II GZ 812/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "B." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 września 2014 r.; sygn. akt VI SA/Wa 932/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 18 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 932/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił "B." Spółce z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi wniesionej przez tę Spółkę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2014 r., którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd I instancji podał, że wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną stratą za rok 2012 oraz stanem rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że wysokość kapitału zakładowego to kwota 5 000 zł., zaś wartość środków trwałych wynosi 0 zł. Sąd stwierdził, że z dokumentów nadesłanych przez skarżącą do tej sprawy wynika, że działalność gospodarczą w sektorze usług ochrony mienia dla firm oraz dla osób fizycznych skarżąca rozpoczęła w marcu 2012 r., zatrudniała 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług w wysokości 287.682,75 zł a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł była związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych. W sprawozdaniu z działalności za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych. Potwierdzenie poprawiającej się kondycji finansowej skarżącej Spółki stanowił przedłożony w sprawie rachunek zysków i strat za rok 2013, z którego wynika, że osiągnęła ona przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł, przy czym koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 941.372,86 zł. Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej sporządzony na dzień 31 marca 2014 r. wskazuje, że osiągnęła ona w pierwszym kwartale bieżącego roku przychód netto ze sprzedaży w wysokości 158.356 zł. Saldo końcowe rachunku bankowego za okres od 31 marca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. wyniosło zaś 33,39 zł. Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Podkreślił, że skarżąca Spółka odnotowała znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży swoich usług w stosunku do roku 2012, co świadczy o zwiększeniu skali prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdzeniem powyższego jest także podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia, zużycie materiałów i energii. W ocenie Sądu I instancji deklarowana przez skarżącą Spółkę strata nie oznacza automatycznie utraty płynności finansowej, skoro jednocześnie zwiększyła swój przychód o 416 tys. złotych. Jednocześnie o możliwościach płatniczych świadczą regularnie pokrywane wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zarówno o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym. Dodatkowo Sąd zauważył, że analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej Spółki wskazuje, że jedynych i regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje Prezes jej Zarządu. Wpłaty te opiewają na kwoty od 19.200,00 złotych do 23.000,00 złotych. Spółka z o.o. "B." zaskarżyła zażaleniem postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa polegające na stwierdzeniu, że Spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych, pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis sądowy od skargi. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc stosownie do treści art. 245 § 3 ppsa, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków i opłat sądowych lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji, w której pomimo bycia zobowiązaną na mocy generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego w nim uczestnictwa (art. 199 ppsa), nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej - wpisu od skargi należy podzielić. Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego przez skarżącą przychodu, danych wynikających z bilansu i przedłożonego do sprawy sprawozdania finansowego, wskazującego na wzrost sprzedaży świadczonych usług, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Tym samym Sąd I instancji po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, warunkująca udzielenie skarżącej Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, "na wyrost" prognozowane dochody Spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego Spółki, przedstawionego przez samą skarżącą. Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez wnioskującą Spółkę strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem powstaje ona wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wpłaty dokonywane na jej konto: "są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki", która: "aby w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz", należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż wpis sądowy w rozpoznawanej sprawie stanowi niewielką część kwoty, która jest comiesięcznie wpłacana na konto Spółki. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, bowiem jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.