I C 36/22

<div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 14 października 2025 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Rafał Kubicki</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Piotr Ruciński</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. w <span class="anon-block">(...)</span> na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">S. W.</span>, <span class="anon-block">B. W.</span> </p> <p>o zapłatę z żądaniem ewentualnym zapłaty</p> <p>I.  oddala powództwo o zasądzenie zwrotu części kapitału kredytu w kwocie 49 977,43 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 18 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 499 048,23 zł za okres od 18 grudnia 2021 r. do 15 czerwca 2025 r.,</p> <p>II.  umarza postępowanie w pozostałym zakresie,</p> <p>III.  oddala wniosek powoda o zwrot opłaty sądowej od cofniętej części pozwu,</p> <p>IV.  zasądza od powoda <span class="anon-block"> Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> <br/>na rzecz pozwanej <span class="anon-block">B. W.</span> kwotę 10817 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty.</p> <p>sędzia Rafał Kubicki</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 36/22</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block"> Bank (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> wniósł przeciwko <span class="anon-block">S. W.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> o:</p> <p>1.  zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powoda kwoty 499 025,66 zł tytułem zwrotu kapitału oddanego pozwanym do dyspozycji na mocy umowy kredytu hipotecznego nr 219/11/04/W z 30 listopada 2004 r.<br/>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty.</p> <p>2.  zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powoda kwoty 347 829,77 zł tytułem należnego powodowi wynagrodzenia związanego z korzyścią majątkową pozwanych w związku z korzystaniem z kapitału kredytu udostępnionego przez bank z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty.</p> <p>W toku sprawy rozszerzył powództwo pismem procesowym z 27.03.2023 r. <br/>(k. 175) o roszczenia ewentualne i wniósł dodatkowo o:</p> <p>3.  zmianę wysokości świadczenia nienależnego, którego zwrot przysługuje powodowi od pozwanego w związku z oddaniem do dyspozycji kapitału na mocy umowy, poprzez dokonanie sądowej waloryzacji należnej powodowi kwoty w ten sposób, że oprócz roszczenia o zwrot kapitału powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 409 500,34 zł wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.</p> <p>4.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 409 500,34 zł <br/>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową kwotę, o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot kapitału oddanego pozwanym do dyspozycji.</p> <p>W uzasadnieniu pozwany wskazał, że strony dokonały wzajemnie przysporzeń na swoją rzecz na podstawie umowy kredytu, której skuteczność została zakwestionowana przez pozwanych w procesie. Według powoda przez działanie pozwanych doszło do zaktualizowania się roszczenia banku <br/>o zwrot przysporzenia dokonanego na rzecz kredytobiorców (pozwanych) <br/>w kwotach objętych żądaniem pozwu, odpowiadających wartości udostępnionego kapitału oraz stosownego wynagrodzenia, należnego bankowi w związku z wieloletnim korzystaniem z kapitału przez pozwanych. Według pozwanego obowiązek zwrotu udostępnionego kapitału na umocowanie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 k.c.</a> </p> <p>Odpowiadając na pozew jednobrzmiącymi pismami z 3.02.2022 r. <br/>(k. 105 i 109) pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Podnieśli zarzut przedawnienia a jednocześnie przedwczesności powództwa. Wskazali, że do 1 lutego 2022 r. na poczet nieważnej umowy przekazali bankowi kwotę 662 118,20 zł. Wskazali, że oddali już w całości bankowi kwotę stanowiącą wartość uruchomionego dla nich instrumentu finansowego. Ich zdaniem wnioski dowodowe i procesowe powoda są bezprzedmiotowe i zmierzają do przedłużenia toczącego się przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">(...)