III FZ 452/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 283/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 3 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 283/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez S.S. (dalej: skarżący), w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: SKO) z dnia 3 stycznia 2022 r., w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący wnioskiem z dnia 18 marca 2022 r., zwrócił się do WSA o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż nie mógł sporządzić skargi w ustawowym terminie, z uwagi na wystąpienie u skarżącego w tym czasie problemów zdrowotnych. Pismem z dnia 8 marca 2022 r., skierowanym do SKO, przekazanym do Sądu pierwszej instancji w dniu 30 marca 2022 r., skarżący wskazał, iż na początku lutego 2022 r. zachorował na COVID-19, po dwóch tygodniach niniejszego zdarzenia zachorował on ponownie na COVID-19. Ponadto skarżący podkreślił, iż w dniu 8 marca 2022 r. został skierowany do szpitala, przez co nie potrafił on przewidzieć, jak długo będzie trwać hospitalizacja. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2022 r. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie skargi, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. 12 maja 2022 r. SKO przekazało Sądowi pierwszej instancji skargę, wniesioną w terminie przez skarżącego, wraz z aktami podatkowymi sprawy, przez co skarżący uczynił zadość zarządzeniu z dnia 31 marca 2022 r. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2022 r. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych przez niego w pismach z dnia 8 marca 2022 r. oraz 18 marca 2022 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący, pismem z dnia 11 czerwca 2022 r., wyjaśnił, iż decyzję SKO otrzymał po 8 lutym 2022 r., nie zaznaczył na kopercie daty otrzymania pisma, co miał w zwyczaju robić, przez co przyjął, iż decyzja SKO dotarła do niego w terminie 9 lutego 2022 r. W dalszej części pisma skarżący opisał przebieg chorób i negatywnych skutków z nimi związanych, trwających od lutego 2022 r. Do pisma załączył opis wizyty w Specjalistycznym Gabinecie Urologicznym z dnia 20 kwietnia 2022 r., oraz wydruk dotyczący Porady Ambulatoryjnej na Izbie Przyjęć Szpitala Miejskiego w M. Sp. z o.o. z dnia 7 marca 2022 r. wraz z potwierdzeniem przyjęcia oryginału skierowania do Oddziału Urologii (termin przyjęcia na 7 lipca 2022 r.). Wskazanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.). WSA, uzasadniając odmowę, zaznaczył, iż skarżący dochował ustawowego terminu na złożenie wniosku o jego przywrócenie poprzez przekazanie, za pośrednictwem SKO, skargi, jednakże Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. WSA zaznaczył, iż uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczyć się jedynie do niczym nie popartych twierdzeń strony. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 8 czerwca 2022 r., do uprawdopodobnienia i udokumentowania okoliczności podanych w pismach z dnia 8 i 18 marca 2022 r., skarżący podał chronologię kolejno następujących po sobie problemów zdrowotnych (kwarantanna, zarażenie wirusem Covid-19 oraz "bardzo przykre w skutkach przeziębienie"), czego nie potwierdził stosownymi dokumentami, za wyjątkiem badania USG i skierowania na oddział urologiczny. Zdaniem WSA, zdarzenia medyczne potwierdzone dokumentami przez skarżącego, mające miejsce 7 i 8 marca 2022 r. nie stawały na przeszkodzie do wniesienia skargi, gdyż termin na jej wniesienie mijał 14 marca 2022 r., z uwagi na doręczenie rozstrzygnięcia skarżącemu 11 lutego 2022 r. Drugie zdarzenie medyczne udokumentowane przez skarżącego, miało miejsce 20 kwietnia 2022 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż termin do wniesienia skargi jest na tyle długi, że pozwala on na rozsądne zaplanowanie tej czynności i przejściowe problemy zdrowotne nie mogą usprawiedliwiać uchybienia temu terminowi. WSA wskazał, iż skoro skarżący mógł sporządzić skargę 12 kwietnia 2022 r., tj. w okresie stwierdzonej przypadłości zdrowotnej, gorszego samopoczucia i oczekiwania na dzień wyznaczonego zabiegu, zaplanowanego na 7 lipca 2022 r., to mógł to również uczynić wcześniej zachowując ustawowy termin. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, którym wniósł o zmianę lub uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż nie był w stanie sporządzić skargi w ustawowym terminie, gdyż w okresie kiedy dostarczona mu została decyzja SKO tj. 11 lutego 2022 r., był zmuszony pozostać na kwarantannie z uwagi na zarażenie wirusem Covid-19 jego chorego syna, którym się opiekuje wraz z żoną. Skarżący podkreślił, iż w miesiącach lutym i marcu zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. przywrócenie terminu następuje jedynie wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności procesowej bez własnej winy. O braku winy można z kolei mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Skoro bowiem art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Mając na względzie wymienione uwarunkowania Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła wymagana prawem przesłanka przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. W szczególności słusznie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że niewystarczające są argumenty w istocie sprowadzające się do twierdzenia, że z uwagi na zły stan zdrowia skarżący nie mógł wnieść skargi w ustawowym terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Choroba może być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu jedynie wówczas, gdy choroba ta stanowi niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawcę, przy pomocy stosownej dokumentacji medycznej, że jego choroba była takiego rodzaju, że nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. (vide Postanowienie NSA z 20 marca 2013 r., I GZ 49/13, LEX nr 1300901, Postanowienie NSA z 22.11.2013 r., II OZ 1053/13, LEX nr 1394994). Z argumentacji skarżącego nie wynikają wskazane okoliczności. Skarżący podniósł, że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi miał poważne problemy zdrowotne, takie jak zakażenie Covid-19, jednakże nie uprawdopodobnił on ich przedłożonymi zaświadczeniami lekarskimi czy dokumentacją medyczną wskazująca na faktyczny brak możliwości podjęcia czynności w trakcie biegu terminu. Z racji, iż skarżący nie uprawdopodobnił ani niedyspozycji zdrowotnej, ani ewentualnego jej wpływu na prowadzenie spraw życiowych, uprawniony jest wniosek o niedbałym, a więc zawinionym zachowaniu skarżącego. Wyklucza to możliwość przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.