III SA/Łd 304/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Wójt Gminy Z. orzekł o wprowadzeniu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, obrębu L. gmina Z. zmiany, polegającej na sprostowaniu powierzchni działek geodezyjnych we wskazany w decyzji sposób. Rozliczenie powierzchni działek zostało wykonane przez Starostwo Powiatowe Z. w dniu 1 października 2008 roku i stanowiło podstawę do wydania tego orzeczenia. A. B. doręczono powyższą decyzję w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 10 marca 2009 roku, a w dniu 10 kwietnia 2009 roku wniesiono odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [....] Ł... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Organ administracji podkreślił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ administracji ustalił, że zaskarżona decyzja została A. B. doręczona w dniu 10 marca 2009 roku. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg od dnia 11 marca 2009 roku, a upłynął w dniu 24 marca 2009 roku. Natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 10 kwietnia 2009 roku. Organ odwoławczy zaznaczył również, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze z dnia 9 czerwca 2009 roku A. B. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, jak również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o rozpatrzenie odwołania. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazał zarzuty skierowane w stosunku do decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] roku. Do skargi załączył dokumentację medyczną, z której wynika, że w momencie doręczenia decyzji skarżący przebywał w szpitalu, gdzie poddany został operacji neurochirurgicznej. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Z. orzekającej o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, obrębu L. gmina Z. w sposób podany w decyzji. Już na wstępie należy wyjaśnić, że poza zakresem orzekania przez sąd pozostaje merytoryczna zasadność decyzji o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Innymi słowy, Sąd badał jedynie zgodność z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (gdyż tego dotyczy sprawa) i nie był uprawniony do oceny podnoszonych przez skarżącego argumentów w stosunku do decyzji orzekającej o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten reguluje odrębnie dwie instytucje: dopuszczalności odwołania (która nie podlegała ocenie w niniejszej sprawie) oraz terminowości jego wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3). Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu (por. W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1972, s. 417-418). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, niepublikowany oraz wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, niepublikowany). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, BS 1997, nr 5, poz. 32). Nie ulega przy tym wątpliwości, że jak w każdym postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a., ale także co do tego jakie były intencje strony wnoszącej odwołanie. W przeciwnym bowiem wypadku postanowienie takie może naruszać art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. W sprawie niniejszej organy w sposób rzetelny i dokładny przeprowadziły postępowanie zmierzające do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie skarżącej w trybie art. 43 k.p.a. – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych, w dniu 10 marca 2009 roku decyzję odebrała żona skarżącego. Zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 11 marca 2009 roku, a upłynął w dniu 24 marca 2009 roku. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, strona nie domagała się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych k.p.a. Organ nie miał możliwości rozpoznania takiego wniosku z urzędu. Stosownie do treści art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepis ten statuuje zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, przy czym nie ma tu znaczenia przyczyna, dla której odwołanie od decyzji nie przysługuje. Tym samym również upływ terminu do wniesienia odwołania powoduje, że decyzja staje się ostateczna. Rozpoznanie odwołania i wydanie decyzji merytorycznej dotyczącej wprowadzenia zmian w ewidencji, skutkowałoby naruszeniem zasady wynikającej z cytowanego wyżej przepisu. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że w treści doręczonej skarżącemu decyzji został on prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Negatywne konsekwencje zaniedbania swoich uprawnień procesowych w postępowaniu administracyjnym obciążają w tej sytuacji stronę. Wskazać również należy, że przedstawione w skardze argumenty dotyczące pobytu w szpitalu wraz z przedłożoną dokumentacją medyczną nie mogą być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem przepisy prawa na etapie postępowania sądowego nie przewidują takiej możliwości. Wniosek taki byłby zasadny na etapie postępowania administracyjnego, lecz skarżący go nie złożył. Dodatkowo można wskazać, że w imieniu skarżącego w toku postępowania mogła podejmować czynności żona. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. D.T.