II SA/Po 592/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi D. G. i P. G. na postanowienie Wojewody z dnia 11 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Starosta [...], decyzją z dnia 7 kwietnia 2022 roku (nr [...]; znak: [...]), po ponownym rozpoznaniu w pierwszej instancji sprawy z wniosku P. i D. G., odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej z wewnętrzną instalacją gazową i bezodpływowym zbiornikiem na ścieki z lokalizacją działki nr [...] ark. [...].obręb ewid. [...] G., ul. [...]. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi R. D. w dniu 21 kwietnia 2022 roku. Decyzja została przesłana także do D. G., a korespondencję podjął w dniu 11 kwietnia 2022 roku dorosły domownik, mąż adresatki P. G.. Pismem opatrzonym datą 4 maja 2022 roku, a złożonym osobiście w Biurze Obsługi Interesanta Starostwa Powiatowego w G. w dniu 6 maja 2022 roku, D. i P. G. skorzystali z prawa do złożenia odwołania. Podanie podpisał pełnomocnik R. D.. Wojewoda, pismem z dnia 18 maja 2022 roku, w trybie art. 15zzzzzn˛ ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zawiadomił strony, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 31 maja 2022 roku, działając przez pełnomocnika R. D., odwołujący się wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że list polecony zawierający odwołanie, a skierowany do pełnomocnika, został odebrany przez M. D. w placówce pocztowej w dniu 21 kwietnia 2022 roku. O tym fakcie pełnomocnik stron postępowania dowiedział się z otrzymanego od Wojewody zawiadomienia. Do tego dnia pełnomocnik był przekonany, że tak jak przekazała mu żona, korespondencja została odebrana z placówki pocztowej w dniu 22 kwietnia 2022 roku. Pomyłka w przekazaniu daty odbioru listu została spowodowana sytuacją rodzinną, chorobą córek oraz przebytą chorobą COVID-19 przez M. D.. Pełnomocnik wyjaśnił, że z powodu błędnej wiedzy o terminie odbioru korespondencji odwołanie zostało złożone dopiero w dniu 6 maja 2022 roku, czyli jeden dzień później niż to wynika z przepisów. Pełnomocnik zaznaczył jednocześnie, że nie ma w zwyczaju sprawdzać w systemie listów poleconych daty kiedy korespondencja, jeżeli nie jest odbierana przez niego osobiście, została faktycznie odebrana przez żonę. Autor wniosku podkreślił, że działanie żony, jak i jego, nie było podyktowane złą wolą, lecz wynikało ze zwykłej ludzkiej pomyłki. Do podania załączono pisemne oświadczenie M. D.. Wojewoda, postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 roku (nr [...]), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu Wojewoda wyjaśnił, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Okoliczności wskazane przez pełnomocnika nie uprawniają do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie zasługuje na uwzględnienie argument, że powodem pomyłki określenia prawidłowej daty odbioru przesyłki było roztargnienie wywołane problemami zdrowotnymi dzieci, czy powikłaniami po przebytym COVID-19. Argumenty dotyczące stanu zdrowia nie mogą zostać uznane, gdyż nie wskazują, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik skarżących nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. D. G. oraz P. G. skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenia terminu do złożenia odwołania, ewentualnie przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie skarżących kwestionowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię oraz całkowite pominięcie w sprawie art. 10 § 2 K.p.a., tj. nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie stron wydane postanowienie obarczone jest błędem. W uzasadnieniu skargi strony opisały przebieg postępowania przed organem odwoławczym, powołały treść przepisów art. 10 § 1 i § 2 K.p.a. oraz przytoczyły liczne wypowiedzi sądów administracyjnych z orzeczenie dotyczących zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz instytucji wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W ocenie skarżących Wojewoda kwestionuje wskazany przez strony powód uchybienia terminowi, tj. chorobę małoletnich córek i M. D.. Organ deprecjonuje chorobę covid, a jest to choroba, która powoduje dużą liczbę zgonów, skutkuje powikłaniami oraz wymaga długotrwałej rekonwalescencji. Autorzy skargi uznają, że organ powinien staranie rozważyć każdą okoliczność, tj. rodzaj choroby, okres jej trwania i wpływ na możność samodzielnego funkcjonowania przede wszystkim psychicznego M. D.. Skarżący zaznaczyli, że choroby córek oraz stanu psychofizycznego M. D. nie dało się usunąć niezwłocznie. Wojewoda wniósł o oddalenia skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Sprawy ze skarg dotyczących postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Skarga okazała się nieuzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że zakwestionowane skargą rozstrzygnięcie stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmawia przywrócenia terminu do wniesienia tego odwołania. Pomiędzy stronami (skarżącymi a organem) nie ma sporu, co do prawidłowości zakwestionowanego skargą postanowienia w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Analiza akt sprawy, materiał dowodowy włączony do akt administracyjnych, potwierdza zgodne stanowisko stron postępowania sądowego, że w toku postępowania odwoławczego skarżący działali przez pełnomocnika, a korespondencja zawierająca decyzję Starosty [...] z dnia 7 kwietnia 2022 roku została doręczona temu pełnomocnikowi w dniu 21 kwietnia 2022 roku. Odwołanie zostało złożone w Biurze Obsługi Interesanta Starostwa Powiatowego w G. w dniu 6 maja 2022 roku. Brak jest podstaw do kwestionowania zgodnego stanowiska stron, że odwołanie zostało wniesione jeden dzień po upływie ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a."). Przedmiotem sporu sądowego uczyniona została kwestia oceny, co do zaistnienia przesłanek prawnych aktualnych z punktu widzenia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Wojewody odpowiada prawu. Podstawy do uwzględnienia skargi nie stanowi zarzut