II SA/Kr 1165/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie WSA Paweł Darmoń WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 lipca 2022r. znak : SKO.SW.4101/45/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 marca 2022r. znak : SKO.SW.4101/5/2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 lipca 2022 r. SKO.SW/4101/45/2022, po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymano w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 marca 2022 nr SKO.SW/4101/5/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 listopada 2021 r. znak SKO.SW/4101/266/2021 o zwrocie podania. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem Burmistrza Gminy Kęty z dnia 15 listopada 2021 r. nr SP.6220.13.2021.AZ zwrócono skarżącemu pismo z dnia 8 listopada 2021 r. zatytułowane "Skarga-pozew z przewlekłością 15 lat", na tej podstawie, że z jego treści wynikało, że do jego rozpatrzenia właściwy był sąd powszechny. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2021 r. nr SKO.SW/4101/266/2021. W dniu 10 stycznia 2022 r. skarżący złożył do Kolegium pismo zatytułowane "skarga odwoławcza o ponowne wszczęcie postępowania", w odpowiedzi na które postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r. nr SKO.SW/4101/5/2022 odmówiono wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2021 r. poz.735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie zaszła przesłanka niedopuszczalności wszczęcia postępowania o charakterze przedmiotowym, albowiem sprawa była już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2021 r. nr SKO.SW/4101/266/2021. W odpowiedzi na powyższe postanowienie strona złożyła pismo zatytułowane "skarga odwoławcza", które Kolegium zakwalifikowało jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - ponieważ taki środek odwoławczy przysługuje od wskazanego postanowienia, o czym strona została pouczona. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2022 r. Kolegium utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Ponownie wskazano na niedopuszczalność wszczęcia postępowania o charakterze przedmiotowym z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy ostatecznym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r., w związku z którym wniosek o ponowne jej rozpatrzenie nie przysługuje (art. 127 w zw. z art. 144 k.p.a.). Dodatkowo Kolegium wskazało na brak możliwości rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez skarżącego na postanowienie, od którego nie przysługuje ten środek i brak możliwości wszczęcie postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem w sprawie zwrotu podania. Od powyższego postanowienia M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której domagał się podjęcia przez organy administracyjne oczekiwanych przez niego działań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło w odpowiedzi o oddalenie skargi na postanowienie z dnia 3 marca 2022 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że nie było możliwości rozpoznania zażalenia na ostateczne postanowienie ani wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, kodeks nie definiuje ani też nie wymienia przyczyn powodujących niemożność wszczęcia postępowania, natomiast doktryna klasyfikuje te przesłanki jako podmiotowe oraz przedmiotowe. W orzecznictwie wskazuje się, że art. 61a § 1 k.p.a. jest podstawą prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (wyroki NSA: z 6.02.2018 r., I OSK 1825/17, LEX nr 2491766; z 17.11.2017 r., I OSK 1053/17, LEX nr 2452939; z 13.10.2017 r., II OSK 2565/16, LEX nr 2399121; z 27.07.2017 r., II OSK 2931/15, LEX nr 2384121) lub sprawy, w której już toczy się postępowanie (wyrok NSA z 14.03.2017 r., II OSK 1773/15, LEX nr 2304014). Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (wyrok NSA z 21.12.2016 r., II OSK 841/15, LEX nr 2248195; wyrok WSA w Lublinie z 4.04.2013 r., II SA/Lu 1036/12, LEX nr 1310579). Przesłanki te są znacznie łatwiejsze do zweryfikowania na wstępnym etapie postępowania, ale także w odniesieniu do nich w orzecznictwie wyrażony został pogląd, że mogą one uzasadniać wydanie na podstawie art. 61a § 1 postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, iż z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte i nie ma żadnej wątpliwości co do przyczyn przedmiotowych takiego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie skarżący faktycznie składał uprzednio do Burmistrza Gminy Kęty pismo, które ostatecznym postanowieniem zostało skarżącemu zwrócone. W związku z tym, gdy do Kolegium wpłynęło rok później kolejne pismo skarżącego o podobnej tematyce, organ potraktował je jako wniosek o wszczęcie postępowania, które zostało wcześniej ostatecznie rozstrzygnięte. Choć co do zasady wnioskowanie to jest prawidłowe, o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia zadecydowała treść pisma skarżącego z dnia 24 listopada 2021 r. Otóż pismo to zostało zatytułowane jako "skarga odwoławcza o ponowne wszczęcie postępowania od decyzji Urzędu Gminy Kęty z dnia 15 listopada 2021 r. (...)". Nie wiadomo zatem, czy intencją skarżącego było wszczęcie kolejnego postępowania, czy też zaskarżenie ostatecznego postanowienia. Odpowiedzi na powyższe pytanie nie udziela treść uzasadnienia pisma, ani sformułowane w nim wnioski i żądania ze względu na specyficzny sposób ich formułowania przez skarżącego. Choć zapewne z punktu widzenia skarżącego powyższa kwestia nie ma zasadniczego znaczenia, to rozróżnienie to jest jednak istotne jeżeli chodzi o proceduralne rozstrzygnięcie, o poprawność którego powinien dbać organ. Jeżeli bowiem pismo skarżącego stanowiło wniosek o ponowne wszczęcie postępowania, które zostało ostatecznie zakończone, to powinno ono spotkać się z odmową wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a., które to rozwiązanie zastosowano w przedmiotowej sprawie, przy czym analizy i rozstrzygnięcia wymaga ustalenie , który organ ( I czy II instancji) jest do tego właściwym. Jeżeli jednak intencją skarżącego było zaskarżenie ostatecznego postanowienia, to poprawną odpowiedzią organu winno być postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniesionego zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. W związku z niejednoznacznym sformułowaniem żądania, organ winien zatem zwrócić się do skarżącego o jego sprecyzowanie, a następnie wydać adekwatne rozstrzygnięcie. Tymczasem organ dokonał samodzielnej kwalifikacji pisma skarżącego, pomimo ewidentnej jego dwuznaczności, a następnie uzasadniał odmowę wszczęcia postępowania nie tylko powagą rzeczy osądzonej ale również "brakiem możliwości rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez M. M. na postanowienie, od którego nie przysługuje ten środek". Ze względów wyjaśnionych powyżej ten argument nie może uzasadniać wydanego rozstrzygnięcia, gdyż art. 61a k.p.a. nie znajduje zastosowania w trybach odwoławczych, w których wydawane jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność danego środka odwoławczego. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uchylić wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem. W ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ ustali jakie jest faktyczne żądanie strony, a następnie wyda adekwatne i prawidłowe pod względem proceduralnym rozstrzygnięcie, z uwzględnieniem powyższych uwag. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r., o czym orzekł w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które złożyła się kwota należnego wpisu, który w przedmiotowej sprawie wynosił 100 zł, o czym orzeczono w pkt II wyroku. W tym miejscu należy podkreślić, że pozostałe 100 zł zostanie skarżącemu zwrócone z kasy tut. Sądu, która to kwota została od niego pobrana nienależnie