</span> procesu przeciwko bankowi. Według pozwanych powództwo jest przedwczesne, ponieważ nie można przewidzieć jak zakończy się tamto postępowanie<br/>. Na rozprawie (protokół k. 196) strona pozwana zakwestionowała żądania dodatkowe banku w całości jako pozbawione podstaw prawnych, zaś zwrot kredytu również co do wysokości, wskazując, że nie powinien obejmować prowizji 5157 zł, skoro nie ona została wypłacona powodom, a tylko kwotę kredytu <strong> <!-- -->493 868,05 zł</strong> – przelaną przez bank na rachunek pozwanych.</p> <p>W dalszej części procesu - pismem procesowym z 26.02.2025 r. (k. 218) powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie roszczenia <br/>o zasądzenie świadczenia tytułem nienależnego powodowi wynagrodzenia związanego z korzyścią majątkową uzyskaną przez pozwanego w związku <br/>z korzystaniem z kapitału udostępnionego przez bank na podstawie umowy. Ponadto cofnął powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie roszczenia o zmianę wysokości świadczenia i zasądzenia świadczenia wynikającego z istoty zmiany siły nabywczej pieniądza, tj. cofnął w całości roszczenie o dokonanie waloryzacji sądowej. Tym samym powód podtrzymał żądanie zasądzenia zwrotu kapitału kredytu - <strong> <!-- -->499 025,66 zł </strong>z odsetkami. Następnie pismem procesowym z 12.09.2025 r. (k. 372) powód cofnął o kwotę 449 048,23 zł pozew i w tej części, podtrzymując powództwo dotyczące:</p> <p>– kwoty <strong> <!-- -->49 977,43 zł </strong>z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18.12.2021 r. do dnia zapłaty,</p> <p>- ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 449 048,23 zł od 18.12.2021 r. do 15.06.2025 r.</p> <p>i wyjaśniając, że przyczyną tego dalszego ograniczenia powództwa jest potrącenie wierzytelności dokonane przez powoda oświadczeniem z dnia 16.06.2025 r. (k. 375). Na rozprawie w dniu 14.10.2025 r. powód oświadczył, że zrzeka się roszczenia w zakresie cofniętej części pozwu.</p> <p> <strong> <!-- -->Fakty istotne dla rozstrzygnięcia i rozważania</strong> </p> <p>Porównanie pozwu, odpowiedzi na pozew prowadzi do wniosku, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty w istocie nie są sporne. Strony łączyła umowa o <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">(...)</span> z 30 listopada 2004 r. <br/>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>) ustalił, że przedmiotowa umowa jest nieważna i zasądził od <span class="anon-block"> Banku (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz <span class="anon-block">B.</span> i <span class="anon-block">S. W.</span> kwotę 247 306,65 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 218434,12 zł od dnia 9.08.2018 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty <span class="anon-block"> (...)</span>,53 od dnia 30 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty. <br/>Wyrokiem z 8 listopada 2024 r. (sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>) Sąd Apelacyjny <br/>w <span class="anon-block">W.</span> oddalił obie apelacje stron <em> <!-- --> (bezsporne, wyrok SO k. 212, wyrok SA k. 256). </em> </p> <p>Jest też bezsporne, że kredyt został wypłacony w kwocie 499 025,66 zł. Pismem z dnia 29.11.2021 r. bank wezwał pozwanych do zapłaty w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania kwoty 499 025,66 zł tytułem zwrotu udostępnionego im kapitału kredytu oraz kwoty 347 829,77 zł tytułem równowartości korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanych w związku <br/>z korzystaniem z kapitału udostępnionego przez bank na podstawie umowy <br/>w okresie od 13.12.2004 r do 14.11.2021 r.. Pismo doręczono 3.12.2021 r. (<em> <!-- -->bezsporne</em>, <em> <!-- -->wezwanie do zapłaty k. 71-72, potwierdzenie odbioru k. 75). </em> </p> <p>Przedstawionym wyżej rozstrzygnięciem w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> Sąd <br/>w niniejszej sprawie jest związany na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> Jak słusznie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie (wyroki Sądu Najwyższego z 12 lipca 2002 r., V CKN 1110/00, z 29 marca 1994 r., III CZP 29/94 oraz postanowienie <br/>z 21 października 1999 r., I CKN 169/98), jeżeli wcześniejszy wyrok rozstrzyga kwestię, która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie aktualnie rozpoznawanej, kwestia ta nie może być w ogóle badana. