II SA/Bd 675/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Po doręczeniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną. Mają na utrzymaniu małoletniego syna. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł (prace dorywcze oraz zasiłek rodzinny). Oświadczył również, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Natomiast w piśmie z dnia 30 października 2015 r. wraz z dołączoną do niego dokumentacją zadeklarował, że zarówno on jak i jego konkubina w 2013 r. i 2014 r. nie uzyskali żadnych dochodów. Nie posiadają rachunków bankowych. Nie korzystają także z pomocy społecznej. Ponadto podał, że mieszka wraz z rodzicami, opiekując się nimi, ponieważ są osobami niepełnosprawnymi. Nie ponosi żadnych opłat. Z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie.. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego R. W. wniósł sprzeciw. Skarżący jeszcze raz podkreślił, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną. Mają na utrzymaniu małoletniego syna. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł (prace dorywcze oraz zasiłek rodzinny). Podał, że mieszka wraz z rodzicami, opiekując się nimi, ponieważ są osobami niepełnosprawnymi. Nie ponosi żadnych opłat. Z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego znajduje zastosowanie przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), tzn. przed 15 sierpnia 2015 r. stosuje się ten przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji, natomiast do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. stosuje się tę regulację w nowym brzmieniu. Sprawa niniejsza została wszczęta dnia 29 maja 2015 r. co oznacza, że zastosowanie znajduje w niej przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r. W myśl tego przepisu w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu środek ten został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skarżący z mocy ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego został uznany za zasadny. Stosownie do treści art. 246 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, m.in. kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną. Mają na utrzymaniu małoletniego syna. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł (prace dorywcze oraz zasiłek rodzinny). Oświadczył również, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Natomiast w piśmie z dnia 30 października 2015 r. wraz z dołączoną do niego dokumentacją zadeklarował, że zarówno on jak i jego konkubina w 2013 r. i 2014 r. nie uzyskali żadnych dochodów. Nie posiadają rachunków bankowych. Nie korzystają także z pomocy społecznej. Ponadto podał, że mieszka wraz z rodzicami, opiekując się nimi, ponieważ są osobami niepełnosprawnymi. Nie ponosi żadnych opłat. Z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Z miesięcznego dochodu w takiej wysokości trudno bowiem wygospodarować środki na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika bez istotnego uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 249a oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.