II SA/Wa 957/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015 - oddala skargę - UZASADNIENIE Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania M. S., studentowi IV roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku "prawo" Uniwersytetu [...], stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. W dniu [...] października 2014 r. Rektor Uniwersytetu [...] przekazał zaopiniowany przez Radę Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii o przyznanie M. S. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2014/2015. Rektor uzasadnił wniosek studenta osiągnięciami artystycznymi. W dniu [...] grudnia 2014 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] odmówił przyznania studentowi stypendium. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270) za wybitne osiągnięcia artystyczne uważa się nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym, wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne, udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego. Dalej organ wyjaśnił, ze zgodnie z wytycznymi Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (organ pomocniczy powołany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego) wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt - za średnią ocen i 95 pkt - za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce - 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku. Natomiast liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Organ wyjaśnił też, że przy ocenie wniosku nie były uwzględniane osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. prace artystyczne zrealizowane przez studentów ale niewydane lub niezaprezentowane publicznie, udział w projektach artystycznych prowadzonych przez nie przez uczelnie, a przez koła artystyczne, fundacje, stowarzyszenia, zgłoszenia patentowe, wyróżnienia w konkursach czy nagrody w konkursach uczelnianych, ogólnopolskich lub eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych. Organ stwierdził, że Zespół oceniając wniosek studenta o przyznanie mu stypendium spośród 7 przedstawionych osiągnięć nie uwzględnił żadnego z uwagi na brak związku osiągnięć artystycznych z kierunkiem studiów. Wniosek uzyskał 0 pkt i został sklasyfikowany na 2606 pozycji. Tymczasem, zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 1000. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków Minister ustalił, iż stypendium będzie przyznane 926 studentom, których wniosek po ww. przeliczeniu uzyskał co najmniej 21 pkt. W dniu [...] stycznia 2015 r. do Ministra wpłynął wniosek studenta o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym nie zgodził się z zastosowaniem przesłanki istnienia związku osiągnięć z kierunkiem studiów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzji organu I instancji Minister stwierdził, że Zespół ponownie oceniając wniosek studenta o przyznanie mu stypendium nie uznał zgłoszonych zarzutów, w związku z tym wniosek uzyskał 0 pkt. Odnosząc się do zarzutu zastosowania przesłanki istnienia związku osiągnięć z kierunkiem studiów Minister wyjaśnił, że Zespół nie był uprawniony do oceny wszelkiej aktywności, jaką osoba wykazała we wniosku. Osiągnięcia mogą bowiem wynikać nie tylko z faktu studiowania na danym kierunku studiów ale też z innych zainteresowań, hobby, ukończonych wcześniej studiów lub pracy zawodowej. Ocenie podlega natomiast tylko taka działalność która jest związana ze studiowaniem na danym kierunku studiów, dla której rektor wystąpił z wnioskiem o stypendium. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie przepisów postępowania, tj. 107 w zw. z art. 15 kpa, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i przede wszystkim prawnego decyzji, a także brak ustosunkowania się do okoliczności podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 173 w zw. z art. 181 ust. 2 ustawy - Prawo o Szkolnictwie Wyższym w zw. z § 2 pkt 1 ust 2 rozporządzenia z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, poprzez odmowę merytorycznej oceny złożonego wniosku, i przyznanie mi 0 pkt, ze względu na "brak związku osiągnięć artystycznych z kierunkiem studiów. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrywana pod tym kątem skarga M. