VII SA/Wa 158/16

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE VII SA/Wa 158/16 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Z 2013 r., poz. 1409), odmówił [...]przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]Nr [...]z dnia [...] października 2012 r. nakazującego [...]w [...] obowiązek wykonania i przedstawienia PINB [...] ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...]w [...] w terminie 1 miesiąca. Organ przedstawił następujący stan sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem Nr [...]z dnia [...] października 2012 r. nakazał [...] obowiązek wykonania i przedstawienia PINB [...] ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...] w terminie 1 miesiąca. Podstawą prawną działania organu był art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Organ pouczył skarżącego, iż na postanowienie powyższe nie przysługuje zażalenie, natomiast strony zgodnie z art. 142 Kpa mogą zaskarżyć je w odwołaniu od decyzji, która zakończy postępowanie w sprawie. Pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. [...] złożył zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2691/14 uchylił powyższe postanowienie. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż organ II instancji powinien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ II instancji wskazał, iż skarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 23 października 2012 r. Wyjaśnił też, że [...] był regularnie informowany o etapach postępowania, w tym rozpoczęciu postępowania egzekucyjnego w tej sprawie. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył dopiero po upływie 2 lat od dnia doręczenia postanowienia, i w tym okresie nie podejmował żadnych działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałego stanu sprawy oraz podważenie zasadności wydania danego rozstrzygnięcia. W ocenie organu okoliczność uzyskania po prawie dwóch latach porady prawnej w zakresie możliwości zaskarżenia postanowienia PINB nie jest przesłanką uprawdopodabniającą brak winy strony w uchybieniu terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił naruszenie art. 8 i art. 112 w związku z art. 126 oraz art. 59 § 2 w związku z art. 58 K.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. zostało wydane z naruszeniem prawa. Instytucję przywrócenia terminu reguluje art. 58 k.p.a. zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Skarżący, pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r., wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organu II instancji, za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, powołując się na brak właściwego pouczenia w powyższym postanowieniu o możliwości wniesienia zażalenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w następstwie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia zasadniczo z tego powodu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu Organ stwierdził, że skarżący mimo wiedzy o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego przedmiotowym postanowieniem, nie czynił żadnych starań w celu ustalenia czy możliwe jest zaskarżenie postanowienia wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, zaprezentowana przez organ argumentacja jest nie do zaakceptowania w świetle wskazanych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania (...) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Oznacza to, iż okoliczność braku lub błędnego pouczenia uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia w trybie art. 58 k.p.a., przy spełnieniu warunków w nim przewidzianych. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1896/06, publ. LEX nr 546303; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 1999 r. sygn. akt I SA 1600/98, publ. LEX nr 48568; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 641/96, publ. LEX nr 43121). Przywołać należy również tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1998 r. o sygn. akt III SA 230/97 (publ. LEX nr 38205), w której Sąd stwierdził, iż "wprawdzie art. 112 k.p.a. stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, ale też nie może dawać tej stronie specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Błędne pouczenie będzie stanowiło uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżący zechce z tej możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji skorzystać". Stanowisko to z oczywistych względów jest aktualne również w przypadku braku pouczenia o prawie do zaskarżenia orzeczenia organu I instancji - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji brak pouczenia o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia jest, w ocenie Sądu, okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia tego środka (art. 58 § 2 k.p.a.) z uwagi na brak winy strony skarżącej w niedokonaniu czynności w terminie ustawowym. Bez znaczenia jest przy tym, szczególnie mocno akcentowana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczność, iż z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący wystąpił po ponad dwóch latach od wydania i doręczenia mu postanowienia. Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, pomimo dwuletniego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, organ nie uznał za stosowne poinformować skarżącego o możliwości złożenia przez niego zażalenia na postanowienie tego organu z 2012 r. Przerzucanie na skarżącego odpowiedzialności za własne zaniedbanie, stanowi o szczególnie rażącym naruszeniu przez organ zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, 8 i 9 K.p.a. Dokonując oceny dochowania przez skarżącego siedmiodniowego terminu do wystąpienia z prośbą o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (tu: wniesienia zażalenia), wskazać należy, iż przepis art. 58 § 2 k.p.a. ustala nieprzywracalny termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W sytuacji, gdy przyczyną uchybienia terminu był brak właściwego pouczenia strony o możliwości wniesienia zażalenia, za przyczynę uchybienia terminowi do złożenia środka zaskarżenia przyjmuje się brak wiedzy strony co do terminu i sposobu wnoszenia tego środka. Dopiero gdy strona poweźmie taką wiedzę, można mówić o ustaniu przyczyny uchybienia. Podkreślić trzeba, że momentu, w którym błędnie pouczona (lub nie pouczona) strona uzyskała taką wiedzę nie można domniemywać. O ile zatem z obiektywnych, dających się potwierdzić okoliczności lub z twierdzeń samej strony nie wynika inna data, należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu trwa do momentu usunięcia tej nieprawidłowości tj. prawidłowego pouczenia strony lub np. powiadomienia jej o uchybieniu terminu w postanowieniu stwierdzającym wniesienia środka zaskarżenia z uchybieniem terminu ( por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 226/10 i z 17 października 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 480/07, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2009, sygn. akt II SA/Ol 518/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II Kr 1429/10). W razie braku innych dowodów na to, kiedy strona faktycznie powzięła wiedzę o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia zażalenia, organ powinien więc przyjąć, że taką wiedzę strona uzyskała w dacie wskazanej przez samą stronę. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika jednakże, aby powodem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od ww. postanowienia była którakolwiek z pozostałych przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., w szczególności niedochowanie przez skarżącego 7-dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Jak stwierdził [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w motywach rozstrzygnięcia, "okoliczność uzyskania ( po prawie dwóch latach) porady prawnej w zakresie możliwości zaskarżenia postanowienia /.../ nie jest przesłanka uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi"). Należy zatem wnioskować, iż w ocenie organu skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z zachowaniem 7-dniowego terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Konkludując Sąd stwierdza, że w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] listopada 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2012 r., zaś wydając ww. postanowienie organ dopuścił się istotnego naruszenia art. 58 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi i zastosuje instytucję przywrócenia terminu zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji. W punkcie 2 orzeczono o kosztach sądowych na podstawie art. 200 p.p.s.a.