I SA/Wa 746/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 352/14 1. wymierza Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy grzywnę w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz Z. F. sumę pieniężną w kwocie 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz Z. F. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Z. F. (dalej jako skarżący) złożył skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu (sygn. akt I SAB/Wa 352/14). Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w maksymalnej wysokości, 3. przyznanie od Prezydenta m. st. Warszawy na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej; a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jak wynika z akt wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. w sprawie I SAB/Wa 352/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania ws nieruchomości położonej w Warszawie przy ulicy [...] stanowiącej część osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Następnie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r. zapadłym w sprawie I SA/WA 416/17 tut. Sąd uznał, że bezczynność organu w wykonaniu ww wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył organowi grzywnę w kwocie 3000 zł. Pomimo to organ nadał nie wykonał wyroku I SAB/Wa 352/14. Skutku nie odniosły też wezwania skarżącego do jego wykonania (z 28.10.2019 r. i 7.06.2021 r.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w sprawie organ podjął szereg czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Wskazano, że w sprawie gromadzono m. in. dokumentację geodezyjną, lokalizacyjną, komunalizacyjną, dokumenty niezbędne do ustalenia właścicieli ww. nieruchomości w dacie wejścia w życiu dekretu warszawskiego i ich następców prawnych, kopie dokumentów archiwalnych dotyczących ww nieruchomości, zdjęcia lotnicze itd. Organ podał, że 30.01.2018 r. wystąpiono do Wydziału Budżetowo - Księgowego w Dzielnicy [...] o udzielenie informacji, czy ww. nieruchomość figuruje w ewidencji podatników podatku rolnego oraz o przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów dotyczących płacenia podatku rolnego przez L. P., J. P. i H. B. za gospodarstwo rolne znajdujące się na ww. nieruchomości. Pismem z tej samej daty organ wystąpił do stron o dostarczenie dokumentów potwierdzających, iż L. P. i J. P. prowadzili na przedmiotowej nieruchomości gospodarstwo rolne w okresie od dnia 21 listopada 1945 r. do dnia 5 kwietnia 1958 r. Ponadto, jak wskazano, w sprawie została sporządzona przez geodetę uprawnionego mapa sytuacyjna zawierająca rozliczenie dawnej działki nr [...] z obrębu [...] cz. os. wł. zapisanej w tab. likw. wsi [...] pod nr [...], w obecnych działkach ewidencyjnych, wraz z tabelarycznym zestawieniem zajętych powierzchni oraz wykazem synchronizacyjnym powierzchni podanych w wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia 30 września 1999 r. sygn. akt [...] oraz powierzchni dawnej działki nr [...] z obrębu [...], w granicach ustalonych w niniejszym opracowaniu (...). W 2019r. organ wystąpił do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] Urzędu m.st. Warszawy o nadesłanie akt własnościowych ww. nieruchomości oraz o nadesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy węzła [...]-[...] (np decyzji lokalizacyjnej wraz z załącznikiem graficznym) i akt lokalizacyjnych dotyczących ww. inwestycji. Pismem z 10.05.2019 r. organ wystąpił również do Wojskowego Biura Historycznego o nadesłanie zdjęć lotniczych z lat 1945-1960, obejmujących ww. nieruchomość. Osobnym pismem wezwano strony do złożenia wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia 30 września 1999 r. sygn. akt [...], ustalającego, że L. P. i J. P. przysługiwało w dniu 21 listopada 1945 r. prawo współwłasności nieruchomości położonych w Warszawie, wchodzących w skład osady [...] w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], opatrzonego klauzulą prawomocności albo poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu tego dokumentu. Strony zobowiązano także do przedstawienia postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 31 marca 1982 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. P., opatrzonego klauzulą prawomocności albo poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu tego dokumentu oraz o nadesłanie do akt sprawy dokumentów z których wynika, że poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzili na ww. nieruchomości gospodarstwo rolne w okresie od 21.11.1945 r. do 05.04.1958 r. Wezwania do stron, jak podał organ, były następnie ponawiane, podobnie pisma kierowane do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] Urzędu m.st. Warszawy o udzielenie informacji, czy w zasobach Urzędu Dzielnicy [...] znajdują się ww. dokumenty, jak również inne dokumenty dotyczące władania ww. nieruchomością od dnia 21.11.1945 r. (np. umowy dzierżawy). W sprawie zostały zgromadzone m. in. skany zdjęć lotniczych obejmujące obszar ww. nieruchomości: [....] (wykonane w 1951 r.), [...] (wykonane w 1955r.), [...] (wykonane w 1960 r.) oraz analiza geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego, polegająca na wkreśleniu granic części osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...] na zdjęcia lotnicze [...] i [...], jak również kopie kart z rejestru gospodarstw rolno - ogrodniczych. Ponadto Prezydent podniósł, że jednocześnie prowadzonych jest bardzo dużo spraw z zakresu roszczeń przedwojennych właścicieli nieruchomości warszawskich a sprawy tej kategorii cechują się znacznym stopniem skomplikowania, co często nie pozwala na dotrzymanie terminów ustawowych. Jak wskazano, w oparciu o art. 36 § 1 kpa, skarżący był poinformowany pismami Urzędu z dnia 25.03.2022 r., 30.12.2020 r., 31.08.2020 r., 29.04.2020 r., 31.10.2019 r., 14.05.2019 r. o przyczynach uniemożliwiających rozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość we wskazanych terminach oraz o terminie wydania decyzji w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Kwestia wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku nie budzi wątpliwości, choć tut. Sąd w żadnej mierze nie wskazuje sposobu załatwienia sprawy, nie ocenia jej także pod względem merytorycznym. Przedmiotem sprawy jest jedynie kwestia wieloletniego procedowania organu pomimo prawomocnego wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w określonym terminie. Organ nadal sprawy nie załatwił, pomimo iż w 2017r. został ukarany grzywną za niewykonanie wyroku o sygn. I SAB/Wa 352/14. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie. Należy wziąć pod uwagę, że organ wielokrotnie podejmuje te same czynności, w szczególności kilkakrotnie ponawia te same wezwania do stron i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie pomimo prowadzenia postępowania przez kilka dekad. Nie można zatem przyjąć, aby zwłoka w załatwieniu sprawy miała nieznaczny charakter. Mając powyższe na uwadze, w przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy Sąd ocenił, iż odpowiednio represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 10000 złotych. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Art. 154 § 7 ppsa stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Suma ta pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17). Podobnie jak w przypadku grzywny jej celem jest także zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy, ale nade wszystko chodzi o rodzaj zadośćuczynienia wnioskodawcy za oczekiwanie na rozstrzygnięcie wniosku. Nie ulega wątpliwości, że ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17, wyrok NSA z 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2065/16). W ocenie Sądu zasadne jest zrekompensowanie okresu oczekiwania na rozstrzygnięcie organu sumą w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) zł. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 ppsa orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 ppsa jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego w pkt 4 sentencji orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.