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni (ust 1). Wniosek o przyznanie stypendium, o którym mowa w ust. 1, dla studentów uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych, medycznych oraz morskich wymaga opinii odpowiednio ministra wskazanego w art. 33 ust. 2 (ust 2). Stosownie do art. 181 ust 2 cytowanej ustawy stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Szczegółowe warunki przyznania przedmiotowego stypendium zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz.U. Nr 214, poz.1270). Zgodnie z § 2 ust 1 tego rozporządzenia stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz: 1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub 2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów. Za wybitne osiągnięcia artystyczne, stosownie do § 2 ust 5 cytowanego rozporządzenia, uważa się nagrody w konkursach o zasięgu międzynarodowym; wybitne dzieła artystyczne, w tym plastyczne, muzyczne, teatralne; udział w projektach artystycznych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innym ośrodkiem akademickim lub kulturalnym; autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest nie sama ilość uzyskanych punktów, ale kryterium, według którego oceniono wniosek o przyznanie stypendium, tj. istnienie związku zgłoszonych osiągnięć artystycznych z kierunkiem studiów studenta. W ocenie Sądu stanowisko organu, według którego powyższe kryterium ma podstawowe znaczenie dla przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, jest prawidłowe. Z cytowanego powyżej art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że przesłanki przyznania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, dotyczą studenta szczególnie wyróżniającego się w nauce oraz posiadającego osiągnięcia naukowe, artystyczne i sportowe. Skoro zatem stypendium przysługuje studentowi "szczególnie wyróżniającemu się w nauce", to rzeczą oczywistą jest dla Sądu, że dotyczy to okresu zakreślonego czasową cezurą nauki na aktualnym kierunku studiów i niepowtarzającą się (niepowielającą) tematyką oraz wiedzą i umiejętnościami związanymi z tym konkretnym kierunkiem studiów, co przez analogię sprowadza się również do "osiągnięć naukowych, artystycznych i sportowych" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1118/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Aktualne w tym zakresie pozostają też poglądy wyrażone przez sądy administracyjne na tle wcześniejszych przepisów dotyczących przyznania przedmiotowego stypendium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 681/13 stwierdził, iż za osiągnięcia naukowe przy przyznawaniu stypendium w trybie art. 173 ust. 1 pkt 4 ustawy, uznać należy jedynie te spośród wszystkich ewentualnych osiągnięć, które związane są z aktualnym kierunkiem studiów studenta ubiegającego się o stypendium. W przeciwnym bowiem razie, pod owe przesłanki można by zaliczyć wszystkie przejawy, słusznej skądinąd ze społecznego punktu i godnej aprobaty, aktywności ubiegającego się o stypendium, jednakże pozostającej w jaskrawej sprzeczności z ideą stypendium "za osiągnięcia w nauce" (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2548/13, przywołanym przez organ, stwierdził, m.in., że stypendium za osiągnięcia w nauce student może otrzymać jedynie z tytułu osiągnięć naukowych, uzyskanych na jednym, konkretnym kierunku studiów, to tym bardziej nie może on skutecznie ubiegać się o wspomniane stypendium z racji osiągnięć, uzyskanych całkowicie poza studiami (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd znajduje też uzasadnienie w treści § 2 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, który stwierdza, iż stypendium może być przyznane studentowi, który uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku. Użycie w tym przepisie sformowania "w okresie studiów na danym kierunku" jest jednoznaczne i przy interpretacji wskazanego przepisu nie trzeba sięgać po inną wykładnię niż językowa. Brzmienie tego przepisu oznacza, iż zgłoszone przez studenta we wniosku osiągnięcia muszą wiązać się z kierunkiem studiów. Oznacza to, że studiując na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii student powinien zgłosić osiągnięcia naukowe, o których mowa w § 2 ust. 4 pkt 1-5 tego rozporządzenia, gdyż tylko takie osiągnięcia (zgodne w kierunkiem studiów) mogą być przedmiotem oceny Zespołu. Osiągnięcia artystyczne skarżącego, jako niezwiązane z kierunkiem studiów, nie mogą być kwalifikowane jako osiągnięcia studenta. Działalność artystyczna bowiem nie pogłębia wiedzy i umiejętności zdobywanych na wymienionym kierunku studiów. Świadczenie stypendialne jest prawem podmiotowym skierowanym do studenta i siłą rzeczy musi wiązać z jego aktywnością w obszarze związanym z kierunkiem studiów. Mając na uwadze powyższe rozważania, należy uznać, że organ prawidłowo ocenił i zgodził się z wnioskami Zespołu co do złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie stypendium, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 kpa, należy wskazać, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji posiada wszystkie wymagane prawem elementy i pozwala na dokonanie kontroli jej zgodności z prawem. Minister jednoznacznie wskazał, z jakich powodów skarżącemu odmówiono przyznania przedmiotowego stypendium. Nie ma zatem wątpliwości, jakie fakty i dowody organ wziął pod uwagę wydając rozstrzygnięcie. Konkludując, w ocenie Sądu organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a następnie wydał decyzje odpowiadające prawu. Dlatego też skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.