IV SA/Wr 305/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: referent stażysta Przemysław Pawłowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 10 lutego 2022 r. (protokół przyjęcia wniosku wniesionego ustnie z dnia 10 lutego 2022 r.) B. W. (l. 51) zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. o przyznanie zasiłku stałego. Do akt sprawy wnioskodawczyni załączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. z dnia 1 lutego 2022 r. o zaliczeniu wnioskodawczyni do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 28 lutego 2024 r. (symbole 02-P, 10-N). W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21 października 2019 r., zalecana praca w warunkach chronionych. Wnioskodawczyni załączyła również orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 22 marca 2022 r. o niezdolności do pracy, przyznające świadczenie rehabilitacyjne na kolejny okres 4 miesięcy w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy. Decyzją z dnia 22 marca 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta J. działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 37, art. 106 ust. 3 i 4 oraz art. 109 ustawy z dnia12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) odmówił przyznania wnioskodawczyni w lutym 2022 r. zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego w dniu 10 lutego 2022 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że strona prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem R. W. (45 l.). Zamieszkują w wynajętym lokalu mieszkalnym. Zainteresowana posiada wykształcenie podstawowe i legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Obecnie strona z uwagi na stan zdrowia jest osobą nieaktywną zawodowo, niezarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Mąż strony posiada wykształcenie zawodowe i jak wyjaśnił, pracuje dorywczo na budowie, otrzymując jedzenie i czasami 500 zł. Ostatnio pieniądze otrzymał w grudniu ubiegłego roku. Nie jest zarejestrowany w PUP. Strona od października 2021 r. korzysta ze świadczenia rehabilitacyjnego, a kwota tego świadczenia wynosi od stycznia 417,13 zł miesięcznie netto. Zainteresowana pobiera również od października 2019 r. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł miesięcznie. Zatem dochód dwuosobowej rodziny wyniósł w styczniu 2022 r. 632,97 zł, na osobę w rodzinie – 316,49 zł. Wykazany dochód na osobę w rodzinie kwalifikuje rodzinę do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego czy celowego. Natomiast strona nie kwalifikuje się do otrzymania zasiłku stałego, ponieważ zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje, jeżeli dochód danej osoby jest niższy od kryterium dochodowego. Kryterium dochodowe wynosi 600 zł, a dochód strony wynosi 632,37 zł. Organ wyjaśnił, że strona otrzymała od stycznia do marca br. pomoc w formie zasiłków celowych i zasiłku okresowego o łącznej wartości 789,78 zł. W odwołaniu strona wskazała, że jest osobą schorowaną, legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i zgodnie z orzeczeniem ZUS jest niezdolna do pracy przez okres 4 miesięcy. Obecnie mąż stracił pracę. Pomagają jej obcy ludzie dostarczając żywność, bo pomoc otrzymana w styczniu nie wystarczyła do przeżycia. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało, że ustalenie prawa do zasiłku stałego wiąże się ze spełnieniem kryterium dochodowego. Kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 600 zł miesięcznie. Natomiast odwołująca dysponuje własnym dochodem w kwocie 632,97 zł i ten jej własny dochód jest wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Niespełnienie przez odwołującą warunku posiadania dochodu poniżej kryterium dochodowego, mimo niepełnosprawności oraz trudnych warunków materialnych i życiowych wyłącza możliwość skorzystania z takiej formy pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wyjaśniając że jedynym jej dochodem jest zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie rehabilitacyjne, z tego musi się utrzymać, uiścić opłaty, wykupić leki. Mąż przez działania ośrodka pomocy społecznej stracił pracę, pomimo składania w MOPS-ie oświadczeń o uzyskiwanych dochodach. Wniosek o przyznanie renty może złożyć dopiero w czerwcu br. Skarżąca nie zgadza się z zapisami ustawy o pomocy społecznej oraz decyzjami organów, które powodują, że schorowany człowiek musi prosić obcych ludzi o pomoc. Od przepisów ważniejszy jest bowiem człowiek. Żaden lekarz nie zgodzi się dopuścić skarżącej do pracy. Jej stan zdrowia pogarsza się, we wrześniu 2022 r. czeka ją operacja barku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W pismach z dnia 26 maja 2022 r. i 20 lipca 2022 r. skarżąca wyjaśniła, że jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, niezdolną do pracy z powodu wypadku. Jest po złamaniu kości barkowej, nie ma czucia w lewej ręce, ma uszkodzony nerw korzenia kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego, nerw pierścienia włókniowego. Skarżąca wyjaśniła, że chce pobierać zasiłek stały, a nie grosze przyznawane przez organ pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny bada zgodność z prawem decyzji administracyjnych, wydawanych przez organy administracji publicznej. Z tego względu sąd administracyjny bierze pod uwagę stan faktyczny, ustalony na dzień wydania decyzji przez organ administracji publicznej. Należy też zaznaczyć, że sąd administracyjny (podobnie jak organy administracji publicznej) nie może pominąć obowiązujących przepisów ustawowych, nawet jeżeli są niekorzystne dla strony i strona kwestionuje zasadność wprowadzenia przepisów ustawowych o określonej treści. Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268), dalej u.p.s., która w art. 2 ust. 1 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek stały, który przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s.). Zasiłek stały ustala się w przypadku osoby w rodzinie w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 2 u.p.s.). Jak słusznie wskazały organy obu instancji w rozpatrywanej sprawie, należy spełnić wszystkie warunki przewidziane w art. 37 ust. 1 u.p.s., a więc być nie tylko osobą (całkowicie) niezdolną do pracy, ale również spełniać kryteria dochodowe. Zarówno dochód osoby ubiegającej się o zasiłek stały musi być niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jak i dochód na osobę w rodzinie musi być niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wątpliwości organów nie budzi, że skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a dochód na osobę w jej dwuosobowej rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wysokość kryterium dochodowego na osobę w rodzinie została ustalona przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwane dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli w styczniu 2022 r., jak i w momencie wydania decyzji, dochód skarżącej stanowiło świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 417,13 zł i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł. Łączny dochód skarżącej wynosił 632,97 zł, a więc był wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie w wysokości 600 zł. Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że skarżąca nie spełniła przesłanki do otrzymania zasiłku stałego, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Organom obu instancji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa, w szczególności przepisów ustawy o pomocy społecznej. Należy zauważyć, że skarżąca nie została pozbawiona wsparcia ze strony organu pomocy społecznej, bowiem na podstawie trzech decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. skarżąca otrzymała zasiłki celowe na miesiąc styczeń 2022 r. na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków i leczenia, częściowe opłacenie gazu, częściowe opłacenie energii elektrycznej, częściowe opłacenie rachunku za wodę i na zakup środków czystości w łącznej kwocie 250 zł; świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od lutego do maja 2022 r. w wysokości 434 zł oraz zasiłek okresowy od stycznia do lutego 2022 r. w łącznej wysokości 287,78 zł. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.