II OSK 167/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Solarski sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Powiatu we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 434/06 w sprawie ze skargi Rady Powiatu we W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Powiatu we W. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia rocznego Starosty W. 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2006 r. UZASADNIENIE Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 3 sierpnia 2006 r. Wojewoda Lubelski stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu we W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia rocznego Starosty W. Organ wskazał, że uchwała ta została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ Rada Powiatu we W. na podstawie art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1593 ze zm.) przyznała dodatkowe wynagrodzenie roczne Staroście W. za 2004 r. w wysokości 50 % dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz za 2005 r. w wysokości 100 % dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Tymczasem ustawa z dnia 4 marca 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1202) pozbawiła prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego niektórych pracowników samorządowych. Wprawdzie w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2006 r, sygn. akt K 1/05, pracownicy, których pozbawiono prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego odzyskali te prawo, jednakże eliminacja niekonstytucyjnych przepisów nie spowodowała konieczności zwrotu części niewypłaconego dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2004 r, i całości dodatkowego wynagrodzenia za 2005 r. Wyrok Trybunału wywiera bowiem skutki na przyszłość i nie wpływa na obowiązujące przepisy do dnia ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaskarżone przez Radę Powiatu we W., która zarzuciła naruszenie przepisu art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym polegające na niewskazaniu przez organ nadzoru przepisu prawa, które uchwała narusza, przepisu art. 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, polegające na bezpodstawnym zakwestionowaniu przez organ nadzoru prawa Starosty do nagrody rocznej za 2004 i 2005 r., przepisu art. 12 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym, polegające na uznaniu przez organ nadzoru uchwały za nieważną. Uchwała Rady została podjęta w dniu 29 czerwca 2006 r., kiedy nie obowiązywał, wyeliminowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 4 marca 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej oraz niektórych innych ustaw, zatem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału zastrzeżenie zabraniające wypłaty wstecz należy Sygn. akt II OSK 167/07 traktować jako niewiążącą opinię, sentencja wyroku nie określa skutków czasowych wyroku, zatem jak wskazano w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 203 r., sygn. akt III CZP 45/03, skutki takiego orzeczenia powinny sięgać w przeszłość - ex tunc. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w podjętym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę w dniu 9 listopada 2006 r. wskazał, że istotą sporu jest określenie daty utraty mocy obowiązującej przepisów, wyeliminowanych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2006 r. Zdaniem Sądu I instancji stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu z Konstytucją oznacza jego usunięcie z systemu prawa z datą publikacji wyroku Trybunału lub inną określoną przez Trybunał datą, ale nie oznacza, że przepis ten przed derogacją nie istniał lub nie wywoływał skutków prawnych. Następstwem uznania przepisu za niezgodny z Konstytucją jest wyeliminowanie go ze skutkiem ex nunc, a nie uznanie, że nie obowiązywał on przed datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału. Uchylenie przepisu nie jest bowiem jednoznaczne z likwidacją skutków prawnych, jakie wywołał przepis w okresie swojego obowiązywania, ani nie powoduje, że przepis ten nie będzie mógł być stosowany na mocy przepisów intertemporalnych. Konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2006 r. jest utrata mocy obowiązującej wskazanych przepisów z dniem 1 marca 2006 r. - dniem ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Ustaw. Przed tą datą obowiązywała regulacja pozbawiająca m.in. starostów dodatkowego wynagrodzenia rocznego, zatem uchwała Rady Powiatu z dnia 29 czerwca 2006 r. narusza prawo. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Rada Powiatu we W. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2006 r., zarzuciła naruszenie przepisu art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym polegające na niewskazaniu przepisu prawa naruszonego uchwałą Rady Powiatu we W., naruszenie przepisu art. 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, polegające na niezastosowaniu tych przepisów obowiązujących w chwili wyrokowania, naruszenie przepisu art. 12pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym polegające na niezastosowaniu tego przepisu przez Sąd. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż w dniu podejmowania przez radę Powiatu we W. uchwały nie obowiązywał przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, a więc uchwała Sygn. akt li OSK 167/07 ta nie była sprzeczna z jakimkolwiek obowiązującym przepisem prawa. Przepisu takiego nie wskazał ani organ nadzoru w rozstrzygnięciu nadzorczym, ani Sąd w uzasadnieniu wyroku, samo odwołanie się do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wystarczające, zatem brak było podstaw prawnych do unieważnienia uchwały. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Wskazać trzeba, że organ nadzoru, uprawniony do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, w toku tego postępowania bada zgodność uchwały z przepisami prawa obowiązującymi w dniu jej podjęcia. Uchwała Rady Powiatu we W. z dnia [...] czerwca 2006 r. została podjęta po wydaniu i ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., którym stwierdzono niezgodność z Konstytucją art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej ( Dz. U. Nr 155 poz. 1014 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 marca 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 116, poz. 1202). Tym samym przepis art. 1 ust. 3 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. w brzmieniu nadanym art. 1 ustawy z dnia 4 marca 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej oraz niektórych innych ustaw nie mógł być podstawą do odmowy przyznania Staroście dodatkowego wynagrodzenia rocznego należnego za 2005 r., bowiem przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 1 marca 2006 r., w którym zamieszczono wyrok Trybunału w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 2006 r. nr 34, poz. 243). Z chwilą ogłoszenia wyroku (a nie jego publikacji) przepis ten nie korzystał już z domniemania konstytucyjności, co nie powinno pozostawać bez znaczenia dla oceny jego zastosowania w toczących się postępowaniach. Bezspornym jest, że od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału nie mógł mieć on w ogóle zastosowania. Biorąc pod uwagę, że w dniu podejmowania uchwały z dnia [...] czerwca 2006 r, przepis art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej nie obowiązywał, uchwała ta nie narusza prawa i zachodziły pełne podstawy do jej podjęcia. Sygn. akt II OSK 167/07 Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.