I OW 43/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Wójtem Gminy Koczała w przedmiocie wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku P. K. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego i zasiłku celowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku P. K. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego i zasiłku celowego. UZASADNIENIE Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy Koczała w sprawie przyznania P. K. świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że 8 stycznia 2009 r. P. K. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koczale o przyznanie mu świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego i zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. [...] Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, reprezentowany przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koczale przekazał sprawę Ośrodkowi Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga Północ m.st. Warszawy, reprezentowanemu przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Praga-Północ celem rozpatrzenia według właściwości. W uzasadnieniu postanowienia powołano się dla uznania właściwości Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga Północ m.st. Warszawy na podstawę prawną art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. Nr 115, poz. 728) w zw. z art. 25 kodeksu cywilnego. W ocenie wnioskodawcy rozstrzygnięcie to nie jest prawidłowe. W szczególności świadczy o tym treść wywiadu sporządzonego 9 stycznia 2009 r., gdzie na stronie 16 znajduje się jednoznaczne i niekwestionowane stanowisko P. K., który podaje jako jedyne miejsce zamieszkania od dnia 19 września 2008 r. Ch. O. dla O. U. w Łakini, gdzie ma przebywać nadal na 12-miesięcznej terapii, gdzie codziennie nocuje, przyjmuje posiłki. Po ukończeniu terapii w planowanym terminie 2009 r. P. K. będzie przebywał na Hostelu celem przystosowania się do samodzielnego życia (zaświadczenie z dnia 9 stycznia 2009 r.) Z miejsca tego oddala się jedynie na jednodniowe, obowiązkowe przepustki. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego o stałości pobytu osoby fizycznej na danym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie tej osoby, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 25 listopada 1975 r. III CRN 53/75). Wbrew treści uzasadnienia postanowienia nie ma jednoznacznych podstaw, aby przyjmować, że brak jest zamiaru pobytu, skoro przeczy temu treść wywiadu, sprzeczna jednocześnie z treścią oświadczenia z dnia 9 stycznia 2009 r., gdzie z kolei P. K. podaje, że zamierza powrócić do Warszawy. Wobec sprzecznych oświadczeń i jednocześnie faktycznego długotrwałego (6 miesięcy), zamieszkiwania we właściwości Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koczale oraz planów dalszego zamieszkiwania w tym miejscu Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wnosił o rozstrzygnięcie sporu przez wskazanie Wójta Gminy Koczała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość. Sporem o właściwość jest sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjęcia środka prawnego przez właściwy organ. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji i publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamością sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub co do której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia, powołując się na brak podstaw do ustalenia właściwości (spór negatywny). W sprawie występuje spór o właściwość – spór negatywny pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Wójtem Gminy Koczała o rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przyznania zasiłku okresowego i celowego P. K. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) "właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie". Od tej reguły ustalenia właściwości według miejsca zamieszkania powołana ustawa o pomocy społecznej wprowadza w art. 101 ust. 2 i ust. 3 wyjątki. Pierwszy wyjątek jest ustanowiony w art. 101 ust. 2, który stanowi "w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały". Drugi wyjątek wprowadza art. 101 ust. 3 stanowiąc "w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki (...), właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie". W sprawie podstawą ustalenia właściwości jest art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, który przyjmuje regułę dla właściwości miejscowej w sprawach pomocy społecznej – miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z zaświadczenia wystawionego przez Ch. M. S. Ch. O. dla O. U. w Broszynie filia Łękinia wynika, że P. K. zrezygnował z terapii. Od 2 lutego 2009 r. nie przebywa w Ośrodku dla Osób Uzależnionych. We wniosku o przyznanie świadczeń podał jako miejsce zamieszkania: Warszawa, ul. K. [...]. Zawiadomienie o terminie rozprawy doręczone P. K. na adres Ośrodka dla Osób Uzależnionych: Łękinia [...], [...] Koczała nie zostało doręczone ze względu na to, że P. K. nie przebywa w Ośrodku. Skutecznie zostało doręczone na adres ul. K. [...], [...] Warszawa. W sprawie nie ma zatem podstaw do odstąpienia od reguły ustalenia właściwości według art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej. Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.