I OW 173/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu [...] a Starostą Powiatu [...] w przedmiocie wskazania powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego A. C. umieszczonego w rodzinie zastępczej postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Staroście Powiatu [...] ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku. UZASADNIENIE Starosta [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Powiatu [...] w zakresie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka A. C. (ur. [...] lipca 2003 r.) umieszczonego w rodzinie zastępczej na terenie powiatu nowatorskiego, tj. u J. i H. L. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta [...] stwierdził, że to powiatu [...] jest właściwy po ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie A. C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie Starosta [...] oraz pozostający z nim w sporze Starosta [...], nie uznali swej właściwości w sprawie rozpoznania sprawy dotyczącej ponoszenia wydatków za pobyt A. C. umieszczonego w rodzinie zastępczej na terenie powiatu nowatorskiego, tj. u J. i H. L.. Podnieść należy, że właściwość jednostek organizacyjnych w przedmiocie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej określa art. 191 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2020 r., poz. 821). Przepis art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej stanowi, że powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi: 1) wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka; 2) średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym; 3) wydatki na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie. Zgodnie z art. 191 ust. 16 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje w zakresie właściwości do rozstrzygania sporów pomiędzy organami samorządu terytorialnego, zasadę przyznającą właściwość organowi wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1), od której – w razie gdy brak wspólnego organu wyższego stopnia – wprowadza wyjątek, przyznając właściwość sądowi administracyjnemu. W rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a., Starosta jest organem jednostki samorządu terytorialnego, a organem wyższego stopnia w stosunku do niego jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej (art. 17 pkt 1 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie brak jest takich przepisów szczególnych. Z powyższego wynika, że spór, o rozstrzygnięcie którego wniósł Starosta [...], jest sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Do rozstrzygnięcia tego sporu, zgodnie z powołanym art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. właściwy jest wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego ma miejsce zatem tylko w razie braku takiego organu. Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). Z § 1 pkt 7 lit. a) tego rozporządzenia wynika, że powiaty: gorlicki, limanowski, nowosądecki, nowotarski i tatrzański oraz miasto na prawach powiatu - Nowy Sącz, są objęte obszarem właściwości miejscowej tego samego organu odwoławczego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Powyższe oznacza, że przedmiotowy wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest niedopuszczalny, bowiem będący w sporze Starosta [...] oraz Starosta [...] mają wspólny organ wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, którego właściwość obejmuje zarówno powiat [...] jak i powiat [...]. W związku z powyższym, w świetle wyżej powołanego art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., brak jest kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wniosek o rozstrzygnięcie tego sporu powinno rozpoznać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 15 § 2 p.p.s.a., postanowił przedmiotowy wniosek odrzucić. Natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócono wnioskodawcy nienależnie pobrany wpis, wobec odrzucenia wniosku.