II FSK 430/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1005/08 odrzucającego skargę P. sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 22 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 października 2000 r. do 31 grudnia 2001 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1005/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P. sp. z o.o. w L. W motywach orzeczenia Sąd wojewódzki powołał się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd wezwał bowiem pełnomocnika, składającego skargę w imieniu spółki, do usunięcia jej braków formalnych - w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie D. D. do podpisania pełnomocnictwa procesowego w imieniu strony skarżącej (aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego). Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 21 lipca 2008 r. - nie przedstawiono mimo to wymaganego odpisu KRS, co musiało skutkować odrzuceniem skargi, stosownie do w/w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie: 1) art. 46 § 3 P.p.s.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez wezwanie do złożenia dokumentu określającego umocowanie D. D. do podpisania pełnomocnictwa procesowego w imieniu strony skarżącej, podczas gdy wezwanie powinno dotyczyć przedłożenia dokumentu określającego umocowanie pełnomocnika procesowego do działania w imieniu skarżącej spółki; 2) art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi. Uzasadniając środek odwoławczy spółka wywiodła, że w dniu 14 lipca 2008 r. Przewodniczący Wydziału wydał dwa zarządzenia - pierwsze, o którym była mowa wyżej, oraz drugie w przedmiocie wezwania do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr). W aktach sprawy brak jest, wbrew twierdzeniu Sądu, potwierdzenia doręczenia spółce wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi (poprzez przedłożenie odpisu KRS). Sąd dysponuje jedynie dowodem doręczenia wezwania do złożenia urzędowego formularza wniosku PPPr. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki w dniu 21 lipca 2008 r. widnieje bowiem adnotacja "usunięcie braków formalnych wniosku o wypełnienie f PPR"; nie wymienia się tam więc wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Niezależnie od powyższego, zdaniem strony, niezrozumiała jest treść zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, zawierającego wezwanie do złożenia odpisu KRS, a to z tego względu, że D. D. nie jest - zgodnie z treścią tego dokumentu - osobą uprawnioną do reprezentowania spółki. Sąd powinien był w pierwszym rzędzie wezwać pełnomocnika spółki do złożenia pełnomocnictwa procesowego, co nie miało miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezzasadne jest twierdzenie strony, że doręczenie pełnomocnikowi wezwania o przedłożenie odpisu KRS nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy (zob. k. 22, 24-27 akt sądowych). Wbrew twierdzeniu spółki, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki doręczonej dnia 21 lipca 2008 r. znajduje się adnotacja "usunięcie braków formalnych, wniosek o wypełnienie PPPr" (nie zaś "usunięcie braków formalnych wniosku..."). Wynika stąd jednoznacznie, że w przesyłce doręczonej w w/w dacie znajdowały się oba wezwania skierowane do strony w dniu 15 lipca 2008 r., t.j. o nadesłanie odpisu KRS oraz o nadesłanie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto fakt doręczenia pełnomocnikowi wezwania o przedłożenie odpisu KRS znajduje pośrednio potwierdzenie w treści udzielonej odpowiedzi z dnia 25 lipca 2008 r., przy której przesłano błędnie (niezgodnie z wezwaniem) "pełnomocnictwo do reprezentowania interesów D. D.". Uzasadniona jest natomiast kolejna teza skargi kasacyjnej (jakkolwiek z innych względów, aniżeli przytoczone na jej poparcie). Wprawdzie błędnie powołuje się strona na fakt, że D. D. nie jest - jak wynika z odpisu KRS - umocowany do reprezentowania spółki, bowiem