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2007 r. (II CSK 347/07) wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 365;art. 365 § 1)">art. 365 § 1 k.p.c.</a> każde orzeczenie prawomocne formalnie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach wskazanych w ustawie także inne osoby. Jest to prawomocność materialna w sensie pozytywnym, która, jak podnosi się w doktrynie, zabezpiecza poszanowanie dla rozstrzygnięcia sądu ustalającego i regulującego stosunek prawny stanowiący przedmiot rozstrzygnięcia. To oznacza przede wszystkim, że w niniejszym procesie Sąd nie mógł dokonać ustalenia odmiennego od tego, że umowa kredytu była nieważna. Zresztą ustalenia tego ostatecznie strony nie kwestionowały i stało się ono bezsporne, pozostawiając przedmiotem sporu już tylko wysokość rozliczeń.</p> <p>Wniosek powoda o opinię biegłego został cofnięty. Wiarygodnie dowody w postaci dokumentów w pełni pozwalają na dokonanie rozpoznania sprawy.</p> <p>Większość żądań powoda stała się przedmiotem cofnięcia pozwu połączonego ze zrzeczeniem się. Były to cofnięcia skuteczne, powodujące umorzenie postępowania we właściwym zakresie w punkcie II pozwu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355)">art. 355 k.p.c.</a> Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 4)">art. 203 § 1 i 4 k.p.c.</a> pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, <br/>a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa, a to w tym przypadku nie miało miejsca.</p> <p>Przechodząc do sedna rozważań prawnych, odnieść się należy do kwestii przedawnienia. Termin przedawnienia roszczeń jako związanych z działalnością gospodarczą powoda na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> jest trzyletni, ale nie upłynął do daty wniesienia powództwa w tej sprawie (23.12.2021 r. - pocztową przesyłką poleconą), ponieważ początek biegu przedawnienia należy liczyć w ocenie Sądu od daty wydania prawomocnego wyroku opierającego się na nieważności umowy kredytowej. Nie powinna wchodzić w grę żadna data wcześniejsza, ponieważ nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza. Nie powinna być to nawet data rozprawy, na której kredytobiorcy wyrażają wiążącą wolę unieważnienia umowy, ponieważ takie oświadczenie nie oznacza, że wyrok zostanie wydany zgodnie <br/>z tą wolą. Powództwa nie można też uznawać za przedwczesne. Skoro umowa została zakwestionowana przez jedną ze stron jako nieważna, obie strony miały równe prawo dochodzenia z niej roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.</p> <p>Mimo to ostateczne roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. <br/>W sprawie z powództwa kredytobiorców przeciwko bankowi Sąd prawomocnie zasądził na rzecz <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">B. W.</span> jedynie kwotę spłaconą ponad kapitał. W świetle najnowszego orzecznictwa <span class="anon-block">(...)</span> –w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C‑396/24 (<span class="anon-block">L.</span>), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Mając na uwadze fakt, że bezspornie suma świadczeń kredytobiorców jest wyższa od kapitału kredytu wypłaconego im przez bank, Sąd oddalił powództwo o zasądzenie zwrotu kapitału kredytu. Nastąpiło to zupełnie niezależnie od tego, że potrącenie wierzytelności dokonane przez bank zostało uznane przez Sąd za skuteczne. W świetle wyroku z 19 czerwca 2025 r. <br/>w sprawie C‑396/24 skuteczność potrącenia w takiej sytuacji schodzi na drugi plan, a kluczowe staje się zbadanie, na czyją korzyść (tu: pozwanych) zachodzi nadwyżka świadczeń z nieważnej umowy. Powyższe rozważania dotyczą na równi należności głównej, jak i odsetek.</p> <p>Podstawą prawną rozstrzygnięcia merytorycznego z punktu I wyroku są: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405;art. 481)">art. 405 oraz art. 481 k.c.</a> </p> <p>Strona pozwana wygrała proces w całości i zasługuje zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu o wygranej strony pozwanej wynika stąd, że w zakresie cofniętej części pozwu stronę powodową należy uznać za ustępującą w procesie, zaś w pozostałym zakresie – za przegrywającą proces. Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w stawce minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu oraz opłatę za pełnomocnictwo – łącznie 10 817 zł.</p> <p>sędzia Rafał Kubicki</p> </div>