pozbawienia stron czynnego udziału w postępowaniu. Okolicznością stanowiącą o istotnym naruszeniu przepisów art. 10 § 1 i § 2 K.p.a., wbrew oczekiwaniom skarżących, nie może być treść uzasadnienia kwestionowanego postanowienia, gdzie Wojewoda wyjaśnił, że z uwagi na ekonomikę postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.) odstąpił od przeprowadzenia procedury określonej w art. 10 § 1 K.p.a., tj. zapewnienia skarżącym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Wskazać zatem należy, że skarżony organ zawiadomił strony o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Strony skutecznie skorzystały z otwartej w ten sposób możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu na zasadach określonych przepisami art. 15zzzzzn˛ ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2021, poz. 2095). Skarżący, działając przez pełnomocnika, przedstawili okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz w ich ocenie usprawiedliwiają przywrócenie uchybionego terminu z uwagi na to, że uchybienie nastąpiło bez ich winy. Analiza treści skargi dowodzi ponad wszelką wątpliwość, że odstąpienie od przeprowadzenia procedury określonej w art. 10 § 1 K.p.a. nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Na etapie postępowania sądowego skarżący nie przedstawili żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć istotne znaczenia dla oceny zasadności żądania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Treść uzasadnienia skargi prowadzi do wniosku, że skarżący, w oparciu o te same okoliczności, które powołane zostały w postępowaniu administracyjnym, kwestionują odmowę przywrócenia terminu wskazując na to, iż organ nie rozważył ich żądania w odniesieniu do całokształtu okoliczność sprawy, tj. rodzaju choroby, okresu jej trwania i wpływ na możność samodzielnego funkcjonowania, przede wszystkim psychicznego, przez M. D.. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja skargi uzasadnia odniesienie się do oczekiwań skarżący przez pryzmat treści art. 77 § 1 K.p.a., który zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W świetle treści art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wojewoda, odwołując się do wskazanego w uzasadnieniu postanowienia orzecznictwa sądów administracyjnych, trafnie uznał, że podstawą oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności wskazane przez stronę, jako te, które doprowadziły do uchybienia terminu. Organ prawidłowo wyjaśnił stronie, że okoliczności tak wskazane nie wymagają udowodnienia, a wystarczające jest ich uprawdopodobnienie, co de facto oznacza ich powołanie przed organem. Wojewoda w żadnym zakresie nie kwestionował okoliczności powołanych przez skarżących (ich pełnomocnika) na usprawiedliwienie braku winy w uchybieniu terminowi. Organ za uprawdopodobnione uznał, że córki pełnomocnika skarżących chorowały, a jego żona przebyła COVID-19. Sąd nie dopatrzył się w uzasadnieniu postanowienia treści, które wskazywałyby, że organ kwestionuje twierdzenia o tym, iż pełnomocnik stron uzyskał błędną informację o dacie odbioru przesyłki z placówki pocztowej. Wojewoda, wbrew twierdzeniom skargi, nie kwestionuje istnienia okoliczności powołanych we wniosku o przywrócenie terminu, lecz uznał, że nie stanowią one prawidłowej podstawy do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Zgodne z prawem jest stanowisko Wojewody, że uchybienie terminu z winy pełnomocnika rodzi negatywne konsekwencje dla jego mocodawców. Analiza treści wniosku o przywrócenie terminu, treści skargi oraz treści uzasadnienia postanowienia wydanego przez skarżony organ, doprowadziła Sąd do przekonania o braku podstaw do przyjęcia stanowiska, że organ niewłaściwie zastosował przepis art. 58 § 1 K.p.a. do okoliczności kontrolowanej sprawy. Za przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu uznać można wystąpienie przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc takiej, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przez uprawdopodobnienie należy rozumieć wskazanie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli strony, co uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie takich przeszkód, których strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Powyższe odnosić należy także do oceny zasadności przywrócenia terminu uchybionego przez pełnomocnika strony postępowania administracyjnego. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zapewnienia pełnomocnika wnioskodawców, iż niedopełnienie terminu nie było działaniem celowym nie stanowi o spełnieniu warunków do przywrócenia terminu. Takiej argumentacji nie można rozpoznać, jako nieusuwalnej przeszkody w dochowaniu terminu. Na gruncie okoliczności kontrolowanej sprawy indyferentną z punktu widzenia oceny zasadności przywrócenia uchybionego terminu jest argumentacja odwołująca się do choroby córek oraz powikłań żony pełnomocnika po przebytej chorobie. Dostrzegać należy, że pomimo powikłań pochorobowych żony pełnomocnika oraz pomimo choroby córek pełnomocnika korespondencja zwierająca odwołanie został odebrana z placówki pocztowej oraz przekazana pełnomocnikowi skarżących. Taki stan rzeczy przesądza o tym, że pełnomocnik mógł złożyć odwołanie w terminie, a powołane wcześniej okoliczności przestają mieć istotne znaczenie z punktu widzenia oceny braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W rzeczywistości, co skarżący niesłusznie pomijają, pełnomocnik nie dochował terminu wniesienia odwołania nie z powodu choroby córek, czy powikłań pocovidowych jego żony, lecz uchybił temu terminowi z uwagi na błędne przekonanie o terminie odbioru przesyłki, a w konsekwencji o terminie na wniesienie odwołania. Wojewoda zgodnie z prawem ocenił, że brak weryfikacji terminu odbioru korespondencji nie jest okolicznością, która stanowi o braku winy w uchybieniu terminu, bo jest to okoliczność całkowicie zależna od pełnomocnika i stanowi o braku należytej staranności pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.