wskazuje w tym zakresie na aktualną treść Rejestru Przedsiębiorców (k. 51 i n. akt sądowych). Nie świadczy to o tym, że w/w osoba nie posiadała takiego umocowania w dacie skierowania do pełnomocnika stosownego wezwania, tym bardziej że pełniła wcześniej - jak wynika z akt administracyjnych sprawy - funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki. Nie ma jednak potrzeby przesądzania na gruncie niniejszej sprawy tej kwestii, bowiem co do zasady trafnie wskazuje się w środku odwoławczym, że skierowane do pełnomocnika wezwanie o nadesłanie odpisu KRS, z którego wynikać miało umocowanie D. D. do podpisania pełnomocnictwa procesowego w sprawie, było nieskuteczne. Zasadnie bowiem twierdzi strona, że Przewodniczący Wydziału powinien był w pierwszym rzędzie zażądać od pełnomocnika tegoż pełnomocnictwa, którego brak było w aktach sprawy. W orzecznictwie Sądu kasacyjnego dominuje pogląd, że pełnomocnik powinien w postępowaniu przed sądem administracyjnym złożyć (do akt sądowych) pełnomocnictwo, bądź też uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy (art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a.). Stanowisko powyższe jest w pełni podzielane przez skład orzekający w sprawie niniejszej, toteż zbędne jest opatrzenie go szerszym komentarzem, zważywszy na liczne wypowiedzi judykatury i doktryny w tym zakresie (zob. np. post. NSA z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 829/07 oraz powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo, publ. w internetowej bazie orzeczeń, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W przedmiotowej sprawie brak było w aktach sądowych - w dacie skierowania wezwania o nadesłanie odpisu KRS - pełnomocnictwa dla adwokata składającego skargę. Wezwanie zaś do nadesłania odpisu dokumentu, z którego wynika umocowanie osoby reprezentującej spółkę do podpisania pełnomocnictwa procesowego, może zostać uznane za skuteczne tylko łącznie z wezwaniem do przedłożenia owego pełnomocnictwa, jeżeli Sąd takowym nie dysponuje. Skoro więc wezwanie o nadesłanie odpisu KRS było nieskuteczne, to nie można uznać, że brak odpowiedzi na nie stanowił nieuzupełnienie braków formalnych skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a tym samym, że uzasadnione było jej odrzucenie. Na marginesie należy odnotować, że wbrew temu, co (jak należy domniemywać) przyjął Sąd wojewódzki wzywając pełnomocnika do nadesłania odpisu KRS, brak jest stosownego pełnomocnictwa również w aktach administracyjnych sprawy. Znajduje się w nich bowiem pełnomocnictwo substytucyjne, upoważniające tegoż adwokata do "występowania w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. nr [...]", a więc jedynie w zakresie dotyczącym poprzedniej, ostatecznej decyzji podatkowej wydanej w sprawie (z dnia 18 maja 2006 r.), nie zaś w sprawie w ogóle. Pełnomocnictwo to nie upoważniało więc do reprezentowania interesów spółki w postępowaniu zainicjowanym skargą na ponowną decyzję ostateczną w sprawie (z dnia 22 kwietnia 2008 r.). Z tych względów należało uchylić zaskarżone postanowienie. Sąd zauważa przy tym, że dokumenty wykazujące upoważnienie pełnomocnika do występowania w sprawie znajdują się już w aktach (zostały dołączone do skargi kasacyjnej - k. 49-58 akt sądowych). Po uzupełnieniu wpisu od skargi nie będzie zatem przeszkód do jej rozpoznania. Sąd drugiej instancji przypomina w tym kontekście, że obowiązek dołączenia pisemnego pełnomocnictwa przez pełnomocnika przy pierwszej czynności procesowej, o którym mowa w art. 37 § 1 P.p.s.a., spełnia pisemne potwierdzenie udzielonego pełnomocnictwa i to także wówczas, gdy dokonane zostanie po sporządzeniu skargi (pełnomocnictwo podpisane z datą późniejszą niż wniesienie skargi) - zob. post. NSA z dnia 20 grudnia 2005 r. (sygn. akt II OSK 241/05, Lex nr 190983). Podstawę prawną niniejszego orzeczenia stanowi art. 185 § 1 P.p.s.a.