II OSK 1651/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Bożena Walentynowicz /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 346/08 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 346/08, oddalił skargę M. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że na skutek odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] 2008 r., w którym skarżący M. i P. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł, że nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego orzeczony przez organ I instancji, znajduje uzasadnienie faktyczne oraz prawne, a podnoszone w odwołaniu argumenty nie mogą być uwzględnione. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący nie wykonali obowiązków nałożonych przez organ I instancji, a mianowicie nie przedłożyli wymaganego projektu budowlanego lecz jedynie inwentaryzację budynku gospodarczego, nie przedłożyli także zaświadczenia Burmistrza Miasta N. o zgodności budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, w dokumentacji pominięto fakt, iż obiekt nie spełnia § 12 ust. 3 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w świetle rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Organ wskazał także na brak uzgodnienia dokumentacji z Zarządem Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych Oddział w K. D. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżąca M. S. reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. W treści skargi, skarżąca podniosła zarzut naruszenia: – art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie dostarczyła wymaganych dokumentów oraz przez przyjęcie, iż przedmiotowy budynek jest niezgodny z warunkami technicznymi, – art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszając tym samym słuszny interes strony, – art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa, – art. 97 § 1 k.p.a. pkt 4 w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania oraz zaniechanie podjęcia czynności, o których mowa w art. 100 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę, wskazał, że mimo iż uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji nie jest w pełni prawidłowe, to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a, gdyż osnowa (rozstrzygnięcie) zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, a z ustaleń prawidłowo przeprowadzonego w tej sprawie postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt budowlany podlegający tzw. procedurze legalizacyjnej w trybie art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy. Sąd podał, że tego rodzaju postępowanie legalizacyjne może być wszczęte tylko wobec obiektu budowlanego, który nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub nawet jego części do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie, od strony ogrodzenia działki nr [...], tj. działki rodziców inwestora P. S., wstawiono w ścianie od strony zachodniej okno o wymiarach 1,86 x 1,00 m, zaś przedmiotowy budynek jest usytuowany w odległości 1 m od strony granicy działki rodziców inwestora, tj. P. S. Sąd podkreślił, że dyspozycja § 12 ust. 3 w zw. z § 12 ust.1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowi o dopuszczeniu usytuowanie ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy działki z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy tylko jeżeli wynika to z ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości ze względu na rozmiary działki. Oznacza to, że jeżeli tak jak w tej sprawie, nie wystąpił żaden z powyższych dwóch warunków, to odległość od granicy działki w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi od granicy z sąsiednią działką budowlaną, powinna wynosić co najmniej 4 m, zaś 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sąd zaznaczył, iż z uwagi na brak dostarczonego projektu budowlanego, przewidującego doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (co w tej sprawie oznaczałoby obowiązek zamurowania przedmiotowego okna) zaistniała konieczność zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Wystąpiła bowiem przesłanka z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy – Prawo budowlane do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, w związku z brakiem realizacji obowiązku z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie Sądu wniosła M. S. reprezentowana przez adwokata J. K., zarzucając mu naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie (tj. przyrzeczenia J. i J. C. przeniesienia własności części nieruchomości graniczącej z działką, na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany na rzecz skarżącej M. S., pozytywnej opinii Zespołu Parków Krajobrazowych, inwentaryzacji architektoniczno-konstrukcyjnej odpowiadającej pod względem technicznym i formalnym projektowi budowlanemu) wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany spełnia, zdaniem skarżącej kryteria zezwalające na poddanie go procedurze legalizacyjnej w trybie art. 48 ust. 2, 3, 5 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Wskazując na powyższe uchybienia M. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanek określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie stwierdzono w sprawie niniejszej. Rozpoznając przedmiotową skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż jej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. dotycząca rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Kwestionując wyrok Sądu pierwszej instancji strona skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Wbrew stanowisku skarżącej należy podkreślić, iż Sąd pierwszej instancji na zasadzie art. 134 p.p.s.a. nie będąc związany zarzutami skargi ani jej wnioskami dokonał bardzo wnikliwej oceny zebranych dowodów w sprawie i przeprowadził kontrolę całego procesu stosowania prawa przez organy administracji w niniejszym postępowaniu inwestycyjnym. Na tej podstawie zostały wyprowadzone przez ten Sąd wnioski o braku naruszenia przez organy zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że inwestorzy S. wykonali obiekt budowlany obejmujący budynek gospodarczy i połączoną z nim wiatę znacznie przekraczający wymiary obiektu zgłoszonego w ramach art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a/ Prawa budowlanego. Prawidłowo więc został on zakwalifikowany do obiektu wymagającego pozwolenia na budowę. Z ustaleń dokonanych w czasie prowadzonego postępowania w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wynika, że obiekt wykonany samowolnie przez inwestorów od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi warunek dopuszczający wszczęcie postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej, a jest nim wymóg nie naruszenia przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Sporny obiekt budowlany z naruszeniem przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – został usytuowany w odległości 1 m od granicy działki inwestorów przylegającej do sąsiedniej działki nr [...] a ściana budynku przy takim usytuowaniu posiada okno o wymiarach 1,86 m x 1 m. Zgodnie z treścią § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działki, bądź 4 m od granicy, gdy w ścianie budynku skierowanej do granicy jest otwór okienny. Dopuszczalne jest też usytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią, ale zawsze wówczas jak i przy usytuowaniu obiektu w odległości mniejszej niż 4 m – wymagana jest ściana pełna bez żadnych otworów (§ 12 ust. 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Skoro w przedmiotowej sprawie jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji inwestorzy nie dostarczyli mimo nałożonego obowiązku projektu budowlanego, który przewidywałby doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem (co w tej sprawie oznaczałoby obowiązek zamurowania okna w ścianie) to zasadnie Sąd podzielił stanowisko zajęte przez organy nadzoru budowlanego o zastosowaniu przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego o rozbiórce obiektu. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, iż złożenie przez inwestorów inwentaryzacji wykonanej samowoli budowlanej stanowi dopełnienie obowiązku z art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, który wymaga złożenia projektu budowlanego. Należy zauważyć, że uzasadnienie zarzutu skargi kasacyjnej sprowadza się tylko do polemiki z zasadną oceną i stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie podważając w żadnym stopniu trafności wyroku tegoż Sądu. Skoro w dacie wydawania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mimo nałożonych na inwestorów obowiązków nie usunięto i nie doprowadzono do stanu zgodnego z prawem naruszeń wymogów techniczno-budowlanych w zakresie odległości budynku od granicy, jak i okna w ścianie zbliżonej do granicy – wykluczona była możliwość przeprowadzenia legalizacji powyższej samowoli budowlanej. Obietnica darowizny części działki o nr [...] przez ich właścicieli dla zachowania wymogu odległości usytuowania budynku od granicy – nie może stanowić postawy do uznania usunięcia naruszenia przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia, skoro darowizny tej nie dopełniono, a nadto okna nie zamurowano w ścianie od strony granicy działki. W konsekwencji powyższych okoliczności zarówno ocena organów, jak i podzielane stanowisko ich przez Sąd pierwszej instancji odpowiadają prawu. Niezasadność zarzutu skargi kasacyjnej stanowi podstawę jej oddalenia. Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjnych orzekł jak w sentencji.