na procedury administracyjne nie uzyskała wszystkich dokumentów umożliwiających jej wcześniejsze złożenia nowych wniosków w sprawie nowych pozwoleń wodnoprawnych dla ujęcia J. i L. Podkreśliła, że przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeśli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymagalnego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres (uchwała 7 sędziów NSA z 12.12.2011 r., II OPS 2/11). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie i poprzedzająca ją decyzja Marszałka Województwa [...] nie naruszają prawa. W ocenie sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 12 grudnia 2011r. sygn. akt II OPS 2/11, zgodnie z którym decyzje o wygaszeniu pozwolenia wodnoprawnego są decyzjami o charakterze jedynie deklaratoryjnym. Potwierdzają one wyłącznie istniejący stan prawny, a zatem okoliczność, iż pozwolenie wodnoprawne wygasło z datą końcową okresu na który zostało wydane. Brak jest więc podstawy prawnej na gruncie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2015.469 j.t.) do wnioskowania, iż dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne pozostaje w mocy do czasu wydania decyzji wygaszającej lub udzielającej nowego pozwolenia, jak twierdzi skarżąca. Nie ma zatem wątpliwości, że skarżąca spółka korzystając ze środowiska po ustaniu obowiązujących pozwoleń wodnoprawnych, korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. W takim stanie rzeczy poniesienie podwyższonej opłaty za ten okres (do czasu uzyskania nowych pozwoleń) jest obligatoryjne. Stanowisko takie wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2015r. sygn. akt II OSK 51/14 tj. w sprawie dotyczącej wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska przez skarżącą spółkę za I półrocze 2012r. Z przytoczonej uchwały wynika również inne stanowisko, które podziela sąd rozpoznający przedmiotową sprawę, iż okolicznością umożliwiającą ewentualne odstąpienie od wymierzenia podwyższonej opłaty może być opóźnienie w udzieleniu nowego pozwolenia wodnoprawnego, o ile jednak przyczyną opóźnienia jest działanie po stronie organu i tylko w sytuacji, gdy podmiot starający się o kontynuację pozwolenia, wystąpi z wnioskiem na tyle wcześnie, by nie można było zarzucić mu opóźnienia w działaniu. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwe jest, że skarżąca wystąpiła o wydanie kolejnych pozwoleń już po wygaśnięciu poprzednich, a więc nie było możliwe – z przyczyn leżących po stronie spółki – aby organ wydał kolejne pozwolenia w czasie umożliwiającym spółce nieprzerwane korzystanie ze środowiska na podstawie pozwoleń wodnoprawnych. Wskazywane przez skarżącą spółkę przyczyny są więc przyczynami o charakterze subiektywnym w kontekście wystąpienia z wnioskiem o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż nie są związane z tokiem postępowania o udzielenie kolejnych pozwoleń. Podmiot prowadzący działalność związaną z korzystaniem ze środowiska ponosi ryzyko związane z jej prowadzeniem. Tego rodzaju ryzykiem jest konieczność przebudowy lub rozbudowy wykorzystywanej infrastruktury, jak też moment podejmowania tego rodzaju działań w trakcie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Dlatego też zmiany w zakresie infrastruktury wiążące się ze zmianą zakresu korzystania z wód podziemnych, wszelkie działania związane z opracowaniem wymaganej dokumentacji, uzyskaniem koniecznych decyzji administracyjnych, jak też opracowaniem aktualnego operatu wodnoprawnego niezbędnego do złożenia nowego wniosku są okolicznościami wynikającymi z ryzyka przedsiębiorcy i obciążają ten podmiot. Ryzyko to wiąże się również z tym, że nie zawsze potrzeba dokonania zmian w wykorzystywanej infrastrukturze ujawni się na tyle wcześnie, by podmiot zdążył przedsięwziąć na czas wszystkie czynności, które w zmienionym stanie faktycznym pozwolą ten stan uwzględnić i jednocześnie dochować termin do złożenia wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Należy także wskazać, że przepis art. 193 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, którego rażące naruszenie w tym postępowaniu niesłusznie zarzuca skarżąca (gdyż kontroli w tym postępowaniu nie podlegają decyzje wygaszające pozwolenia wodnoprawne) i który został uchylony przez art. 1 pkt 41 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. (Dz.U.2014.1101) zmieniającej nin. ustawę z dniem 5 września 2014 r., wskazywał jedynie na zbędność wydania decyzji o wygaśnięciu pozwolenia dotychczasowego, w sytuacji gdy wydane zostało już nowe pozwolenie. Z tego względu oraz z uwagi na deklaratoryjny charakter samej decyzji wydanie decyzji w sytuacji wskazywanej przez uchylony przepis, w razie wygaśnięcia pozwolenia na skutek upływu czasu, nie mogłoby stanowić rażącego naruszenia prawa. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.