II GZ 277/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w T na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2247/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w T na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w T na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Sąd I instancji wskazał, że spółka we wniesionej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że organ pozbawił ją możliwości wypełnienia obowiązku usunięcia nieprawidłowości, bowiem decyzję doręczył jej 6 dni przed końcem terminu wyznaczonego na podjęcie działań. Skarżąca wskazała ponadto, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na znaczną szkodę majątkową i spowoduje trudne, czy wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki, bowiem zawarta z [...]umowa o udostępnienie infrastruktury usługowej wiązałaby się m.in. z obowiązkiem regularnego uiszczania na rzecz [...]opłat za dostęp do obiektu objętego umową. Niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje natomiast wznowienie przez operatora żądań zawartych m.in. w piśmie z 11 stycznia 2019 r. oraz przedsądowym wezwaniu do zapłaty z 6 marca 2019 r. opiewającym na kwotę 458 183,88 złotych. Tak wysokie zobowiązanie pieniężne, w ocenie Spółki, stanowić będzie dla znaczne obciążenie finansowe szczególnie, że miałoby ono zostać wykonane w ostatnim kwartale roku tj. po zrealizowaniu większości zaplanowanych przedsięwzięć gospodarczych i wykorzystaniu niemalże w całości środków finansowych przewidzianych na ten rok. W przypadku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na jej korzyść, po stronie skarżącej powstaną roszczenia cywilnoprawne związane z błędnie zawartą umową, w tym roszczenie o zwrot kwot uiszczonych na rzecz [...], jako opłat za dostęp do obiektów. WSA w Warszawie odmówił spółce wstrzymania wykonania decyzji, ze względu na to, że nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Argumentacja skarżącej została oparta na dwóch kwestiach. Pierwsza dotyczyła terminu jaki organ ustalił na usunięcie naruszenia określonego w decyzji z 11 lipca 2019 r., który zdaniem skarżącej jest zbyt krótki a dodatkowo organ, wydając zaskarżoną decyzję w dniu [...] września 2019 r. a następnie doręczając ją w dniu [...] września 2019 r. sam uniemożliwił skarżącej wypełnienie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w terminie określonym w decyzji z [...] lipca 2019 r. tj. do [...] września 2019 r. Takie twierdzenie skarżącej, zdaniem Sądu, nie mogło odnieść zamierzonego skutku, albowiem zmierza do zajęcia stanowiska co do legalności zaskarżonej decyzji już na etapie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. Drugi argument skarżącej odnosił się do konieczności poniesienia "znacznych kosztów" wynikających z zwarcia umowy z [...] tj. koniecznością uiszczenia opłat za dostęp do obiektów infrastruktury usługowej ustalonych przez operatora. Argument ten, zdaniem Sądu, został jednak sformułowany na tyle ogólnikowo, że nie sposób było wywieść, czy wykonanie przez skarżącą decyzji z 11 lipca 2019 r. przed jej kontrolą przez sąd administracyjny, wyrządzi skarżącej znaczną szkodę czy też wywoła trudne do odwrócenia skutki. Przestawione przez skarżącą dokumenty są niewystarczające do oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o wstrzymanie wykonania postanowienia przez WSA w Warszawie, o zmianę postanowienia w związku ze zmianą okoliczności, ewentualnie uchylenie postanowienia przez WSA w Warszawie, bądź uchylenie postanowienia przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W zażaleniu Spółka podniosła, że realizacja nałożonego na nią obowiązku nastąpiłaby w czasie epidemii wirusa SARS CoV-2. Obecne zagrożenie epidemiologiczne dotyka kolej, znacznie spadła liczba podróżujących i spadły dochody spółki. Skarżąca podała, że nie może wykonać decyzji z 11 lipca 2019 r. ponieważ wywołałoby to dla spółki niebezpieczeństwo wyrządzenia w jej majątku znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p..p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie przedstawiła okoliczności przemawiających za zasadnością zastosowania tej instytucji. Ewentualne powstanie po stronie skarżącej roszczenia cywilnoprawnego, w przypadku wydania przez Sąd rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę Spółki, nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji z 11 lipca 2019 r. Spółka nie zobrazowała swojej sytuacji finansowej. Przedstawiła jedynie pismo z dnia 11 stycznia 2019 r., przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 6 marca 2019 r. opiewające na kwotę 458 183,88 złotych. Nie podała danych potwierdzających jej aktualną, rzeczywistą sytuacje finansową. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został pozbawiony możliwości oceny, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i słusznie oddalił wniosek skarżącej. Podkreślić należy, że sam fakt istnienia obowiązku realizacji świadczenia pieniężnego egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu skarżąca wskazała na stan zagrożenia epidemicznego i trudności finansowe. Do zażalenia dołączyła wydruki ze stron internetowych dotyczące wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego oraz wydruki z komunikatami dla podróżnych, dotyczące połączeń kolejowych. Nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów obrazujących swoją sytuację finansową takich jak bilans zysków i strat, czy sprawozdanie finansowe. W związku z powyższym Sąd dysponował jedynie informacjami dotyczącymi pogorszenia się sytuacji finansowej ale nie miał wiedzy jaka ona faktycznie jest. Sam spadek aktywów nie świadczy jeszcze o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.